Nghiên cứu học sinh trường THCS Nhân Thắng

phạm thị hải yến
phạm thị hải yến(8410 tài liệu)
(20 người theo dõi)
Lượt xem 15
0
Tải xuống miễn phí
Số trang: 15 | Loại file: DOC
0
Thêm vào bộ sưu tập

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 02/04/2013, 16:02

Mô tả: Nghiên cứu học sinh trường THCS Nhân Thắng phần I: Những vấn đề chung 1. Cơ sở lý luận: Tại kỳ họp của Quốc hội khoá X năm 2000, Quốc hội X đã thông qua Nghị quyết số 40/2000/QH10 về vấn đề đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông. Tiếp đó ngày 11/6/2001 Thủ tớng Chính phủ ra Chỉ thị số 14/2001/CT-TTg về đổi mới giáo dục phổ thông. Trong đó nhấn mạnh mục tiêu của chơng trình đổi mới giáo dục phổ thông là nhằm thay đổi cách dạy và học theo hớng tích cực hoá hoạt động của học sinh. Một trong những phơng pháp để tích cực hoá hoạt động dạy và học đó là việc dạy học liên môn. Dạy học liên môn là 1 trong những nguyên tắc quan trọng của dạy học ở tr- ờng phổ thông nói chung, môn lịch sử nói riêng. Nó góp phần bổ sung lợng kiến thức các môn học khác cho bài học, giúp học sinh hứng thú say mê học tập, góp phần nâng cao hiệu quả bài học. Mặt khác, bộ môn lịch sử cung cấp cho học sinh những tri thức ở nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội trong quá trình phát triển của lịch sử dân tộc và thế giới (cả tri thức về khoa học xã hội và khoa học tự nhiên). Do đó việc dạy học liên môn là dùng các kiến thức ở các bộ môn khác bổ sung, hỗ trợ làm sáng rõ hơn kiến thức mà học sinh đang đợc học trong môn học, cụ thể ở đây là bộ môn lịch sử và việc sử dụng tài liệu văn học trong dạy học lịc sử. Từ cơ sở đó tôi mạnh dạn xin trình bày 1 số kinh nghiệm về sử dụng tài liệu văn học trong giờ học sử. 2. Cơ sở thực tiễn: Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ; lịch sử loài ngời mà chúng ta học là toàn bộ những hoạt động của con ngời từ khi xuất hiện đến nay (SGK Lịch sử 6 trang 3 NXB Giáo dục năm 2002 ). Nh vậy, qua khái niệm trên chúng ta đều thấy rằng: Việc học lịch sử có nét đặc trng riêng, có cái khó riêng. Đó là ngời học không thể tri giác trực tiếp; không thể sờ hay làm thí nghiệm trong phòng thí nghiệm mà buộc phải t duy, phải trừu tợng hoá, khái quát hoá để dựng lại những gì đã diễn ra trong quá khứ, thông qua các sự kiện, niên đại, nhân vật .Để làm đợc điều đó ngoài việc sử dụng các 1 nguồn t liệu sử học (hiện vật, văn tự cổ ) thì việc sử dụng các tác phẩm văn học cũng có tác dụng rất lớn trong việc dựng lại lịch sử. Bên cạnh đó, việc dạy và học lịch sử ở nhiều trờng phổ thông hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Đó là tình trạng đại bộ phận học sinh đang dần xa lánh môn lịch sử, không còn hứng thú với việc học tập môn lịch sử. Đây là thực trạng đáng buồn. Bởi vì, sử học ở trờng phổ thông có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục t tởng, tình cảm và hình thành nhân cách của học sinh. Tìm hiểu nguyên nhân của hiện tợng