Phân tích nguyên tắc tập trung dân chủ và chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay

Bạch Thanh Thanh
Bạch Thanh Thanh(8474 tài liệu)
(14 người theo dõi)
Lượt xem 88
1
Tải xuống 2,000₫
Số trang: 13 | Loại file: DOC
0
Thêm vào bộ sưu tập

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 02/04/2013, 21:52

Mô tả: Phân tích nguyên tắc tập trung dân chủ và chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay BÀI TẬP LỚN HỌC KÌ Họ và tên : Nguyễn Thị Nhung Lớp : N0 MSSV : 340231 ĐỀ BÀI : Phân tích nguyên tắc tập trung dân chủ và chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay. 1 LỜI MỞ ĐẦU Luật pháp với tư cách là công cụ là phương tiện để quản lý nhà nước để điều chỉnh moi mối quan hệ xã hội phát sinh, điều chỉnh quan hệ xã hội theo một cách thống nhất .Với tư cách là một ngành luật –Luật hành chính là một bộ phận cấu thành của nền hành chính Nhà nước, đóng vai trò quan trọng như một công cụ quản lý nhằm tạo ra một hệ thống quy phạm pháp luật sắc bén, có hiệu lực để điều chỉnh các mối quan hệ xã hội phù hợp với lợi ích của Nhà nước và của mọi công dân. Cũng giống như bất kì hoạt động có mục đích nào, quản lí hành chính nhà nước được tiến hành trên cơ sở những nguyên tắc nhất định. Đây chính là tư tưởng chủ đạo rất quan trọng trong tổ chức và giúp cho các chủ thể quản lí hành chính nhà nước thực hiện có hiệu quả các công việc của mình trên các lĩnh vực đã được phân công. Một trong những nguyên tắc đó, cơ bản nhất phải kể đến nguyên tắc tập trung dân chủ với ý nghĩa vô cùng lớn của nó đối với quản lí hành chính nhà nước ta. 2 NỘI DUNG CHÍNH 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN Trước khi đi vào phân tích nội dung nguyên tắc tập trung dân chủ và nêu ý nghĩa của nó trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay thì em sẽ đi vào giải thích một số vấn đề mang tính chất là cơ sở. 1.1 Khái niệm nguyên tắc Thế nào là nguyên tắc? Theo nghĩa chung nhất, "nguyên tắc" được hiểu là những điều cơ bản nhất thiết phải tuân theo trong một loạt các việc làm. Trong khoa học pháp lí, các nguyên tắc trong quản lí hành chính nhà nước được xác định là những tư tưởng chủ đạo bắt nguồn từ cơ sở khoa học của hoạt động quản lí, từ bản chất của chế độ, được quy định trong pháp luật, làm nền tảng cho tổ chức và hoạt động quản lí hành chính nhà nước. Xem xét một cách cụ thể, ở góc độ của luật hành chính, nguyên tắc trong quản lí hành chính nhà nước là tổng thể các quy phạm pháp luật hành chính có nội dung là những tư tưởng chủ đạo làm cơ sở để tổ chức thực hiện hoạt động quản lí hành chính nhà nước. 1.2 Hệ thống các nguyên tắc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước Để biết được nguyên tăc tập trung dân chủ có ý nghĩa như thế nào, để phân tích được tính tập trung dân chủ thì cần đặt nó trong tương quan của cả hệ thống các nguyên tắc trong quản lí hành chính nhà nước. Do đó, ở phần cơ sở lí luận, tôi xin khái quát hệ thống các nguyên tăc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước như sau: Các nguyên tắc trong quản lí hành chính nhà nước thường được chia thành hai nhóm: Các nguyên tắc chính trị - xã hội và các nguyên tắc tổ chức - kĩ thuật. - Các nguyên tắc chính trị - xã hội là các nguyên tắc chung, được quán triệt trong toàn bộ tổ chức và hoạt động nhà nước trong đó có hoạt động quản lí hành chính nhà nước. Đây là các nguyên tắc thể hiện sâu sắc nhất bản chất giai cấp của nhà nước. 3 Nhóm này bao gồm: +) Nguyên tắc Đảng lãnh đạo trong quản lí hành chính nhà nước +) Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đông đảo vào quản lí hành chính nhà nước. +) Nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc +) Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa. - Các nguyên tắc tổ chức - kĩ thuật là những nguyên tắc mang tính đặc thù cho hoạt động quản lí nhà nước. Bản thân nhóm nguyên tắc này gồm nhiều nguyên tắc khác nhau nhưng nổi bật phải kể đến hai nguyên tắc cơ bản sau: +) Nguyên tắc quản lí theo ngành, chức năng kết hợp với quản lí theo địa phương +) Nguyên tắc quản lí theo ngành kết hợp quản lí theo chức năng và phối hợp quản lí liên ngành. 2. PHÂN TÍCH NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Tập trung - dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước, hoạt động quản lí hành chính nhà nước cũng được tổ chức thực hiện trên cơ sở tuân thủ nội dung của nguyên tắc này. Nguyên tắc tập trung dân chủ được quy định ở Điều 6 Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001): " Quốc hội, hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nước đều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ". Nguyên tắc bao hàm sự kết hợp giữa hai yếu tố tập trung và dân chủ, nghĩa là vừa đảm bảo sự lãnh đạo tập trung trên cơ sở dân chủ, vừa đảm bảo mở rộng dân chủ dưới sự lãnh đạo tập trung. Tuy nhiên, đây không phải là sự tập trung toàn diện và tuyệt đối, mà chỉ đối với những vấn đề cơ bản, chính yếu nhất, bản chất nhất. Sự tập trung đó bảo đảm cho cơ quan cấp dưới, cơ quan địa phương có cơ sở và khả năng thực hiện quyết định của trung ương; đồng thời, căn cứ trên điều kiện thực tế của mình, có thể chủ động sáng 4 tạo