Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở VN

Di Tử
Di Tử(3320 tài liệu)
(11 người theo dõi)
Lượt xem 1031
13
Tải xuống 8,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 41 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 17/12/2012, 17:14

Mô tả: Luận văn : Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở VN Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt NamLỜI NÓI ĐẦU Việt Nam đang đi trên con đường đổi mới và hội nhập với nền kinh tế thế giới. Những quy luật kinh tế khách quan và tất yếu đang từng giờ, từng phút điều chỉnh nền kinh tế toàn cầu, nền kinh tế của từng khu vực, từng quốc gia và bản thân mỗi chúng ta. Quá trình mở cửa, hội nhập kinh tế trong khu vực tiến đến toàn cầu hoá nền kinh tế đang dần chứng tỏ là một quy luật của loài người tiến bộ. Để bắt kịp với quá trình này thì mỗi quốc gia phải liên tục có những cải cách nhằm làm phù hợp và thích nghi với môi trường bên ngoài. Trong công cuộc cải cách đó, cải cách về thuế luôn đươc các quốc gia chú trọng. Đối với Việt Nam trong thời gian tới sau khi Việt Nam được gia nhập WTO thì những biến đổi về cơ cấu thuế và nguồn thu ngân sách sẽ là một điều không thể tránh khỏi. Thuế là một vấn đề nhạy cảm ở khắp mọi nơi trêdn thế giới không riêng gì Việt Nam, thế nhưng tính trên dân số 82 triệu đa số người dân chỉ quen trả thuế gián thu qua tiêu sài mua hàng hoá, ít người phải đóng thuế lợi tức. Chính vì thế liên tiếp nhiều ngày qua, báo chí đưa lên mạng rất nhiều bài tường thuật liên quan đến bản dự thảo luật thuế thu nhập cá nhân vừa được bộ tài chính công bố ngày 05/09/2006. Dĩ nhiên đây mới chỉ là một dự thảo dự kiến sẽ được hoàn chỉnh lần chót để chuyển qua quốc hội xem xét thông qua vào năm 2007, và hiệu lực thi hành từ năm 2009. Trong thời gian gần đây hệ thống thuế nước ta đã có rất nhiều thay đổi nhằm thích nghi với điều kiện mới. Pháp lệnh thuế thu nhập cá nhân ra đời năm 1991, cho đến nay qua năm lần sửa đổi, bổ sung và hiện nay chính phủ đang nghiên cứu nhằm xây dựng thành Luật thuế thu nhập cá nhân là một trong những minh chứng cho công cuộc cải cách thuế của Việt Nam. Thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế trực thu có vai trò hết sức quan trọng. Nó đã ra đời tương đối sớm ở các nước phát triển và ngày nay thì phát triển rộng rãi ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Sự phát triển của nó đồng hành với sự phát triển của nền kinh tế và ngày càng khằng định được vai trò, chức năng là một nguồn thu quan trong trong ngân sách nhà nước và là công cụ góp phần 1Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Namđảm bảo công bằng xã hội một cách đắc lực. Chính vì vậy, việc nghiên cứu và hoàn chỉnh pháp lệnh thuế thu nhập cá nhân, đồng thời sớm xây dựng thành Luật thuế thu nhập cá nhân là một việc làm cần thiết từ bây giờ. Bởi vậy, mong muốn được tìm hiểu và nghiên cứu sâu hơn về thuế, em đã chọn đề tài: “ Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Nam ”. Đề tài này bao gồm hai chương: Chương I: Giới thiệu về thuế TNCN và quản lý thuế TNCN bao gồm khái niệm, đặc điểm, cơ sở tính thuế, vai trò và các bước trong công tác quản lý thuế TNCN. Chương II: Giới thiệu về thực trạng thuế TNCN ở Việt Nam bao gồm những nội dung cơ bản trong pháp lệnh thuế TNCN Việt Nam, công tác quản lý thuế TNCN ở Việt Nam, kết quả, mục tiêu, quan điểm xây dựng luật thuế TNCN và những bất cập còn tồn đọng ở Việt Nam. Để đề tài này hoàn thành được như ngày hôm nay em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, hướng dẫn nhiệt tình của thầy giáo Nguyễn Tất Thắng. Em mong muốn sau đề tài này em sẽ bổ sung được hoàn chỉnh hơn về các kiến thức thuế thu nhập cá nhân nói chung và thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam