hợp tác để đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống

Bạch Thanh Thanh
Bạch Thanh Thanh(8370 tài liệu)
(20 người theo dõi)
Lượt xem 132
2
Tải xuống 8,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 11 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 03/04/2013, 14:38

Mô tả: hợp tác để đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống LỜI MỞ ĐẦU Sau hơn 4 thập kỉ tồn tại và phát triển , Asean đã tồn tại và phát triển, lớn mạnh trở thành một thực thể chính trị - kinh tế gắn kết, có vai trò quan trọng trong đóng góp cho hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực và là đối tác không thể thiếu của các nước và tổ chức lớn trên thế giới. Hợp tác Asean ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu, bao gồm nhiều lĩnh vực trong đó hợp tác để đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống luôn là một nội dung được Asean đặc biệt quan tâm. Nhiều hoạt động đã được tiến hành giữa các cơ quan quốc phòng của các nước thành viên trong thời gian vừa qua đã đánh dấu mức độ phát triển thực tế yêu cầu hợp tác cùng giải quyết các thách thức an ninh trong khu vực. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này dưới đây nhóm xin bình luận về các nội dung hợp tác chính trị - an ninh phi truyền thống của cộng đồng chính trị - an ninh và đánh giá triển vọng của từng nội dung hợp tác đó cho đến năm 2015. 1 NỘI DUNG 1. Khái quát về cộng đồng chính trị, an ninh 1.1. Cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN Theo tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN thì cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN giữ vai trò là một trong ba trụ cột hợp tác của cộng đồng ASEAN. Có thể hiểu, cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN là liên kết chính trị an ninh của ASEAN trên cơ sở một hệ thống các thể chế và thiết chế pháp lí, nhằm xây dựng và duy trì một khu vực ASEAN ổn định, hòa bình và an ninh toàn diện. 1 Cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN (APSC) chỉ là một cơ chế hợp tác liên chính phủ về chính trị - an ninh giữa các nước ASEAN mà không phải là một liên minh quân sự, một hiệp ước phòng thủ hay một chính sách ngoại giao chung. Theo đó các nước thành viên ASEAN vẫn sẽ tiếp tực duy trì chủ quyền của họ trong việc theo đuổi các chính sách đối ngoại và các sắp xếp phòng thủ riêng. Như vậy, APSC là cộng đồng chính trị - an ninh do ASEAN, của ASEAN và vì ASEAN, với bản chất phi quân sự và hội nhập. Về sự hình thành, APSC hình thành dựa trên những cơ sở quan trọng bao gồm cơ sở thực tiễn, cơ sở pháp lí và cơ sở lí luận. Quá trình hình thành APSC trải qua rất nhiều giai đoạn: Ý tưởng về một Cộng đồng ASEAN đã được hình thành cùng Tuyên bố tầm nhìn ASEAN 2020. Tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 9 năm 2003, Indonesia đã đưa ra ý tưởng hình thành Cộng đồng an ninh ASEAN và đã được chấp nhận và ủng hộ. Cộng đồng an ninh (ASC), cộng đồng kinh tế (AEC) và cộng đồng văn hóa xã hội (ASCC), đã tạo thành cộng đồng ASEAN với 3 trụ cột. Qua quá trình xây dựng và hoàn thiện, đến tháng 11/2007 khi Hiến chương ASEAN ra đời thì cộng đồng an ninh ASEAN cũng chính thức được nghi nhận với tên gọi mới, đó là cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN (APSC) Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 14 năm 2009 đã thông qua Kế hoạch tổng thể xây dựng APSC, đây là văn bản có ý nghĩa quán trọng trong quá trình xây dựng Cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN. Về mục tiêu: Trong Tuyên bố hòa hợp ASEAN II, các nhà lãnh đạo đã nêu rõ mục đích chiến lược của ASC: - Đưa hợp tác chính trị- an ninh ASEAN lên bình diện cao hơn nhằm đảm bảo cho các quốc gia trong khu vực cùng sống hòa bình, dân chủ và hài hòa, bên cạnh việc thúc đẩy hợp tác kinh tế. - Các thành viên của ASC sẽ thông qua tiến trình hòa giải để giải quyết các bất đồng trong khu vưc; an ninh khu vực cơ bản được liên kết với nhau, được bao bọc bởi vị trí địa lí, tầm nhìn và mục đích chung. Về thiết chế pháp lí, APSC hoạt động thông qua các cơ quan là Hội đồng APSC và các cơ quan chuyên ngành cấp Bộ trưởng. 