quản lý nhà nước về kinh tế.doc

luanvan02
luanvan02(10947 tài liệu)
(321 người theo dõi)
Lượt xem 229
20
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 8 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 03/09/2012, 13:04

Mô tả: quản lý nhà nước về kinh tế bài kiểm tra MÔN : QUảN Lý NHà NƯớC Về KINH TếĐề bài : Quản lý Nhà nớc về kinh tế là gì ? Vì sao nói quản lý Nhà nớc vừa là một khoa học vừa là nghệ thuật, nghề nghiệp ? Để quản lý Nhà nớc phải dùng phơng pháp nào, các phơng pháp này trong các chế độ xã hội khác nhau có gì giống và khác nhau ? Vì sao ?Bài làm 1. Khái niệm quản lý Nhà n ớc về kinh tế : Quản lý Nhà nớc về kinh tế là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của Nhà nớc lên nền kinh tế quốc dân nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực kinh tế trong và ngoài nớc, các cơ hội có thể có, để đạt đợc các mục tiêu phát triển kinh tế đất nớc đặt ra trong điều kiện hội nhập và mở rộng giao lu quốc tế.Theo nghĩa rộng, quản lý Nhà nớc về kinh tế dợc thực hiện thông qua cả ba loại cơ quan lập pháp, hành pháp và t pháp của Nhà nớc.Theo nghĩa hẹp, quản lý Nhà nớc về kinh tế đợc hiểu nh hoạt động quản lý có tính chất Nhà nớc nhằm điều hành nền kinh tế, đợc thực hiện bởi cơ quan hành pháp (Chính phủ).2. Quản lý Nhà n ớc về kinh tế vừa là một khoa học vừa là nghệ thuật, nghề nghiệp :a) Quản lý Nhà nớc về kinh tế là một khoa học vì nó có đối tợng nghiên cứu riêng và có nhiệm vụ phải thực hiện riêng. Đó là các quy luật và các vấn đề mang tính quy luật của các mối quan hệ trực tiếp và gián tiếp giã các chủ thể tham gia các hoạt động kinh tế của xã hội.Tính khoa học của quản lý Nhà nớc về kinh tế có nghĩa là hoạt động quản lý của Nhà nớc trên thực tế không thể phụ thuộc vào ý chí chủ quan hay sở thích của một cơ quan Nhà nớc hay cá nhân nào mà phải dựa vào các nguyên tắc, các phơng pháp, xuất phát từ thực tiễn và đợc thực tiễn kiểm nghiệm, tức là xuất phát từ các quy luật khách quan và điều kiện cụ thể của mỗi quốc gia trong từng giai đoạn phát triển.Để quản lý Nhà nớc mang tính khoa học cần :1- Tích cực nhận thức các quy luật khách quan, tổng kết thực tiễn để đề ra nguyên lý cho lĩnh vực hoạt động quản lý của Nhà nớc về kinh tế.- Tổng kết kinh nghiệm, những mô hình quản lý kinh tế của Nhà nớc trên thế giới.- áp dụng các phơng pháp đo lờng định lợng hiện đại, sự đánh giá khách quan các quá trình kinh tế.- Nghiên cứu toàn diện đồng bộ các hoạt động của nền kinh tế, không chỉ giới hạn ở mặt kinh tế - kỹ thuật mà còn phải suy tính đến các mặt xã hội và tâm lý tức là phải giải quyết tốt vấn đề thực chất và bản chất của quản lý.b) Quản lý Nhà nớc về kinh tế còn là một nghệ thuật và là một nghề vì nó lệ thuộc không nhỏ vào trình độ nghề nghiệp, nhân cách, bản lĩnh của đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế, phong cách làm việc, phơng pháp và hình thức tổ chức quản lý; khả năng thích nghi cao hay thấp v.v . của bộ máy quản lý kinh tế của Nhà nớc. Tính nghệ thuật của quản lý Nhà nớc về kinh tế thể hiện ở việc xử