Hãy nêu và phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam.doc

luanvan02
luanvan02(10947 tài liệu)
(321 người theo dõi)
Lượt xem 76
2
Tải xuống 8,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 22 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 08/09/2012, 13:33

Mô tả: Hãy nêu và phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam Tiểu luận dân số I . lời mở đầu Xuất phát từ thực tế đặc điểm và thực trạng đất nớc ta trong trong quá khứ cũng nh hiện tại : Nớc ta đã trải qua bao cuộc chiến tranh đối đầu với bao thử thách, nền kinh tế của nớc ta đã vực dậy sau những thời kỳ suy sụp nặng nề bởi hậu quả của những cuộc chiến tranh đó. Cho đến nay mặc dù nền kinh tế nớc ta đã vững và đang trên đà phát triển, nhng sự phát triển đó còn hạn chế bởi nhiều yếu tố, những yếu tố nội bộ và những yếu tố khách quan bên ngoài. Trong đó yếu tố nội bộ cần đề cập và xem xét, nghiên cứu, phân tích đó là dân số. Vì vậy em chọn đề tài : Hãy nêu và phân tích ảnh hởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam. Bài viết của em không tránh khỏi những sai sót nên em rất mong đợc sự ghóp ý của cô giáo và bạn bè. Em xin chân thành cảm ơn ! 1Tiểu luận dân số II. nội dung1. Những đặc điểm cơ bản của dân số nớc ta :1.1 Về quy mô dân số : Việt nam là một quốc gia có quy mô dân số lớn, tốc độ phát triển dân số ngày càng nhanh. Năm 2000 Việt Nam đặt 77,68 triệu ngời, đứng thứ 2 ở Đông Nam á, chỉ sau Indo-nêxia và xếp thứ 13 trong tổng số hơn 200 nớc trên thế giới. Quy mô dân số lớn còn thể hiện ở mối quan hệ giữa dân số và đất đai. Theo các nhà khoa học tính toán mật độ dân số thích hợp chỉ nên dừng lại từ 35 đến 40 ngời/ 1 km2, thì ở Việt Nam gấp 5 đến 6 lần Mật độ chuẩn và gần gấp 2 lần mật độ dân số của Trung Quốc nớc đông dân nhất nhất thế giới. Cùng với điều đó tốc độ phát triển dân số ngày càng nhanh. Đến năm 1921, dân số Việt Nam là 15,58 triệu ngời, Năm 1960 dân số tăng gấp đôi : 30,17 triệu ngời, năm 1989 dân số đạt 60,47 triệu ngời. Giai đoạn 1921-1995 dân số nớc ta tăng 4,7 lần , trong khi đó dân số thế giới chỉ tăng 3,1 lần. Nếu 35 năm (1921- 1955) dân số tăng lên 9,6 triệu ngời thì 40 năm tiếp theo ( 1955-1995) dân só bùng nổ với 48,9 triệu ngời tăng thêm. Mặc dù tỷ lệ giảm sinh vừa qua đã giảm và còn tiếp tục giảm, nhng kết qủa giảm sinh cha thật sự vững chắc, còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gia tăng dân số nhanh trở lại, t tởng trọng nam khinh nữ có chuyển biến nhng vẫn còn 16 tỉnh có tỷ số giới tính khi sinh là 115 nam so với 100 nữ, vợt quá mức sinh sản tự nhiên (ở những vùng nông thôn nghèo, vùng sâu, vùng xa tỷ lệ này còn cao hơn). Nếu không duy trì sự nỗ lực thì quy mô dân số nớc ta vào giữa thế kỷ XXI có thể nên tới 125 triệu ngời hoặc cao hơn, và sẽ ảnh hởng rất lớn đến phát triển kinh tế, xã hội của đất nớc. Do đó công tắc dân số cần tiếp tục đẩy mạnh, làm chuyển đổi hành vi một cách bền vững trong việc thực hiện chuẩn mực gia đình ít con .2Tiểu luận dân số 1.2- Cơ cấu dân số: Cơ cấu dân số ở nớc ta trong thời gian