nói riêng.2Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt NamCHƯƠNG I: THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN VÀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN1.1 THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN: 1.1.1 Khái niệm thuế thu nhập cá nhân: Thuế thu nhập cá nhân (thuế TNCN) là một loại thuế thực thu đánh trên thu nhập của các cá nhân trong từng thời kỳ. Thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế xuất hiện tương đối sớm. Lần đầu tiên nó xuất hiện ở Anh vào năm 1799. Ở Mỹ, thuế TNCN xuất hiện trong thời kỳ chiến tranh 1812. Sau năm 1815 nó bị xoá bỏ ở Mỹ do nhà nước không có nhu cầu tăng thu ngân sách. Nhưng đến năm 1862 thuế TNCN quay trở lại Mỹ nhằm mục đích cung cấp nguồn tài chính cho cuộc nội chiến. Thuế TNCN xuất hiện ở Nhật năm 1887, ở Trung Quốc năm 1936 còn ở Hàn Quốc năm 1974. 1.1.2 Đặc điểm của thuế TNCN: ● Thu nhập chịu điều tiết của thuế sẽ căn cứ vào cụ thể nguồn gốc phát sinh của các khoản thu nhập và căn cứ vào đặc điểm cư trú hay một số đặc điểm khác tuỳ theo luật của từng nước. ● Do đối tượng nộp thuế đồng thời cũng chính là đối tượng chịu thuế nên thuế TNCN được xếp vào loại thuế trực thu. Không giống các loại thuế gián thu (như thuế tiêu dùng…) khoản thuế được tính sẵn trong giá thanh toán nên nó không ảnh hưởng nhiều đến tâm lý người mua về khoản thuế mình phải nộp. Thuế trực thu có thể hiểu bóng bẩy là nhà nước trực tiếp thò tay vào túi chúng ta và lấy tiền của ta ra, điều đó chắc chắn có ảnh hưởng mạnh về tâm lý của người nộp thuế. Chính vì vậy mỗi khi chính phủ có những thay đổi trong chính sách thuế TNCN như việc điều chỉnh thuế suất hay thay đổi pham vi các đối tượng được miễn giảm thuế thì đều gây ra những phản ứng mạnh mẽ trong dân cư. ●Thuế TNCN thông thường là loại thuế luỹ tiến. Các nước thường xây dựng một biểu thuế luỹ tiến, các bậc ứng với mức thu nhập càng cao thì mức thuế suất biên càng cao. Do đó những người có thu 3Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Namnhập càng cao thì phải chịu mức thuế đóng góp cao hơn so với những người có mức thu nhập thấp hơn. Nó góp phần đảm bảo tính công bằng trong xã hội (công bằng ở đây là công bằng theo chiều dọc). Khoảng cách tương đối giữa các bậc thuế suất sẽ quyết định tính chất luỹ tiến mạnh hay yếu của biểu thuế. • Thuế TNCN là một loại thuế phức tạp và mang tính trung lập đối với cơ cấu kinh tế: Do đặc điểm là điều tiết lên thu nhập của dân cư, phạm vi điều chỉnh rất rộng nên việc quản lý đối loại thuế này là hết sức khó khăn. Nó dễ gây phản ứng cho người nộp thuế. Đồng thờI do tính chất phân tán và động của đối tượng chịu thuế và nguồn thuế nên công tác quản lý thu thuế rất khó khăn. Chính vì đặc điểm này mà chi phí hành thu của thuế thu nhập cá nhân rất cao. 1.1.3 Cơ sở tính thuế: Để hướng tới mục tiêu công bằng dọc các nước thường quy định thu nhập bình quân làm căn cứ tính thuế theo hai cơ sở: Thu nhập bình quân chịu thuế được xác định theo từng cá nhân. MỗI cá nhân được chọn làm cơ sở tính thuế. Cách tính này đơn giản, dễ áp dụng nhưng những mục tiêu công bằng đạt đựơc chưa cao. Các nước áp dụng theo nguyên tắc này thường kèm theo những quy định khấu trừ hay trước giảm theo gia cảnh một số chi phí nhất định cho việct hực hiện nghĩa vụ đối với gia đình. Thu nhập bình quân chiụ theo thuế xác định theo hộ gia đình. TNBQ/người/hộ gia đình sẽ là thu nhập tính thuế. Số thuế thu sát vớI khả năng nộp thúe của các cá nhân và qua đó mục tiêu công bằng có khả năng đạt đựoc nhiều hơn. Tuy nhiên cách thu này hoàn toàn không đơn giản và đòi hỏI nhiều điều kiện mới có thể tổ chức quản lý thu tốt.1.1.4 Vai trò của thuế TNCN: ∗ Nền kinh tế ngày càng phát triển, mức sống ngườI dân càng cao thì thuế TNCN. ngày