lý linh hoạt các tình huống phong phú trong thực tiễn kinh tế trên cơ sở các nguyên lý khoa học. Bản thân khoa học không thể đua ra câu trả lời cho mọi tình huống trong hoạt động thực tiễn. Nó chỉ có thể đa ra các nguyên lý khoa học là cơ sở cho các hoạt động quản lý thực tế. Còn vận dụng những nguyên lý này vào thực tiễn cuộc sống phụ thuộc nhiều vào kiến thức, ý chí và tài năng của các nhà quản lý kinh tế. Kết quả của nghệ thuật quản lý là đa ra quyết định quản lý hợp lý tối u nhất cho một tình huống quản lsy.Quản lý Nhà nớc về kinh tế là một nghề nghiệp với bộ máy là hệ thống tổ chức bao gồm nhiều ngời, nhiều cơ quan, nhiều bộ phận có những chức năng quyền hạn khác nhau nhằm đảm bảo tổ chức và quản lý có hiệu quả các lĩnh vực kinh tế của Nhà nớc. Những ngời làm việc trong các cơ quan đó đều phải đợc qua đào tạo nh một nghề nghiệp để có đủ tri thức, kỹ năng năng lực làm công tác quản lý các lĩnh vực kinh tế của Nhà nớc.3. Các ph ơng pháp quản lý của Nhà n ớc về kinh tế : Phơng pháp quản lý của Nhà nớc về kinh tế là tổng thể những cách thức tác động có chủ đích và có thể có của Nhà nớc lên nền kinh tế quốc dân và các bộ phận hợp thành của nó để thực hiện các mục tiêu quản lý kinh tế quốc dân ( tăng trởng kinh tế, ổn định kinh tế và công bằng kinh tế .).2Qúa trình quản lý là quá trình thực hiện các chức năng quản lý theo đúng những nguyên tắc đã định. Những nguyên tắc đó chỉ đợc vận dụng và đợc thể hiện thông qua các phơng pháp quản lý nhất định. Vì vậy, vận dụng các phơng pháp quản lý là một nội dung cơ bản của quản lý kinh tế.Các phơng pháp quản lý kinh tế mang tính chất đa dạng và phong phú, đó là vấn đề cần phải đặc biệt lu ý trong quản lý kinh tế vì nó chính là bộ phận năng động nhất của hệ thống quản lý kinh tế. Phơng pháp quản lý kinh tế thờng xuyên thay đổi trong từng tình huống cụ thể, tuỳ thuộc vào đặc điểm của từng đối tợng cũng nh năng lực và kinh nghiệm của Nhà nớc và đội ngũ cán bộ, viên chức Nhà nớc.Các phơng pháp quản lý chủ yếu của Nhà nớc về kinh tế bao gồm :3.1 Các ph ơng pháp hành chính : Các phơng pháp hành chính trong quản lý kinh tế là các cách tác động trực tiếp bằng các quyết đinhj dứt khoát mang tính bắt buộc của Nhà nớc lên đối tợng và khách thể trong quản lý kinh tế của Nhà nớc nhằm đạt mục tiêu đặt ra trong những tình huống nhất định.Phơng pháp này có hai đặc điểm cơ bản là :- Tính bắt buộc : các đối tợng quản lý phải chấp hành nghiêm chỉnh các tacs động hành chính, nếu vi phạm sẽ bị xử lý kịp thời thích đáng.- Tính quyền lực : các cơ quan quản lý Nhà nớc chỉ đợc phép đa ra các tác động hành chính đúng với thẩm quyền của mình.Vai trò của các phơng pháp hành chính là xác lập trật tự kỷ cơng làm việc trong hệ thống; khâu nối các phơng pháp khác lại thành một hệ thống; có thể giấu đợc ý đồ hoạt động và giải quyết các vấn đề đặt ra trong quản lý rất nhanh chóng.Sử dụng các phơng pháp hành chính đòi hỏi các cấp quản lý phải nằm vững những yêu cầu chặt chẽ sau :- Quyết định hành chính chỉ có hiệu quả cao khi quyết định đó có căn cứ khoa học, đợc luận chứng đầy đủ về mặt kinh tế.