qua là không hợp lí cả về giới tính, nhóm tuổi, giữa thành thị và nông thôn. Thực tế cho thấy tình trạng mất bình đẳng về giới ở nớc ta vẫn xảy ra nhất là khả năng tiếp cận giáo dục, đào tạo về chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình đối với phụ nữ và trẻ em gái còn nhiều hạn chế. Cơ cấu giới tính : Tỷ lệ nữ trên tổng số dân ở nớc ta không ổn định và biến động thất thờng, giao động từ 50,3 % đến 50,7% (giai đoạn 1921-1939), 50,9% đến 51,4% (giai đoạn 1943-1970), tăng lên 52,1% (năm 1975), giảm dần và đạt 50,6% (năm 1989) lên và ổn định ở mức 51,2% (trong một năm 90, thế kỷ XX), riêng năm 1989 là 51,49% và giảm xuống 50,85% (Năm 1999). Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi cũng có những khác biệt lớn. Trớc miền Nam giả phóng, dân số theo nhóm 0-14 tuổi chiếm 48%, dới 20 tuổi chiếm 60% . ở miền Bắc, theo số liệu điều tra năm 1960 nhóm tuổi 0-14 tuổi là 42,8%, và tơng ứng các năm 1979, 1989 và 1999 là 42,55% , 39,82% và 33,4%. Tỷ lệ ngời già từ 60 tuổi trở lên, tăng từ 7,07% (năm 1979) ; 7,14% (năm 1989) tới 8,04% (năm 1999). Dân số phụ thuộc đă giảm từ 49,62% (năm 1979), 46,96% (năm 1989) xuống 41,15% (năm 1999). Điều này chứng tỏ dân số phụ thuộc đang giảm theo thời gian, xong tỷ lệ ngời già lại tăng lên. Cơ cấu dân số thành thị và nông thôn : Đầu thế kỷ XX dân số thành thị mới chiếm 2% dân số toàn quốc, đến năn 1943 chiếm 9,2%. Tỷ lệ dân số thành thị miền Bắc năm 1931 là 4,6%, miền Trung 3,4% và miền Nam là 4,6%. Đến năm 1952 dân số thành thị là 10%, năm 1960 là 15%, năm 1970 là 17%. Năm 1980, cơ cấu dân số thành thị cả nớc chiếm 19,1%. Tổng điều tra dân số 1989 cho thấy, dân số thành thị các tỉnh miền núi và Trung Du Bắc Bộ là 19,92%, Tây Nguyên là 22,13%. Tổng điều tra dân số năm 1999 tiếp tục cho thấy dân 3Tiểu luận dân sốsố thành thị Tây Nguyên giảm 5,43% và miền núi phía Bắc giảm 4,26% so với năm 1989. 1.3 Chất lợng dân số : Nhìn một cách tổng quát chất lợng dân số Việt Nam còn thấp, cha đáp ứng yêu cầu xây dựng nguồn nhân lc chất lợng cao trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc. Các yếu tố về thể lực của ngời Việt Nam nhất là chiều cao cân nặng sức bền còn rất hạn chế. Theo điều tra mức sống năm 1997-1998 tỷ lệ suy dinh dỡng ở ngời lớn là 65% với nam và 38% với nữ có tới 41,51% số trẻ em thuộc diện thấp, còi (thấp hơn so với lứa tuổi ) và 40,1% trẻ em có cân nặng thấp hơn so với tuổi. Ngoài ra có hàng triệu trẻ em bị tàn tật, mắc bệnh bẩm sinh, ảnh hởng bởi chất độc màu ra cam, về trí lực, mặc dù tỷ lệ biết đọc, biết viết khá cao 91,2% (năm 1999), nhng 74% số ngời đã thôi học mới chỉ có trình độ phổ thông cơ sở, số ngời đạt trình độ phổ trung học chỉ giao động trong khoảng từ 10% đến 15% (kết quả suy rộng mẫu điều tra năm 1999), 91,84% dân số từ 15 tuổi trở lên không có trình độ chuyên môn kỹ thuật. Theo số liệu năm 2002 của tổng cục dạy nghề, chỉ có 17,7% trong tổng số gần 40 triệu lao động của Việt Nam đợc coi là có kỹ năng chuyên môn. Tội phạm, tiêu cực xã hội tăng, trong đó có cả trẻ em đang là lỗi bức