càng góp phần quan trọng trong nguồn thu nhân sách nhà nước. Do thuế TNCN thu được dựa vào mức thu nhập của dân cư. Thu nhập của dân cư càng cao thì điều đó đồng nghĩa vớI mức thu từ thuế TNCN sẽ tăng. 4Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt NamĐiều đó chỉ có thể có khi nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao, GDP lớn. Thông thường ở những nước càng phát triển thì tỉ trọng đóng góp của thuế trực thu càng lớn, trong đó thuế TNCN chiếm tỉ trọng khá cao. Ngược lại, ở những nước đang phát triển, đời sống ngườI dân chưa cao, thu nhập trung bình mớI chỉ đủ cho các sinh hoạt cần thiết của ngườI dân và tiết kiệm ra một phần rất nhỏ nên khả năng đóng thuế TNCN cho nhà nước là rất thấp. BớI vậy thuế TNCN thu được tỉ lệ thuận với mức phát triển của nền kinh tế một quốc gia. Thuế TNCN do đó tất yếu sẽ dần trở thành một nguồn thu quan trọng hang đầu trong nguồn thu ngân sách nhà nước. ∗ Thuế TNCN góp phần đảm bảo tính công bằng và giảm bớt sự phân hoá giàu nghèo trong xã hội. Do đặc điểm của thuế là đánh trên thu nhập của các cá nhân cùng với tính chất luỹ tiến của thuế TNCN đã thu hẹp được khoảng cách về thu nhập của các cá nhân trong xã hội. Đây là quan điểm công bằng theo chiều dọc. Trên lý thuyết đây là một loạI thuế rất ưu việt trong việc điều hoà thu nhập giữa người giàu và người nghèo. Tuy nhiên trên thực tế nó vẫn còn gây rất nhiều tranh cãi giữa các nhà kinh tế do bản thân việc đánh giá hiệu quả công bằng của một chính sách thuế là một vấn đề rất khó khăn và trìu tượng. Bởi vậy nên ý nghĩa công bằng ở đây chỉ mang tính chất tương đối, nó mang công bằng cho đại đa số một bộ phận dân cư này nhưng lại không công bằng cho một bộ phận dân cư khác. Chính sách thuế TNCN được xây dựng để mang lại sự công bằng cao nhất cho xã hội trong điều kiện có thể, tất nhiên nó cũng cần đảm bảo các mục tiêu xã hội khác. ∗ Thuế TNCN góp phần tăng tỉ lệ tiết kiệm quốc gia, tạo điều kiện tăng đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thuế TNCN là một công cụ để điều tiết giữa tiêu dùng và tiết kiệm, tránh những tiêu dùng xa hoa mà thay vào đó là đầu tư vào tư bản và con ngườI, điều đó sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế lâu dài. Tuy nhiên nếu mức thuế TNCN quá cao sẽ dẫn đến tình trạng mất động lực của ngườI lao động hoặc ngườI lao động sẽ chuyển qua những nước có mức thuế thu nhập nhỏ hơn để 5Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Namlàm việc. Do đó chúng ta cần có một mức thuế suất vừa phảI và hợp lý để đảm bảo việc tăng tỉ lệ tiết kiệm quốc gia nhưng đồng thờI vẫn duy trì được nỗ lực và động cơ làm việc của ngườI lao động. ∗ Thuế TNCN được các chính phủ của các nước sử dụng rộng rãi trong việc điều hành chính sách tài khoá và các chính sách kinh tế khác. Do thuế TNCN chiếm một phần lớn trong nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thờI nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư và tiêu dùng của dân cư nên nó có vai trò hết sức quan trọng trong chính sách tài khoá cuả các quốc gia nhằm điều chỉnh tổng cầu của nền kinh tế và thanh toán nợ của chính phủ. Bên cạnh chức năng điều chỉnh chính sách tài khoá thì thông qua việc quản lý thuế cũng giúp nhà nước quản lý, giám sát thu nhập của dân cư để đưa ra các chính sách kinh tế như chính sách việc làm, bảo hiểm, trợ cấp xã hội… phù hợp hơn. ∗ Thuế TNCN khẳng định quyền và nghĩa vụ của mỗi người dân với nhà nước. Thực tế so sánh cho thấy chính vì nhận thức về nghĩa vụ nộp thuế đối với nhà n ước cuẩ người dân những nước đang phát triển thấp hơn những nước phát triển cho nên ý thức về quyền con người của họ cũng thấp hơn. Những người càng có ý thức về quyền của mình đối với nhà nước càng cao thì họ càng có ý thức về quyền của mình