trên, theo tôi có nhiều nguyên nhân (gia đình xã hội nhà tr ờng). Trong đó 1 nguyên nhân quan trọng dẫn tới hiện tợng trên đó là: Giáo viên dạy sử còn để giờ dạy sử quá khô khan, nặng nề nên thiếu sự thu hút đối với học sinh. Do đó, để khắc phục hiện tợng này, theo tôi ngoài việc đổi mới phơng pháp, tăng cờng sử dụng đồ dùng trực quan thì chúng ta nên sử dụng nhiều hơn nữa nguồn tài liệu văn học trong giờ học lịch sử để làm bài giảng thêm sinh động, hấp dẫn hơn. 3. Những thuận lợi khó khăn khi nghiên cứu: 3.1. Thuận lợi: Bản thân có sứckhoẻ tốt, có thời gian công tác giảng dạy; đợc BGH, tổ chuyên môn cùng đồng nghiệp trong đơn vị giúp đỡ, tạo điều kiện để hoàn thành. 3.2 Khó khăn: - Nguồn tài liệu tham khảo còn hiếm, khó su tầm (đặc biệt nguồn văn học dân gian). - Phơng pháp nghiên cứu, trình bày, phân tích còn 1 số hạn chế 4. Phơng pháp nghiên cứu: - Phơng pháp su tầm sử liệu. - Phơng pháp phân tích. - Phơng pháp tổng hợp. - Phơng pháp khái quát. - Thể nghiệm trên lớp. 2 5. Đối tợng, phạm vi nghiên cứu. - Đối tợng: học sinh các khối lớp 7, 8, 9. - Phạm vi nghiên cứu: học sinh trờng THCS Nhõn Thng phần ii: Nội dung 1. Tài liệu tham khảo trong :Dy hc lch s 3 Theo tiến sĩ N.G Đairi trong cuốn chuẩn bị bài học lịch sử nh thế nào (NXB Giáo dục Hà Nội 1973 trang 35 ). Thì bài giảng lịch sử trên lớp nên thực hiện theo sơ đồ sau: 1 2 2 3 Trong đó, con số 1 chỉ phần tài liệu tham khảo không có trong SGK, giáo viên đa vào bài giảng nhằm nâng cao tính khoa học, sự trong sáng vừa sức, sự hấp dẫn lôi cuốn của giờ học lịch sử. Ngoài SGK, tài liệu tham khảo có vị trí, ý nghĩa quan trọng trong việc làm phong phú kiến thức lịch sử đang học, hiểu sâu hơn quá khứ, tạo bài giảng hấp dẫn, sinh động có sức lôi cuốn học sinh. Phân loại tài liệu tham khảo, theo tài liệu BDTX chu kì 3, nó có các loại nh sau: - Tài liệu lịch sử gốc: Gồm các văn kiện, tài liệu có liên quan trực tiếp đến sự kiện, ra đời vào thời điểm xảy ra sự kiện nh các hiệp ớc, điều ớc, tuyên ngôn Ví dụ: Hiệp ớc Hác Măng (1883); tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nớc VNDCCH (2/9/1945). - Tài liệu, văn kiện của Đảng, Nhà nớc, phong trào công nhân và cộng sản Quốc tế - Các tài liệu văn học (văn học dân gian, văn học bác học). - Tài liệu lịch sử rút ra từ các công trình nghiên cứu sử học, dân tộc học Nh vậy, trong giờ dạy học việc sử dụng tài liệu tham khảo giúp học sinh có thêm cơ sở để nắm vững, hiểu bản chất sự kiện lịch sử; hình thành khái niệm, hiểu rõ quy luật, bài học của lịch sử. Nó giúp các em khắc phục việc hiện đại hoá lịch sủ hoặc h cấu sai sự thực lịch sử. 2. Sử dụng tài liệu văn học trong giờ học sử: 2.1. Vai trò, ý nghĩa của tài liệu văn học: 4 Tài liệu văn học trong quá trình dạy học lịch sử ở trờng phổ thông có vai trò to lớn. Trớc hết, các tác phẩm văn học với những hình tợng cụ thể có tác động mạnh mẽ đến t tởng, tình cảm của học sinh, nó giúp học sinh tiếp nhận kiến