bối của xã hội. Chỉ số phát triển con ngời ở Việt Nam (HDI) năm 1999 là 0,682 điểm, xếp hạng 101 trong số 162 quốc gia. 1.4 Phân bố dân c : Phân bố dân c nớc ta nhìn trung là bất hợp lí. Dân số tập trung chủ yếu ở đồng bằng Sông Cửu Long và đồng bằng Sông Hồng (chiếm 42,8% dân số cả nớc), trong khi đó diện tích của 2 vùng này chỉ chiếm 16,6% diện tích cả nớc. Ngợc lại miền núi phía Bắc và Tây Nguyên dân c tha thớt. Mật độ dân số ở các tỉnh rất chênh lệch nhau : Năm 1999 bình quân dân số trên đất đai ở Thái Bình là 1194 ngời/ 1 km2, thì ở Kom Tum chỉ có 32 ngời/ 1km2 (chênh lệch kém tới 40 lần). Mặt khác vốn đầu t nớc ngoài vào các vùng cũng rất khác nhau. Giai 4Tiểu luận dân sốđoạn 1988-1998, so vùng Tây Nguyên mức đầu t nớc ngoài vào đồng bằng Sông Hồng gấp 176 lần, và Đông Nam Bộ gấp 307 lần. Thực trạng này chứa đựng nguy cơ di c tự do lớn so với di dân theo dự án . Giai đoan 1990-1997 có 1,2 triệu dân di c tới các vùng dự án . ở thành phố Hồ Chí Minh luồng di c tự do đến không ngừng tăng lên : Giai đoạn 1981-1985, bình quân mỗi năm tăng thêm 130.000 ngời, giai đoạn 1986-1990 là 185.000 ngời và năm 1991-1996 là 213.000 ngời. Nhìn chung tình trạng di dân tự do và sự di chuyển của lực lợng lao động đó đã làm trầm trọng thêm việc đáp ứng những dịch vụ xã hội cơ bản gây ô nhiễm môi trờng sống, tàn phá tài nguyên và gia tăng các tệ nạn xã hội. Quy mô dân số ở thành thi vợt quá khả năng đáp ứng của kết cấu hạ tầng (nhà ở, giao thông, cấp thoát nớc ).2. tác động của dân số đến kinh tế ở việt nam : Dân số vừa là lực lợng sản xuất vừa là lựclợng tiêu dùng. Vì vậy quy mô, cơ cấu và sự gia tăng của dân số liên quan mật thiết đến nền kinh tế và tới toàn bộ sự phát triển của mỗi quốc gia. Quy mô dân số lớn , nên lực lợng lao động rồi dào, Việt Nam vừa có khả năng phát triển toàn diện các ngành kinh tế vừa có thể chuyên môn hoá lao động sâu sắc tạo điều kiện nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy xã hội phát triển. Lực lợng lao động nớc ta vào loại trẻ giữa chuyển dịch và tạo ra tính năng động cao trong hoạt động kinh tế . 77 triệu dân là 77 ngời tiêu dùng. Đây là một thị trờng rộng lớn hấp dẫn đầu t, kích thích sản xuất, phát triển kinh tế. Tuy nhiên, những đặc điểm dân số nói trên cũng có nhiều tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế. Điều này có thể tập trung xem xét đến các khía cạnh : Tác động của dân số đến nguồn lao động, việc làm, tăng trởng kinh tế, tiêu dùng và tích luỹ2.1 Dân số tác động đến lao động và việc làm :5Tiểu luận dân số Luật pháp nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định tuổi lao động của nam là từ 15-60 tuổi còn đồi với nữ là 15-55 tuổi. Tỷ lệ dân số trong tuổi lao động Việt Nam năm 1997 là gần 58% với khoảng 44 triệu ngời. Nguồn lao động ở nớc ta có quy mô lớn và tăng rất nhanh. Số ngời bớc vào độ tuổi lao động hàng năm không ngừng tăng lên. Năm 1990 : là 1,448 nghìn ngời, năm 1995 là 1,651 nghìn ngời, dự báo năm 2010 là 1,83 nghìn ngời và tổng số ngời trong độ tuổi lao động lên tới gần 58 triệu. Từ nay