đối với nhà nước cao hơn, họ đòi hỏi nhà nước cũng phải thực hiện lại những nghĩa vụ đối với họ. Chính vì vậy ta có thể thấy rằng sự path triển của thuế TNCN cũng là một bước đánh dấu sự phát triển về nhận thức và văn hoá của con ngưòi.1.2 QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN: 1.2.1 Các bước quản lý thuế TNCN: Trước tiên ta phải nói đến vấn đề xây dựng văn bản pháp luật. Văn bản pháp luật nói chung phải đơn giản, rõ ràng và chặt chẽ. Nguyên tắc này rất cần thiết và có ý nghĩa quan trọng đến hiệu quả thực hiện của công tác quản lý thuế TNCN. Ngoài ra, thì văn bản thuế TNCN phải quy định sao cho đảm bảo được 6Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Namnguồn thu ngân sách đã đựoc đề ra. Quy định trong văn bản thuế TNCN cũng cần phải đảm bảo tính công bằng đối vớI cả người nộp thuế và cả xã hội. Thứ hai là phảI xây dựng và quản lý bộ máy thu thuế TNCN. Một độI ngũ chuyên trách được đào tạo chuyên sâu trong công tác quản lý thuế TNCN. Đội ngũ này phải tổ chức thống nhất, đồng bộ và có khoa học. Thứ ba là công tác tính thuế và đối với đối tượng nộp thuế. Việc tính thuế và nộp thuế có thể được thực hiện qua hai cách: thứ nhất là thông qua uỷ ban nhiệm thu hay cơ quan chi trả thu nhập. Cách thứ hai là đốI tượng nộp thuế sẽ trực tiếp kê khai thu nhập của mình và tự tính mức thuế mình phải nộp. Thứ tư là việc phát hiện ra những bất cập, thiếu sót trong quy định về nộI dung luật thuế cũng như trong công tác quản lý, kê khai nộp thuế. Qua đó cơ quan thuế có thể kiến nghị lên cấp trên xem xét để từ đó có thể hoàn thiện tốt hơn Luật thuế TNCN và công tác tổ chức quản lý thuế TNCN. 1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý thuế TNCN: 1.2.2.1 Nội dung Luật thuế TNCN: Muốn thực hiện tốt trước tiên Luật thuế phải thống nhất, chặt chẽ, rõ ràng và dễ hiểu. Tránh những khe hở trong Luật thuế phòng trừ các đối tượng lợi dụng trốn thuế. 1.2.2.2 Bộ máy thu thuế: Đây là cơ quan chịu trách nhiệm tiến hành tính thuế và thu thuế đốI vớ các đốI tượng có nghĩa vụ phảI nộp thuế. Hiệu quả hoạt động của bộ máy hành thu phụ thuộc rất nhiều vào độI ngũ cán bộ thu thuế và cách thức tổ chức đội ngũ này. Một đội ngũ có trình độ và nghiệp vụ tốt cộng vớI phẩm chất đạo đức tốt là một điều kiện hết sức quan trọng đốI vớI bộ máy của cơ quan thuế.1.2.2.3 Hệ thống tín dụng, ngân hàng và ứng dụng công nghệ thông tin: Muốn có một hệ thống thu thuế phát triển thì sự phát triển của hệ thống ngân hàng là điều không thể thiếu. Việc sử dụng tài khoản rộng rãi trong dân cư, giảm bớt việc nắm giữ tìên mặt sẽ giúp cho cơ quan thu thuế bớt những việc không cần thiết, đặc biệt trong công tác quản lý thu nhập thực cuả người 7Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Namdân. Bên cạnh đó một hệ thống thanh toán điện tử hiện đạI cũng sẽ giảm bớt rất nhiều chi phí và tăng hiệu quả cho công tác thu thuế.1.2.2.4 Tình hình kinh tế, mức sống dân cư và trình độ dân trí: Hiệu quả của công tác quản lý thu thuế TNCN phụ thuộc không nhỏ vào mức độ phát triển kinh tế và đờI sống của dân cư. Sự phát triển của kinh tế đồng hành vớI sự phát triển của cơ sở hạ tầng phục vụ cho công tác quản lý nói chung và công tác quản lý thuế nói riêng, khi cơ sở hạ tầng tốt thì khả năng quản lý cũng sẽ đơn giản và hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, trình độ dân trí cũng tỷ lệ thuận vớI ý thức về trách nhiệm nộp thuế.8Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt NamCHƯƠNG II: THỰC TRẠNG THUẾ TNCN Ở VIỆT NAM Trong thời gian qua các chính sách thuế đối với thu nhập cá nhân ở nước ta nhìn chung phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội đất nước, đã góp phần quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách, kiểm soát thu nhập của