- Khi sử dụng các phơng pháp hành chính phải gắn chặt quyền hạn và trách nhiệm của cấp ra quyết định, chống việc lạm dụng quyền hành nhng không có trách nhiệm cũng nh chống hiện tợng trốn tránh trách nhiệm, không sử dụng những quyền hạn đợc phép.3.2. Các ph ơng pháp kinh tế : 3Là phơng pháp tác động vào đối tợng quản lý thông qua các lợi ích kinh tế để cho đối tợng bị quản lý lựa chọn phơng án hoạt động có hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động. Các phơng pháp kinh tế chính là các phơng pháp tác động của Nhà nớc thông qua sụ vận dụng các phạm trù kinh tế, các đòn bẩy kinh tế, các định mức kinh tế - kỹ thuật; tức là về thực chất các phơng pháp kinh tế là một biện pháp để sử dụng các quy luật kinh tế.Đặc điểm của các phơng pháp kinh tế là nó tác động lên đối tợng quản lý không bằng cỡng bức hành chính mà bằng lợi ích, tức là chỉ đề ra mục tiêu, nhiệm vụ phải đạt, đa ra những điều kiện khuyến khích về kinh tế, những phơng tiện vật chất có thể sử dụng để họ tự tổ chức việc thực hiện nhiệm vụ.Việc sử dụng các phơng pháp kinh tế luôn luôn đợc Nhà nớc định hớng, nhằm thực hiện các nhiệm vụ kế hoạch, các mục tiêu kinh tế từng thời kỳ của đát nớc. Nh-ng đây không phải là những nhiệm vụ gò ép, mệnh lệnh chủ quan mà là những mục tiêu, nhiệm vụ có căn cứ khoa học và cơ sở chủ động. Nhà nớc tác động lên đối tợng quản lý bằng các phơng pháp kinh tế theo những hớng sau :- Định hớng phát triển chung bằng các mục tiêu, nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế của hệ thống, bằng những chỉ tiêu cụ thể cho từng thời gian, từng phân hệ, từng cá nhân của hệ thống.- Sử dụng các định mức kinh tế ( mức thuế, mức lãi suất ngân hàng v.v .), các biện pháp đòn bẩy, kích thích kinh tế để lôi cuốn, thu hút, khuyến khích các cá nhân và doanh nghiệp phát triển sản xuất theo hớng vừa lợi nhà, vừa ích nớc.- Bằng chính sách u đãi kinh tế để điều chỉnh hoạt động kinh tế trong cả nớc và thu hút đợc tiềm năng của Việt kiều cũng nh các tổ chức, cá nhân nớc ngoài.Xu hớng chung ngày nay của các quốc gia là mở rộng việc áp dụng các phơng pháp kinh tế. Để thực hiện hiệu quả phơng pháp này cần chú ý đến :- Hoàn thiện hệ thống các đòn bẩy kinh tế, nâng cao năng lực vận dụng các quan hệ hàng hoá - tiền tệ, quan hệ thị trờng.- Thực hiện sự phân cấp đúng đắn giữa các cấp quản lý theo hớng mở rộng quyền hạn cho các cấp dới.- Các cán bộ quản lý phải là những ngời có trình độ và năng lực về nhiều mặt. Bởi vì sử dụng phơng pháp kinh tế đòi hỏi cán bộ quản lý phải hiểu biết và thông thạo nhiều loại kiến thức và kinh nghiệm quản lý đồng thời phải có bản lĩnh tự chủ vững vàng.43.3. Ph ơng pháp giáo dục :Phơng pháp giáo dục trong quản lý Nhà nớc về kinh tế là cách thức tác động của Nhà nớc vào nhận thức và tình cảm của những con ngời thuộc đối tợng quản lý Nhà nớc về kinh tế, nhằm nâng cao tính tự giác, tích cực và nhiệt tình lao động của họ trong việc thực hiện tốt nhiệm vụ đợc giao.Phơng pháp giáo dục có ý nghĩa to lớn trong