tới năm 2010, mặc dù dân số có thể tăng chậm lại nhbg nguồn lao động của nớc ta vẫn tăng liên tục. Giải quyết việc làm cho đội quân lao động khổng lồ này là một thách thức lớn cho nền kinh tế, một vấn đề kinh tế xã hội nan giải. Xét về mặt cơ cấu nghề nghiệp, trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại háo, lao động nông nghiệp có xu hớng giảm dần, lao động trong khu vực công nghiệp, xây dựng và dịch vụ tăng lên, song điều đó đến nay Việt Nam vẫn có lao động theo ngành hết sức lạc hậu : Lao động chủ yếu làm việc trong khu vực nông ,lâm ng nghiệp. Việc cải thiện cơ cấu lạc hậu này diễn ra rất chậm chạp. Điều này phụ thuộc nhiều nguyên nhân, trong đó có yếu tố mức sinh ở nông thôn luôn luôn cao khoảng gấp đôi ở thành phố. Do vậy lao động tích tụ ở đây càng ngày một nhiều và tỷ trọng giảm chậm, mặc dù đã diễn ra luồng di dân mạnh mẽ từ nông thôn ra đô thị, kèm theo sựk chuyển đổi ngành nghề trong nông nghiệp, trong khi số dân và lao động khu vực này tăng lên nhanh chóng thì quỹ đất canh tác là có hạn. Hơn nữa quá trình công nghiệp hoá đất nớc đang diễn ra mạnh mẽ thì đất nông nghiệp phải chuyển giao cho công nghiệp, dịch vụ, các công trình dịch vụ khác. Diện tích đất nông nghiệp không ngừng giảm xuống trong thời gian qua. Năm 1981 bình quân 0,42 Ha/ ngời, năm 1993 còn 0,098 Ha/ ngời. Bình quân hộ giàu ở nông thôn mới có 1,2 Ha đất canh tác trong khi ở Mỹ là 80 Ha, ở Châu Âu là 9 Ha. Sức ép dân số, lao động lên đất đai hạn hẹp gây ra tình trạng thiếu việc làm phổ biến. Lao động nông nghiệp làm việc theo màu vụ mà ruộng đất là t liệu 6Tiểu luận dân sốsản xuất chính có ít nên số ngày công của lao động trong năm thờng rất thấp (187 ngày/năm) . Hiện tại hình thức kênh tế trang trại đang đợc nàh nớc khuyến khích phát triển cũng gập nhiều khó khăn khi diện tích đất đai của các hộ gia đình ngày càng bị thu hẹp. Thêm nữa là tình trạng khó khăn trong lao động việc làm ở các ngành khác dẫn đến hiện tợng dồn động thêm lao động nông thôn vào khu vực nông nghiệp. Năm 1997, có tới 7.358.199 ngời từ 15 tuổi trở lên, chiếm 25% tổng số lao động hoạt động kinh tế thờng xuyên ở khu vực nông thôn thiếu việc làm. Tình trạng khan hiếm đất dẫn tới đồng ruộng manh mún, phân tán, khó thúc đẩy các tiến bộ khoa học, kỹ thuật nh cơ giới hoá thuỷ lợi hoá, tổ chức lao động khoa học.Tình trạng di dân tự do từ nông thôn nên thành thi hoặc từ đồng bằng Sông Hồng lên miền núi phía Bắc vầ Tây Nguyên đã phát sinh và ngày càng răng mạnh, dẫn đến nạn phá rừng trần trọng. Dẫn đến diên tích rừng suy giảm theo cấp độ tăng của dân số : Dân số năm 1981 so với năm 1943 tăng 2,5 lần, diện tích rừng chỉ còn lại 40%. Công nghiệp và dịch vụ là những ngành tập trung vốn đầu t lớn nhng do quy mô dân số tăng nhanh, cơ cấu dân số trẻ đòi hỏi phải sử dụng nhiều thu nhập quốc dân sử dụng cho giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội Dẫn đến tình trạng thiếu trần trọng vốn tích luỹ đầu t cho công nghiệp, dịch vụ. Hiện tại chất lợng thấp ,cơ cấu đào tạo nghề không hợp lí, phân bố không phù hợp