thức, khắc sâu kiến thức 1 cách dễ dàng hơn. Ví dụ: Khi dạy bài 20 (lịch sử 6) Từ sau Trng Vơng đến trớc Lí Nam Đế ở mục 4. Cuộc khởi n ghĩa Bà Triệu (năm 248) để khắc sâu hình ảnh oai phong của Bà Triệu khi xung trận giáo viên nên sử dụng 2 câu thơ sau: Hoành qua đơng hổ dị (Vung giáo chống hổ dể) Đối diện bà vơng nan (Giáp mặt vua Bà Khó) Thứ hai, các tác phẩm văn học góp phần làm cho bài giảng thêm sinh động, hấp dẫn nâng cao, hứng thú của học sinh. Ví dụ: Khi dạy bài 27 (lịch sử 7) chế độ phong kiến nhà Nguyễn. mục II. Các cuộc ni dậy của nhân dân; khi dạy về cuộc khởi nghĩa Cao Bá Quát (1854 - 1856) để khắc sâu về nhân vật lịch sử này và làm phong phú thêm bài giảng. Giáo viên có thể cung cấp cho học sinh bài thơ Cao Bá Quát viết khi ông đi phục dịch phái đoàn nớc ta sang nớc ngoài. Thiếu phụ Tây dơng áo trắng phau Tựa vai chồng dới bóng trăng thâu Ngó thuyền Nam thấy đèn le lói Kéo áo rì rầm chuyện với nhau Uốn éo đòi chồng nâng trở dậy Biết đâu đến khách biệt ly này. 2.2. Các loại tài liệu văn học và cách sử dụng: Trong việc dạy học lịch sử ở trờng phổ thông tuỳ vào từng khoá trình, nội dung từng bài, từng phần mà giáo viên có thể đa vào bài giảng các loại tài liệu văn học khác nhau nh: Văn học dân gian; tác phẩm văn học ra đời vào thời kì xảy ra sự kiện lịch sử; Tiểu thuyết lịch sử; Hồi kí cách mạng Mỗi loại lại có ý nghĩa khoa học riêng, dó đó khi sử dụng phải phù hợp với yêu cầu bài giảng; với từng sự kiện, nhân vật lịch sử mà giáo viên lựa chọn đa vào. a) Văn học dân gian: 5 VHDG ra đời từ rất sớm và rất phong phú với nhiều thể loại khác nhau nh thần thoại, truyền thuyết, truyện cổ tích, ca dao, dân ca Đây là những tài liệu có giá trị, nó phản ánh nội dung nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử dân tộc. Ví dụ nh: khi dạy bài 15 Nớc Âu Lạc. Khi giảng dạy về việc xây dựng thành Cổ Loa và cuộc kháng chiến chống quân xâm lợcTriệu, giáo viên có thể đa vào đó 1 số câu chuyện cổ tích về Nỏ Thần, về xây Thành Cổ Loa. Nhng quan trọng hơn là qua những câu chuyện đó giáo viên phải giúp học sinh thấy đợc bớc tiến lớn của quân dân Âu Lạc về kĩ thuật xây dựng cũng nh kĩ thuật chế tác vũ khí. Các loại hình văn học dân gian còn góp phần minh hoạ, làm rõ sự kiện, nhân vật lịch sử. Do đó, giáo viên nên đa vào để học sinh hiểu rõ hơn về sự kiện, nhân vật lịch sử đó. Ví nh khi dạy bài 23 (lịch sử 6). Những cuộc khởi nghĩa lớn trong các thế kỉ VII IX. Mục 2 khởi nghĩa Mai Trúc Loan (722) để làm rõ sự kiện, nhân vật. Giáo viên có thể đa vào đoạn th sau: Hùng cứ Hoan Châu đất một vùng Vạn An thành luỹ khói hơng xông Bốn phơng Mai Đế lừng uy đức Trăm trận Lý Đờng phục võ công Đờng đi cống vai từ đây đứt Dân nớc đời đời hởng phúc chung. Không những vậy, tài liệu văn học dân gian còn làm cho bài học sinh động, tạo đợc không khí gần gũi với bối cảnh lịch sử đang học. Nó phản ánh những hiểu biết về các sự kiện lịch sử đang học, giúp học sinh hiểu đợc vấn