trong việc giải quyết các vấn đề của địa phương và cơ sở. Cả hai yếu tố này vì thế phải có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ. Chúng có mối quan hệ qua lại, phụ thuộc và thúc đẩy nhau cùng phát triển trong quản lý hành chính nhà nước. Tập trung dân chủ thể hiện quan hệ trực thuộc, chịu trách nhiệm và báo cáo của cơ quan quản lý trước cơ quan dân chủ ; phân định chức năng, thẩm quyền giữa cơ quan quản lý các cấp, bảo đảm sự lãnh đạo tập trung của cấp trên của trung ương và quyền chủ động của cấp dưới. Ngoài ra, đó là hệ thống "song trùng trực thuộc" của nhiều cơ quan quản lý, bảo đảm sự kết hợp tốt nhất sự lãnh đạo tập trung theo ngành với quyền quản lý tổng thể của địa phương. Có sự phân cấp rành mạch. Quyền lực nhà nước không phải được ban phát từ cấp trên xuống cấp dưới. Sự phân quyền cho từng cấp là cần thiết nhưng phải đồng thời được kết hợp với việc xác định vai trò của từng cấp hành chính: trung ương, tỉnh, huyện, xã. Từ khi ra đời, mỗi cấp đã có "sứ mệnh lịch sử" và vai trò quản lý hành chính nhà nước riêng, đặc thù. Có những chức năng được thực hiện ở cấp dưới lại có hiệu quả hơn cấp trên, hoặc có những chức năng tất yếu phải được thực hiện ở cấp cơ sở. Hương ước làng xã là một ví dụ. Hương ước không thể được "lập ra" ở cấp huyện, cấp mà có thể có rất nhiều làng xã với những tập quán và lối sống khác nhau. Từ đó, nguyên tắc tập trung dân chủ được biểu hiện cụ thể như sau: a. Sự phụ thuộc của cơ quan hành chính nhà nước vào cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp. Hiến pháp của Nhà nước ta đã ghi nhận nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.Nhân dân sử dụng quyền lực nhà nước thông qua hệ thống các cơ quan quyền lực nhà nước do chính họ bầu ra để thay mặt họ trực hiện thực hiện quyền lực đó. Điều 6 Hiến pháp đã quy định: " Nhân dân sử dụng quyền lực nhà nước thông qua Quốc hội và hội đồng nhân dân là những cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân". Để thực hiện chức năng quản lí hành chính nhà nước trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, 5 một hệ thống cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương tới địa phương đã được hình thành. Trong tổ chức và hoạt động các cơ quan hành chính nhà nước luôn có sự phụ thuộc vào các cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp. Trong hoạt động, các cơ quan hành chính nhà nước và chịu trách nhiệm báo cáo hoạt động của mình trước cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp. Đó là việc đảm tập trung quyền lực vào hệ thống cơ quan quyền lực nhà nước - cơ quan do dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân. Bên cạnh đó, yếu tố dân chủ thể hiện rõ nét trong việc cơ quan quyền lực nhà nước trao quyền chủ động sáng tạo cho các cơ quan quản lí hành chính nhà nước trong việc chỉ đạo thực hiện hiến pháp, luật và các văn bản khác của cơ quan quyền lực nhà nước. b. Sự phục tùng của cấp dưới đối với cấp trên, địa phương đối với trung ương. Nhờ có sự phục tùng này cấp trên và trung ương mới tập trung quyền lực nhà nước để chỉ đạo, giám sát hoạt động của cấp dưới và của địa phương, nếu không có sự phục tùng sẽ xảy ra tình trạng cục bộ địa phương, tùy tiện, vô chính phủ. + Sự phục tùng ở đây là sự phục tùng mệnh lệnh hợp pháp trên cơ sở quy định của pháp luật. + Mặt khác, trung ương cũng phải tôn trọng ý kiến của cấp dưới, địa phương về công tác tổ chức, hoạt động và về các vấn đề khác của quản lý hành chính nhà nước. + Phải tạo điều kiện để cấp dưới, địa phương phát huy sự chủ động, sáng tạo nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, nhằm chủ động thực hiện được "thẩm quyền cấp mình". Có như thế mới khắc phục tình trạng quan liêu, áp đặt ý chí, làm mất đi tính chủ động sáng tạo của địa phương, cấp dưới. c. Việc phân cấp quản lí Phân cấp quản lí là sự chuyển giao thẩm quyền từ cấp trên xuống cấp dưới nhằm đạt được một cách có hiệu quả mục tiêu chung của hoạt động quản lí hành chính nhà nước. Khi tiến hành phân cấp quản lí, đã có sự phân định rõ chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp trong bộ máy hành chính nhà nước. Mỗi cấp quản lí có những 6 mục tiêu, nhiệm vụ của cấp mình. Trong phạm vi thẩm quyền được giao mỗi cấp quản lí được phép tiến hành những hoạt động nhất định nhằm phát huy tính năng động sáng tạo của mình. d. Hướng về cơ sở Hướng về cơ sở chính là việc các cơ quan hành chính nhà nước mở rộng dân chủ trên cơ sở quản lí tập trung đối với hoạt động của toàn bộ hệ thống các đơn vị kinh tế, văn hóa - xã hội trực thuộc. Các đơn vị cơ sở của bộ máy hành chính nhà nước là nơi tạo ra của cải vật chất trực tiếp phục vụ đời sống nhân dân. Vì thế nhà nước cần có các chính sách quản lý thống nhất và chặt chẽ, cung cấp và giúp đỡ về vật chất nhằm tạo điều kiện để đơn vị cơ sở hoạt động có hiệu quả. Có như vậy hoạt động của các đơn vị này mới phát triển một cách mạnh mẽ theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa. Ðây cũng chính là việc thực hiện "dân là gốc" trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước. e. Sự phụ thuộc hai chiều của cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương Các cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương đều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc song trùng trực thuộc. Ðối với cơ quan nhà nước có thẩm quyền chung một mặt phụ thuộc vào cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp, mặt khác phụ thuộc vào cơ quan hành chính nhà nước cấp trên. Ví dụ: UBND Tỉnh A một mặt chịu sự chỉ đạo của HÐND Tỉnh A theo chiều ngang, một mặt chịu sự chỉ đạo của Chính phủ theo chiều dọc. Ðối với cơ quan chuyên môn, một mặt phụ thuộc vào cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung cùng cấp, mặt khác nó phụ thuộc vào cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chuyên môn cấp trên trực tiếp. 3. Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN Trong quản lí hành chính nhà nước, tập trung dân chủ có ý nghĩa vô cùng quan trọng. 7 Đảm bảo thâu tóm quyền lực nhà nước vào chủ thể quản lí để điều hành, chỉ đạo việc thực hiện chính sách, pháp luật một cách thống nhất. Trong khi đó, dân chủ có ý nghĩa cho việc mở rộng quyền cho đối tượng quản lí nhằm phát huy trí tuệ tập thể trong hoạt động quản lí, phát huy khả năng tiềm tàng của đối tượng quản lí trong quá trình thực hiện chính sách pháp luật. Do đó, cần phải có sự phối hợp một cách đồng bộ, chặt chẽ việc đảm bảo cả hai yếu tố này trong quản lí hành chính nhà nước. Nếu chỉ có sự lãnh đạo tập trung mà không mở rộng dân chủ thì sẽ tạo điều kiện cho các hành vi lạm quyền, tệ quan liêu, hách dịch, cửa quyền, tham nhũng phát triển. Ngược lại, không có sự chỉ đạo tập trung thống nhất sẽ dẫn đến tình trạng tùy tiện, vô chính phủ, cục bộ địa phương. Trong điều kiện hiện nay, sự lãnh đạo tập trung dựa trên cơ sở dân chủ là yêu cầu khách quan của việc "thực hiện nhất quán chính sách phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" (Điều 15 Hiến pháp 1992, sửa đổi bổ sung 2001). Ngoài ý nghĩa chung như vậy, trong từng biểu hiện của nguyên tắc tập trung dân chủ lại mang những ý nghĩa riêng đối với quản lí hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay. Cụ thể: - Sự phụ thuộc của cơ quan hành chính nhà nước vào cơ quan quyền lực nhà nước có ý nghĩa đảm bảo cho hoạt động của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước phù hợp với ý chí, nguyện vọng và lợi ích của nhân dân lao động, đồng thời bảo đảm tập trung quyền lực vào hệ thống cơ quan quyền lực nhà nước. Như vậy, phù hợp với Hiến pháp, phù hợp với bản chất của nhà nước ta và hợp với lòng dân, giúp cho cong tác quản lí được chặt chẽ hơn, dễ dàng hơn. - Sự phục tùng của cấp dưới đối với cấp trên, địa phương đối với trung ương. Có ý nghĩa tạo nên sự nhất quán trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước, có sự giám sát chỉ đạo của cấp trên thì hoạt động của cấp dưới sẽ có nề nếp, ổn định và quy củ hơn. Nếu thiếu điều này thì sẽ xảy ra tình trạng tùy tiện, vô chính phủ, cục bộ địa phương. 8 - Phân cấp quản lí Điều này cũng mang ý nghĩa vô cùng quan trọng, đó là phát huy được tính sáng tạo trong quản lí, phát huy được sức người, sức của, đẩy mạnh sản xuất và phục vụ đời sống. Bên cạnh đó, nó cũng tạo ra sự dễ dàng trong khâu quản lí. Phân ra nhiều việc cho nhiều đơn vị, tránh cho trung ương và cấp trên phải ôm đồm quá nhiều việc. Tuy nhiên, những vấn đề then chốt vẫn nằm trong nhiệm vụ của cấp trung ương. - Hướng về cơ sở: Các đơn vị cơ sở là nơi trực tiếp tạo ra của cải vật chất, trực tiếp phục vụ đời sống và tinh thần của người dân lao động. Do đó, đặc điểm này có ý nghĩa kịp thời, thức đẩy sự phát triển cũng như sản xuất được nhanh chóng hơn, chất lượng hơn. - Sự phụ thuộc hai chiều của cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương: Tạo điều kiện cho cấp dưới phát huy dân chủ, phát huy thế mạnh của địa phương để hoàn thành nhiệm vụ mà cấp trên đã giao phó. Đảm bảo sự thống nhất giữa lợi ích chung của cả nước và lợi ích chung của địa phương, giữa lợi ích ngành với lợi ích vùng lãnh thổ. KẾT THÚC VẤN ĐỀ Nội dung tập trung dân chủ và ý nghĩa của nó trong quản lý hành chính nhà nước ở Việt Nam là một vấn đề được nhiều người quan tâm. Sau khi đã hoàn thiện bài làm của mình, do hiểu biết còn nhiều hạn chế nên em rất mong nhận được sự góp ý từ phía thầy cô để bài làm được tốt hơn, em xin chân thành cảm ơn! 9 MỤC LỤC: A. LỜI MỞ ĐẦU B. NỘI DUNG CHÍNH 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 Khái niệm nguyên tắc 1.2 Hệ thống các nguyên tắc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước 2. PHÂN TÍCH NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY a. Sự phụ thuộc của cơ quan hành chính nhà nước vào cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp. b. Sự phục tùng của cấp dưới đối với cấp trên, địa phương đối với trung ương c. Việc phân cấp quản lí d. Hướng về cơ sở e. Sự phụ thuộc hai chiều của cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương 3. Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN C. KẾT LUẬN 10 . chiều của cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương 3. Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ. TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Tập trung - dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước,