là những nhân tố quan trong cùng với các yếu tố thiếu vốn, khủng hoảng tài chính, tiền tệ gây khó khăn cho quá trình tạo thêm việc làm trong khu vực công nghiệp, dịch vụ. Tỷ lệ công nhân đợc đào tạo ở nớc ta còn thấp, chỉ chiếm 4,37% lực lợng lao động và một nửa trong số đó tuy đã đợc đào tạo nhng không có bằng. So với các nớc trên thế giới và khu vực tỷ lệ thất nghiệp ở Việt Nam hiện nay tơng đối cao và ổn định (Năm 1996 : 5,62% , năm 1997 : 5,81%) và tập trung ở những vùng đông dân hay đô thị lớn. Vùng 1996 1997 19987Tiểu luận dân sốMiền núi và trung du phía Bắc 6,13 6,01 6,25Đồng bằng Sông Hồng 7,31 7,56 8,25Bắc Trrung Bộ 6,67 6,69 7,26Duyên hải Miền Trung 5,3 5,2 6,67Đông Nam Bộ 5,3 5,79 6,44Tây Nguyên 4,08 4,48 5,88Đồng bằng Sông Cửu Long 4,59 4,56 6,44Bình quân cả nớc 5,62 5,81 6,858Tiểu luận dân số Bảng 1 : Tỷ lệ thất nghiệp của lao động Việt Nam phân theo vùng . 9Tiểu luận dân số Chỉ tiêuĐơn vị tínhThực tế đến năm 2000 (*)Mục tiêuphát triển (theo dự kiến)Theo tính toán từcác chơng trìnhmục tiêu(khả năng)Cân đối về sốlợng giữa khả năng vàmục tiêu(cao hơn / thấp hơn)Đến năm2005Tăng/ giảm B/q hàng năm2001 -2005Đếnnăm2005Tăng/ giảm B/q hàng năm2001 -2005Đến năm2005Tăng/ giảm B/q hàng năm2001 -2005 A B 1 2 3 4 5 6 71. Dân số* Chia ra:- Thành thị- Nông thôn*Hệ số đô thị hoá2.LLLĐ*Chia ra :-Thành thị-Nông thôn* Tỷ lệ LLLĐ thành thị chiếm trong tổng LLLĐ cả nớc. 3.LLLĐ có việc làm thờng xuyên* Tổng số* Chia theo nhómngành.-Nông, lâm, ng-CN và XD-Dịch vụ4.Cơ cấu LĐ có VLTX chia theo nhóm ngành :-Nông, lâm, ng-CN và XD-Dịch vụ1000 Ng1000 Ng1000 Ng %1000 Ng1000Ng1000Ng %1000Ng1000Ng1000Ng%%%77.697,0 83.000 1.060,6 82.492,6 959,1 -507,6 -101,5180647,3 22.828 835,5 22.685,5 725,1 -552 -110,459.049,7 60.175 225,1 59.807,1 234,0 44,6 8,924,0 27,5 0,70 27,5 0,60 -0,5 -0,138.643,0 42.665,0 804,4 42.665,0 804,4 - -8.726,0 11.029,9 473,4 11.029,9 473,4 - -29.917,0 31.572,1 331,0 31.572,1 331,0 - -22,6 26,0 0,68 26,0 0,68 - -36.205,6 40.000,0 758,9 40.007,5 760,4 7,5 1,522.670,0 22.600 -14,0 24.020,0 270,0 1.420 2844.743,7 8.000 615,3 7193,7 490,0 -806,3 -161,38791,9 9.400 121,8 8.793,8 0,4 -602,2 -121,462,56 56,5 -1,2 60,04 -0,5 3,54 0,713,15 20,0 1,4 17,98 1,0 -2,02 -0,424,29 23,5 -0,16 21,98 -0,5 -1,52 -0,310 Cân đối giữa mục tiêu và khả năng Về các chỉ tiêu chủ yếu có liên quan đến dân sốLực lợng lao động và việc làm giai đoạn 2001-2005. . và xem xét, nghiên cứu, phân tích đó là dân số. Vì vậy em chọn đề tài : Hãy nêu và phân tích ảnh hởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt. 3. ảnh hởng của dân số đến các vấn đề x hội ở việt nam :ã3.1 ảnh hởng dân số đến giáo dục: sự thay đổi về quy mô và cơ cấu dân số sẽ ảnh hởng trực

— Xem thêm —

Xem thêm: Hãy nêu và phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam.doc, Hãy nêu và phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam.doc, Hãy nêu và phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam.doc

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.10483503341675 s. Memory usage = 13.97 MB