đề cụ thể rõ ràng hơn. Ví nh khi dạy bài 25 (lịch sử 8) kháng chiến lan rộng ra toàn quốc (1873 - 1884). Mục II phần 2, nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp. Để làm cho học sinh hiểu rõ tình cảnh rối ren của triều Nguyễn khi Tự Đức mất cũng nh hiểu tại sao Pháp lại không nhân nhợng triều Nguyễn nh năm 1874 nữa. Giáo viên có thể đọc cho học sinh nghe 2 câu ca dao sau: Một nhà sinh đợc Ba vua Vua sống, vua chết, vua thua chạy dài. 6 (Ba vua này là Đồng Khánh (sống) Kiến Phúc (chết) Hàm Nghi chạy ra Sơn phòng đều là con của Kiến Thái Vơng (một nhà)). Tất nhiên giáo viên cần lu ý giải thích từ thua thuộc quan điểm giai cấp nào? Hoặc khi dạy bài 29 (lịch sử 8) chơng trình khai thác thuộc địa của thực dân Pháp và những chuyển biến về kinh tế, xã hội ở Việt Nam. Tại phần I mục 2 chính sách kinh tế. Để mô phỏng cảnh nhân dân ta phải nộp su thuế. Giáo viên có thể sử dụng 4 câu ca dao sau: Ôi nhớ những năm nào thuở trớc Xóm làng ta xơ xác héo hon Nửa đêm thuế thúc trống dồn Sân đình máu chảy đờng thôn lính đầy. Ngoài ra, việc sử dụng tài liệu văn học dân gian còn giúp học sinh biết đợc, hiểu đợc về chí khí con ngời, về địa danh của 1 nhân vật lịch sử nào đó. Ví nh khi nói về Lí Công Uốn giáo viên có thể dùng 4 câu thơ sau: Màn có trời cao, chiếu đất liền Đêm trăng Thanh thả giấc Thần tiên Suốt đêm nào dám vung chân duỗi Chỉ sợ sơn hà xã tắc nghiêng. Hoặc khi giảng về cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành, để giúp học sinh dễ dàng nhớ về địa danh nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa, quê hơng ông. Giáo viên có thể dùng 2 câu ca dao sau: Trên trời có ông sao Rua Giữa làng Minh Giám có vua Ba Vành. Bên cạnh những tác dụng trên, việc sử dụng tài liệu văn học dân gian sẽ giúp cho việc giáo dục t tởng, đạo đức nói chung và giáo dục truyền thống dân tộc nói riêng có kết quả hơn. Chẳng hạn nh: để giáo dục truyền thống đấu tranh bất khuất của dân tộc, giáo viên có thể sử dụng trong bài giảng những tác phẩm nh: Hịch Tớng Sĩ; bài thơ Thần của Lí Thờng Kiệt; Hoặc để giáo dục lòng biết ơn các vua Hùng, giáo viên sử dụng 2 câu nói về Bác Hồ: Các vua Hùng đã có công dựng nớc Bác cháu ta phải cùng nhau giữ nớc. 7 b) Các tác phẩm văn học ra đời vào thời kì diễn ra các sự kiện lịch sử: Đối với các tác phẩm văn học này, nó có ý nghĩa rất lớn đối với khi khụi lại hình ảnh quá khứ. Nó làm quá khứ của sự kiện lịch sử trở lên sống động hơn, chân thật hơn. Sự kiện trở nên có sức sống hơn và thu hút học sinh hơn khi theo dõi bài giảng. Ví dụ nh: khi dạy bài 24 (lịch sử 8) cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873. Tại mục II. Cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1858 đến năm 1873. Tuỳ vào diễn biến bài giảng giáo viên có thể lồng ghép bài thơ sau sao cho phù hợp tiến trình bài học. Cụ thể là: Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây Một bàn cờ thế phút ra