cá nhân, phân phối lại thu nhập, thực hiện công bằng xã hội cũng như bước đầu tạo thói quen và góp phần nâng cao nhận thức của các đối tượng nộp thuế về trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho NSNN. Nghị quyết đại hội đảng IX và X đã xác định áp dụng thuế TNCN thống nhất và thuận tiện cho mọi đối tượng chịu thuế, đảm bảo công bằng và tạo động lực phát triển. Cụ thể hoá nghị quyết của Đại hội Đảng, Bộ Chính trị đã thông qua Chiến lược cải cách thuế đến năm 2010 và ban hành các quyết định triển khai thực hiện cải cách, trong đó thuế TNCN được xác định ban hành vào năm 2007. Bản dự thảo mới nhất về Luật thuế TNCN đã được trình quốc hội cho ý kiến trong kỳ họp vào trung tuần tháng 10. So với bản dự thảo trước đây, bản dự thảo này đã có nhiều điểm mới dựa trên cơ sở tiếp thu những ý kiến đóng góp của nhân dân và các cơ quan liên quan. Ngày 06/12 Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành quyết định về việc phê duyệt chương trình cải cách hệ thống thuế đến năm 2010. Mục tiêu tổng quát của chương trình là xây dưngj hệ thống chính sách thuế đồng bộ , có cơ cấu hợp lý, phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. 2.1 NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG PHÁP LỆNH THUẾ TNCN Ở VIỆT NAM 2.1.1 Đối tượng nộp thuế:- Công dân Việt Nam ở trong nước hoặc đi công tác, lao động ở nước ngoài có thu nhập.- Cá nhân là người không mang quốc tịch Việt Nam nhưng định cư không thời hạn tại Việt Nam có thu nhập.- Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam kể cả người nước ngoài không sinh sống ở Việt Nam nhưng có thu nhập phát sinh ở Việt Nam.9Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Nam Điểm mới trong dự thảo Luật thuế TNCN đưa cá nhân kinh doanh và chủ hộ gia đình sản xuất, kinh doanh trong các lĩnh vực, ngành nghề hiện đang điều chỉnh tại Luật thuế thu nhập doanh nghiệp vào đối tượng điều chỉnh của Luật thuế TNCN. 2.1.2 Loại thu nhập phải chịu thuế và các khoản không thuộc diện chịu thuế, miễn thuế, chưa thu thuế: Loại thu nhập phải chịu thuế được chia làm hai loại:• Thu nhập thường xuyên: Là những khoản phát sinh từ hoạt động chính của người nộp thuế như: tiền lương , tiền công, tiền phụ cấp, tiền bản quyền, nhuận bút…Thuế tính trên thu nhập bình quân tháng trong năm tính thuế, được tam nộp hàng tháng và quyết toán vào cuối năm hoặc cuối hạn hợp đồng.• Thu nhập không thường xuyên: Là thu nhập không phát sinh từ hoạt động chính, như: thu nhập vè chuyển giao công nghệ; trúng thưởng xổ số, trúng thưởng khuyến mại…Thuế được tính và nộp từng lần phát sinh.Điểm mới trong dự thảo Luật thuế TNCN là:- Đưa thu nhập thu nhập từ lợi tức cổ phần, lợi tức từ các hình thức góp vốn kinh doanh, thu nhập từ chuyển nhượng vốn hiện đang tạm thời chưa thu vào diện chịu thuế.- Đưa thu nhập từ lãi tiền gửi tiết kiệm đang tạm thời chua thu vào diện chịu thuế.- Dự luật dự kiến thu thuế đối với thu nhập từ thừa kế và quà tặng đối với tài sản thừa kế, quà tặng là cổ phiếu, trái phiếu, quyền sở hữu công ty; riêng đối với tài sản là nhà, đất chỉ đưa vào diện chịu thuế trong trường hợp người đã có nhà ở nhưng được nhận thừa kế quyền sử dụng đất và nhà.10 . THU THU NHẬP CÁ NHÂN VÀ QUẢN LÝ THU THU NHẬP CÁ NHÂN1.1 THU THU NHẬP CÁ NHÂN: 1.1.1 Khái niệm thu thu nhập cá nhân: Thu thu nhập cá nhân. đất và nhà.10 Thu thu nhập cá nhân và thực trạng ở Việt Nam*Các khoản thu nhập không thu c diện chịu thu , thu nhập được miễn thu , thu nhập chưa thu thu :

— Xem thêm —

Xem thêm: Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở VN, Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở VN, Thuế thu nhập cá nhân và thực trạng ở VN

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.37802696228 s. Memory usage = 13.94 MB