quản lý kinh tế vì đối tợng của quản lý là con ngời - một thực thể năng động và là tổng hoà của nhiều mối quan hệ xã hội. Phơng pháp giáo dục dựa trên cơ sở vận dụng các quy luật tâm lý. Đặc trng của phơng pháp này là tính thuyết phục, tức là làm cho ngời lao động phân biệt phải - trái, đúng - sai, lợi - hại, đẹp - xấu, thiện - ác, từ đó nâng cao tính tự giác làm việc và sự gắn bó với doanh nghiệp.Phơng pháp giáo dục thờng đợc sử dụng kết hợp với các phơng pháp khác một cách uyển chuyển, linh hoạt, vừa nhẹ nhàng vừa sâu sát đến từng ngời lao động, có tác đông giáo dục rộng rãi trong xã hội. Nội dung của ph ơng pháp giáo dục bao gồm : - Giáo dục đờng lối, chủ trơng của Đảng và Nhà nớc để mọi ngời dân đều hiểu, đều ủng hộ và đều quyết tâm xây dựng đất nớc, có ý chí làm giàu.- Giáo dục ý thức lao động sáng tạo, có năng suất, có hiệu quả, có tổ chức.- Xoá bỏ tâm lý và phong cách của ngời sản xuất nhỏ mà biểu hiện là chủ nghĩa cá nhân, thu vén nhỏ mọn, tâm lý ích kỷ gia đình, đầu óc thiển cận, hẹp hòi, t tởng địa phơng, cục bộ, bản vị, phờng hội, bình quân chủ nghĩa, không chịu để ai hơn mình, ghen ghét, đố kị nhau, tác phong làm việc luộm thuộm, tuỳ tiện, cửa quyền, không biết tiết kiệm thời giờ, thích hội họp.- Xoá bỏ tàn d t tởng phong kiến, thói đạo đức giả, nói một đằng làm một nẻo, thích đặc quyền đặc lợi, thích hởng thụ, kìm hãm thanh niên, coi thờng phụ nữ.- Xoá bỏ tàn d t tởng t sản, với các biểu hiện xấu nh chủ nghĩa thực dụng vô đạo đức, chủ nghĩa tự do vô Chính phủ "cá lớn nuốt cá bé".- Xây dựng tác phong đại công nghiệp; tính hiệu quả, hiện thực, tính tổ chức, tính kỷ luật, đảm nhận trách nhiệm, khẩn trơng, tiết kiệm.Các hình thức giáo dục bao gồm : sử dụng các phơng tiện thông tin đại chúng ( sách, báo, đài phát thanh, truyền hình .), sử dụng các đoàn thể, các hoạt động có tính xã hội. Tiến hành giáo dục cá biệt, sử dụng các hội nghị tổng kết, hội thi tay 5nghề, hội chợ triển lãm v.v . sử dụng các doanh nghiệp Nhà nớc làm ăn có hiệu quả v.v .Nh vậy việc sử dụng các phơng pháp quản lý kinh tế vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật. Tính khoa học đòi hỏi phải nắm vững đối tợng với những đặc điểm vốn có của nó để tác động trên cơ sở nhận thức và vận dụng các quy luật khách quan, phù hợp với đối tợng. Tính nghệ thuật biểu hiện ở chỗ biết lựa chọn và kết hợp các phơng pháp trong thực tiễn để sử dụng tốt tiềm năng và cơ hội của đất n-ớc, đạt mục tiêu quản lý đề ra. Quản lý kinh tế có hiệu quả nhất khi biết lựa chọn đúng đắn và kết hợp linh hoạt các phơng pháp quản lý. Đó chính là tài nghệ thuật quản lý, của Nhà nớc nói riêng, của các viên chức quản lý nói chung.4. Sự giống nhau và khác nhau của các ph ơng pháp quản lý Nhà n ớc về kinh tế trong các chế độ xã hội khác nhau :Về bản chất, quản lý kinh tế t bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa là khác nhau. Quản lý kinh tế t bản chủ nghĩa vì một nhóm nhỏ những ngời giầu, những ngời này nắm quyền lực kinh tế, đồng thời nắm quyền lực chính trị - Nhà nớc của giai cấp t