tay Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy Mất ổ đàn chim dáo dát bay Bến Nghé cửa tiền tan bọt nớc Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây Hỏi trăng dẹp loạn rày đâu vắng Nỡ để dân đen mắc nạn này! (Theo thơ văn Nguyễn Đình Chiểu NXB Văn học, Hà Nội 1963) Hoặc để nói lên khí thế chống giặc của ngời dân Nam Bộ nói chung, 3 tỉnh miền Tây Nam Kì nói riêng, giáo viên có thể trích 1 đoạn trong văn tế Nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu nh: Nhớ linh xa: Cui cút làm ăn: Toan lo nghèo khó. Cha quen cung ngựa, đâu tới trờng nhung; chỉ biết ruộng trâu, ở trong làng bộ Bữa thấy bòng bong che trắng lấp, muốn tới ăn găn; ngày xem ống khói chạy đen xì, muốn ra cắn cỏ. Hoả mai đánh bằng rơm con cúc, cũng đốt x ong nhà dạy đạo kia; gơm đeo dùng bằng lỡi dao phay, cũng chém rớt đầu quan hai nọ Trong quá trình lịch sử từ đầu thế kỉ XX, khi nói về sự biến đổi của xã hội Việt Nam, cũng nh thân phận của ngời nông dân trong xã hội thuộc Pháp. Giáo 8 viên có thể sử dụng nhiều tác phẩm văn học có giá trị nh: Tắt đèn của Ngô Tất Tố; Bớc đờng cùng của Nguyễn Công Hoan; Lão Hạc của Nam Cao để khắc sâu hình ảnh thân phận ngời nông dân trong lòng xã hội cũ. Hoặc nh trong khoá trình lịch sử 9, khi dạy bài 19: Phong trào cách mạng trong những năm 1930 1935. Mục II: Phong trào cách mạng 1930 1931 với đỉnh cao Xô Viết Nghệ Tĩnh. Giảng về phong trào ở Nghệ Tĩnh giáo viên có thê đa vào bài giảng đoạn trích sau trong Bài ca cách mạng cụ thể là: Than ôi, nớc mất nhà xiêu Thế không chịu nổi, liệu chiều tính mau. Kìa Bến Thuỷ đứng đầu dậy trớc Nọ Thanh Chơng tiếp bớc, bớc lên Nam Đàn, Nghi Lộc, Hng Nguyên Anh Sơn, Hà Tĩnh 1 phen dậy rồi . Trên gió cả cờ đào phất thẳng Dới đất bằng giấy trắng tung ra Chiến trờng một trận xông pha Bên kia đạn sắt, bên ta gan vàng (Thơ văn cách mạng 1930 1945 NXB Văn học.H.1930) Hoặc nh khi dạy bài 27 (lịch sử 9) cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lợc kết thúc (1953 - 1954) tại phần II mục 2 chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Giáo viên có thể sử dụng các tác phẩm văn học viết về Điện Biên Phủ trong thời kì này vào bài giảng. Ví dụ: Bài Hoan hô chiến sĩ Điện Biên (Tố Hữu). Giáo viên có thể trích dẫn 2 câu thơ sau để khắc sâu về hình ảnh chiến đấu dũng cảm của chiến sĩ Điện Biên đó là: Khoét núi ngủ hầm, ma dầm cơm vắt Máu trộn bùn non, gan không núng, chí không mòn. Nh vậy, có thể nói rằng, các tác phẩm văn học xuất hiện cùng thời kì diễn ra các sự kiện lịch sử đã giúp học sinh thấy đợc bức tranh sống động của lịch sử, làm cho các em nhận thức đợc sự kiện đó 1 cách toàn diện hơn. c) Tiểu thuyết lịch sử: 9 Tiểu thuyết lịch sử có vai trò không nhỏ đối với việc dạy học lịch sử. Vì các tiểu thuyết này có chủ đề gần với những sự kiện trong khoá trình lịch sử, giúp học sinh khôi phục lại bối cảnh lịch sử, hình ảnh các sự kiện nhân vật của quá khứ. Ví nh: Tiểu thuyết Đêm hội long trì; tác phẩm Hoàng Lê