— Xem thêm —

Từ khóa: quản lýở việt namnhà nướchành chínhhiện naynguyên tắctập trungPhân tíchdân chủvà chỉ ra ý nghĩacủa nguyên tắcnày trongập trung dân chủ

Xem thêm: Phân tích nguyên tắc tập trung dân chủ và chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay, Phân tích nguyên tắc tập trung dân chủ và chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay, Phân tích nguyên tắc tập trung dân chủ và chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc này trong quản lý hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay

Gửi bình luận

Bình luận
Lên đầu trang
  • Mirumiru
    Mirumiru · Vào lúc 03:00 am 19/04/2013
    Nhiều bạn trẻ đã thành công sau khi đọc xong tài liệu này
  • Hoa.vt
    Hoa.vt · Vào lúc 03:55 pm 26/05/2013
    Cám ơn bạn nhiều, sao bạn không up thêm để mọi người cùng đọc
  • mat_hoa_da_phan
    mat_hoa_da_phan · Vào lúc 04:30 pm 04/07/2013
    Cảm ơn bạn nhiều, tài liệu này rất quý báu với mình, hihi
  • fresh boy 6
    fresh boy 6 · Vào lúc 04:26 am 19/08/2013
    Cảm ơn đã share nhé. Bạn còn tài liệu nào khác nữa không, share típ đi :X
  • fresh boy 27
    fresh boy 27 · Vào lúc 09:15 am 17/09/2013
    Tài liệu chuẩn và kỹ. Cảm ơn bạn đã chia sẻ :)
Xem thêm
Đăng ký

Generate time = 0.371336936951 s. Memory usage = 13.89 MB