sản. Quản lý kinh tế xã hội chủ nghĩa vì đại bộ phận ngời dân lao động vì xoá đói giảm nghèo, vì mục tiêu phát triển - Nhà nớc của dân, do dân và vì dân. Tuy nhiên, Nhà nớc xã hội chủ nghĩa với chế độ công hữu và chính quyền nằm trong tay nhân dân không có nghĩa là Nhà nớc đó sẽ đem lại cuộc sống tốt đẹp cho mọi ngời bằng bất kỳ cách quản lý nào của mình. Trong nền kinh tế t bản chủ nghĩa mang tính thị tr ờng thuần tuý : Trong nền kinh tế, các nguồn lực sản xuất cũng nh các hàng hoá và dịch vụ kinh tế đợc phân bố cho các hoạt động và các mục đích sử dụng khác nhau thông qua cái mà ngời ta gọi là "cơ chế thị trờng". Việc quyết định xem sản xuất và tiêu thụ cái gì bao nhiêu đều đợc các đơn vị kinh tế cá thể đa ra. Những đơn vị kinh tế đa ra quyết định dựa trên các giải pháp mà họ có trong đó có yếu tố giá thị trờng của các loại hàng hoá, dịch vụ và nguồn lực mà họ phải chấp nhận, không đợc tác động đến. Mô hình kinh tế này nhấn mạnh đến cạnh tranh hoàn hảo và bàn tay vô hình. Vai trò quản lý của Nhà nớc không đợc nhấn mạnh, Nhà nớc sử dụng các phơng pháp hành chính và phơng pháp kinh tế để quản lý nền kinh tế song chủ yếu phục vụ cho lợi ích của giai cấp t sản và bị giai cấp t sản chi phối, không chú trọng tới những vấn đề xã hội.Trong nền kinh tế thị tr ờng phát triển : 6Chính phủ ngày càng nắm nhiều quyền kiểm soát hơn đối với toàn bộ hoạt động kinh tế, không chỉ thông qua các chính sách kinh tế vĩ mô nh các chính sách tài khoá và tiền tệ mà còn thông qua việc :- Tham gia trực tiếp ngày càng nhiều vào các hoạt động kinh tế dới hình thức các ngành công nghiệp đợc quốc hữu hóa, các doanh nghiệp Nhà nớc và các chơng trình đầu t công cộng.- Kế hoạch hoá kinh tế, điều tiết hoạt động của các công ty t nhân, đánh thuế các nhà t doanh và các doanh nghiệp.- Tiến hành và điều tiết các hoạt động ngoại thơng .Trên nhiều phơng diện, "bàn tay vô hình " của cơ chế thị trờng đã đợc thay bởi "bàn tay hữu hinh" chỉ đạo của Chính phủ trung ơng nh một lực lợng kinh tế chủ yếu trong những xã hội t bản chủ nghĩa này. Nhà nớc sử dụng cả phơng pháp hành chính và phơng pháp kinh tế để quản lý nền kinh tế.Trong nền kinh tế xã hội chủ nghĩa "mệnh lệnh"Đây là nền kinh tế không chỉ dựa trên chế độ sở hữu công cộng đối với toàn bộ các nguồn lực của sanr xuất mà còn dựa trên việc thay thế hoàn toàn cơ chế giá thị tr-ờng bằng việc kế hoạch hoá tập trung toàn bộ các hoạt động kinh tế. Tất cả các loại giá cả đều do Nhà nớc quyết định. Các kế hoạch tổng thể cho toàn quốc cũng nh cho từng vùng đợc Nhà nớc tạo lập ra hàng năm. Nhu cầu và khả năng sẵn có về nguồn lực đợc cân đối bởi những quyết định phân bổ của Trung ơng chứ không phải bởi những tín hiệu của giá cả trong hệ thống thị trờng. Trong nền kinh tế này, Nhà nớc chỉ sử dụng phơng pháp quản lý hành chính và còn rất nhiều hạn chế làm cho nền kinh tế bị kìm hãm không phát triển đợc.Trong nền kinh tế xã hội chủ nghĩa định h ớng "thị tr ờng" : Các hệ thống kinh tế xã hội chủ nghĩa định hớng thị trờng cố gắng hội tụ những tinh hoa của cả