Nhất Thống Chí . Tuy nhiên, khi dạy giáo viên cần lựa chọn, sáng lọc loại bỏ những tiểu thuyết bịa đặt, ảnh hởng xấu đến nhận thức lịch sử của học sinh. 3. Phơng pháp sử dụng tài liệu văn học trong dạy học lịch sử: Theo Trịnh Tùng trong cuốn Phơng pháp dạy học lịch sử (trang 164. NXB Giáo Dục 1999). Để sử dụng tài liệu văn học trong giờ dạy lịch sử, có thể tiến hành theo cách sau: Thứ nhất: Đa vào bài giảng một đoạn thơ, đoạn văn ngắn nhằm minh hoạ những sự kiện đang học làm cho nội dung bài học đợc phong phú và giờ học thêm sinh động. Thứ hai: Dùng một đoạn trích để cụ thể hoá sự kiện, nêu ra 1 kết luận khái quát giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn một thời kì, một sự kiện lịch sử. Thứ ba: Tài liệu văn học đợc sử dụng để tổ chức những buổi ngoại khoá (Dạ hội lịch sử). Tuỳ vào nội dung bài học, tiết dạy và năng lực của mỗi giáo viên mà chúng ta có thể sử dụng 1 trong những cách trên sao cho phù hợp. 4. Một số yêu cầu khi sử dụng tài liệu văn học trong giờ học sử: Sử dụng tài liệu văn học trong giờ học sử, giúp giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn lôi cuốn học sinh. Giúp học sinh có cái nhìn đa chiều đối với 1 sự kiện, 1 nhân vật, 1 hiện tợng lịch sử. Dễ dàng đa kiến thức sử đến với học sinh. Tuy vậy, theo tôi việc sử dụng tài liệu văn học trong giờ học sử phải đảm bảo các yêu cầu sau: Thứ nhất: Tài liệu văn học đó phải đảm bảo cả giá trị giáo dởng, giáo dục và giá trị văn học. Thứ hai: Tài liệu ấy phải là 1 bức tranh sinh động về những sự kiện, nhân vật lịch sử đang học phải phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh. Thứ ba: Đối với giáo viên: 10 . liệu văn học trong giờ học sử: Sử dụng tài liệu văn học trong giờ học sử, giúp giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn lôi cuốn học sinh. Giúp học sinh có cái. lớp. 2 5. Đối tợng, phạm vi nghiên cứu. - Đối tợng: học sinh các khối lớp 7, 8, 9. - Phạm vi nghiên cứu: học sinh trờng THCS Nhõn Thng phần ii: Nội dung

— Xem thêm —

Từ khóa: học sinhNghiên cứutrường THCS Nhân Thắng nghiên cứu y học

Xem thêm: Nghiên cứu học sinh trường THCS Nhân Thắng, Nghiên cứu học sinh trường THCS Nhân Thắng, Nghiên cứu học sinh trường THCS Nhân Thắng

Gửi bình luận

Bình luận
Lên đầu trang
  • Yeu Ngoai Ngu
    Yeu Ngoai Ngu · Vào lúc 09:17 pm 19/12/2013
    Bộ này đúng tài liệu mình đang tìm, thanks nhìu nha
  • Yeu Khoa Hoc
    Yeu Khoa Hoc · Vào lúc 05:23 pm 25/12/2013
    Cám ơn bạn nhiều, những tài liệu này rất hữu ích!
  • cicinho
    cicinho · Vào lúc 03:47 pm 26/12/2013
    Thank bạn nhiều nha, mình sắp thi nên đang rất cần tài liệu này
  • minhvt
    minhvt · Vào lúc 01:07 pm 27/12/2013
    Tài liệu nghe coi bộ hot quá......... down về liền
  • fresh boy 33
    fresh boy 33 · Vào lúc 03:27 am 30/12/2013
    Tài liệu quá hay. Thanks bạn nhé, đang rất cần tài liệu như thế này
Xem thêm
Đăng ký

Generate time = 0.116068840027 s. Memory usage = 13.94 MB