hai chế độ : tính đơn giản của cơ chế giá tự động và hiệu quả của chủ nghĩa t bản thị trờng cùng với chủ nghĩa bình quân của hình thức xã hội chủ nghĩa đối với các t liệu sản xuất và phân phối. Công tác kế hoạch hoá của Trung ơng đóng vai trò kiểm soát trực tiếp. Nhà nớc sử dụng kết hợp cả các phơng pháp kinh tế và ph-ơng pháp hành chính. Trong nền kinh tế hỗn hợp giữa thị tr ờng và kế hoạch hoá : 7ở đây, những mức độ khác nhau về sở hữu t nhân đối với các nguồn lực tồn tại song song với quy mô đáng kể của sở hữu Nhà nớc và sự tham gia của Nhà nớc vào các hoạt động kinh tế. Có sự tồn tại song song của hình thức phân bổ nguồn lực và sản phẩm bởi thị trờng và giá cả do Nhà nớc quy định, cùng với hình thức kế hoạch hoá tập trung và chỉ đạo toàn bộ hoạt động của nền kinh tế bởi Nhà nớc.Nền kinh tế Việt nam là nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trờng có sự điều tiết của Nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa. Từ đại hội Đảng lần thứ VI, nền kinh tế từ mô hình kế hoạch hoá tập trung quan liêu bao cấp dựa trên chế độ công hữu t liệu sản xuất với hai hình thức Nhà nớc và tập thể là chủ yếu, đã chuyển sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa. Hàng loạt các biện pháp cải cách chính sách kinh tế vĩ mô đã đợc thực hiện, tạo lập đợc đồng bộ các yếu tố thị tr-ờng, hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, đổi mới công tác kế hoạch hoá, công tác tài chính, tiền tệ và giá cả. Nhà nớc tham gia vào quá trình quản lý kinh tế với t cách là nhà quản lý vĩ mô, Nhà nớc điều tiết các hoạt động thị trờng, giữ cho nền kinh tế phát triển ổn định đi theo đúng định hớng do Đảng, Nhà nớc đã vạch ra. Nhà nớc sử dụng tổng hợp các phơng pháp đã nêu ở trên để quản lý nền kinh tế quốc gia, trong đó phơng pháp kinh tế giữ vai trò quan trọng nhất ( khác hẳn với trớc đây trong cơ chế tập trung quan liêu bao cấp thì phơng pháp hành chính đợc sử dụng chủ yếu ). Nhờ vậy trong những năm qua nền kinh tế Việt nam đã có những bớc phát triển vợt bậc, theo đúng định hớng XHCN.Trong những năm tới đây, để nâng cao hiệu lực quản lý kinh tế của Nhà n-ớc,chúng ta cần tiếp tục thực hiện đổi mới, sắp xếp và kiện toàn bộ máy Nhà nớc và đặc biệt là củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống các doanh nghiệp Nhà nớc giữ vai trò chủ đạo. Có nh vậy Nhà nớc mới đủ thực lực và sức mạnh kinh tế và quản lý để thực hiện tốt vai trò là bà đỡ cho nền kinh tế phát triển, thực hiện tốt chức năng ngời quản lý vĩ mô nền kinh tế. 8 . nhà quản lý kinh tế. Kết quả của nghệ thuật quản lý là đa ra quyết định quản lý hợp lý tối u nhất cho một tình huống quản lsy .Quản lý Nhà nớc về kinh tế. công tác quản lý các lĩnh vực kinh tế của Nhà nớc.3. Các ph ơng pháp quản lý của Nhà n ớc về kinh tế : Phơng pháp quản lý của Nhà nớc về kinh tế là

— Xem thêm —

Xem thêm: quản lý nhà nước về kinh tế.doc, quản lý nhà nước về kinh tế.doc, quản lý nhà nước về kinh tế.doc

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.0917599201202 s. Memory usage = 13.92 MB