1 Theo Tập bài giảng pháp luật cộng đồng ASEAN, trường Đại học Luật Hà Nội, tr.39 2 1.2. Nội dung hợp tác an ninh phi truyền thống “An ninh phi truyền thống” là một khái niệm mới xuất hiện và được bàn đến khá nhiều trong thời gian gần đây. Đây là mối quan tâm lớn của các quốc gia dân tộc trên thế giới, là một trong những chủ đề quan trọng được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, được bàn luận trên nhiều diễn đàn quốc tế, cũng như trong nhiều nội dung của các quan hệ song phương và đa phương. Cho đến nay, việc nhận thức và xác định những vấn đề an ninh phi truyền thống vẫn chưa có sự thống nhất. Một số nghiên cứu viện dẫn quan niệm của Liên hợp quốc về vấn đề an ninh phi truyền thống trong 7 lĩnh vực chính: kinh tế, lương thực, sức khỏe, môi trường, con người, cộng đồng và chính trị. Có nghiên cứu quy vấn đề an ninh phi truyền thống vào 5 lĩnh vực cơ bản: kinh tế, môi trường, xã hội, chính trị và văn hóa. Một quan điểm khác phân chia các vấn đề an ninh phi truyền thống thành 6 nhóm chính: ô nhiễm môi trường, tình trạng thiếu hụt tài nguyên, tội phạm xuyên quốc gia, nạn khủng bố, dịch bệnh truyền nhiễm và thảm họa địa chất. Năm 2002, Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 6 giữa các nước ASEAN và Trung Quốc tại Phnôm Pênh (Cam-pu-chia) đã ra Tuyên bố chung ASEAN - Trung Quốc về hợp tác trên lĩnh vực an ninh phi truyền thống, xác định an ninh phi truyền thống là những vấn đề: tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố, ma túy, buôn bán phụ nữ và trẻ em, buôn lậu vũ khí, rửa tiền, tội phạm kinh tế quốc tế, tội phạm công nghệ cao. Các quan niệm trên đều có một điểm chung là xác định các vấn đề an ninh phi truyền thống là gì để so sánh và qua đó thấy được sự khác biệt với vấn đề an ninh truyền thống. Khái niệm an ninh phi truyền thống với những nội dung cụ thể của nó, rõ ràng mang tính chất “động”, và, cùng với thời gian, nội hàm của nó có thể còn tiếp tục được mở rộng hơn. Do vậy, không phải ngẫu nhiên mà cách đặt vấn đề an ninh phi truyền thống của các quốc gia, khu vực và cộng đồng có những điểm khác nhau nhất định. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tính tùy thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia tăng lên, thế giới dường như trở nên nhỏ bé hơn, nhưng lại khó kiểm soát hơn, kém an toàn hơn bởi các mối đe dọa an ninh phi truyền thống có mức độ nguy hiểm cao hơn, sức ảnh hưởng lớn hơn, tầm ảnh hưởng rộng hơn và tốc độ lây lan cũng nhanh hơn. Chính vì vậy, để giải quyết và đối phó với những vấn đề này đòi hỏi phải có sự nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế, sự cố gắng của mỗi cộng đồng, quốc gia, con người, với những giải pháp và bước đi phù hợp, kết hợp tổng lực các biện pháp kinh tế, chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, pháp luật, khoa học, kỹ thuật, văn hóa, xã hội. Hướng đến một cộng đồng chính trị - an ninh đoàn kết, hòa bình và tự cường, ASEAN đã khẳng định sự theo đuổi nguyên tắc an ninh toàn diện, trong đó, bên cạnh những nội dung vượt ra ngoài các yêu cầu của an ninh truyền thống, các hoạt động của APSC vẫn tính đến những yếu tố phi truyền thống. Vấn để hợp tác an ninh phi truyền thống bao gồm 2 nội dung chính: - Đẩy mạnh hợp tác nhằm xác định những vấn đề an ninh phi truyền thống, đặc biệt là tội phạm phi quốc gia và những thách thức biên giới khác. 3 - Tăng cường những nỗ lực chống khủng bố bằng việc sớm phê chuẩn và thực hiện đầy đủ Công ước của ASEAN về chống khủng bố. Đối với Cộng đồng chính trị - an ninh ASEAN thì mục tiêu đầu tiên khi xây dựng là tìm kiếm lợi ích an ninh, trính chị chung trong mọi lĩnh vực mà các nước dễ chấp nhận, tạo ra sân chơi hợp tác an ninh, chính trị cơ bản, chẳng hạn như trong lĩnh vực an ninh phi truyền thống thì ta nhận thấy nội dung đẩy mạnh hợp tác nhằm xác định những vấn để an ninh phi truyền thống, đặc biệt là tội phạm xuyên quốc gia và những thách thức xuyên biên giới khác là một nội dung khá quan trọng. Bởi trong bối cảnh kinh tế ngày càng phát triển, các hoạt động thương mại, kinh tế, văn hóa xã hội ngày càng trở nên náo nhiệt. Vậy nên, với mục tiêu hợp tác thì hiện nay, ASEAN đã chuyển từ “an ninh truyền thống” ASEAN đã chuyển dần sang “an ninh phi truyền thống. 2. Bình luận về các nội dung hợp tác phi truyền thống của Cộng đồng chính trị - an ninh và đánh giá triển vọng 2.1 Đẩy mạnh hợp tác nhằm xác định những vấn đề an ninh phi truyền thống, đặc biệt là tội phạm xuyên quốc gia và những thách thức xuyên biên giới khác 2.1.1. C ơ sở thực tiễn: Những vấn đề “an ninh phi truyền thống” có đặc điểm như tính tiềm ẩn, khó xác định, vượt khỏi phạm vi lợi ích an ninh quốc gia của một nước, trở thành những thách thức mang tính toàn cầu, bởi lẽ hoạt động của tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố quốc tế, nhất là khủng bố bằng vũ khí sinh, hóa học, bệnh dịch là “không biên giới” và xuyên quốc gia. Do vậy việc dựa vào thực lực của một nước rất khó có thể khống chế và xóa bỏ mối đe dọa này, các nước ASEAN cần phải triển khai hợp tác đa phương, cùng nhau đối phó với khủng hoảng và thách thức. Chính vì vậy, cuộc đấu tranh với những vấn đề “an ninh phi truyền thống” đòi hỏi phải có sự nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế bằng những giải pháp và bước đi hài hòa kết hợp kinh tế, chính trị, ngoại giao, pháp luật, khoa học kỹ thuật và các mặt khác. 2.1.2 Cơ sở pháp lý: Trải qua quá trình phát triển, các nội dung hợp tác của cộng đồng chính trị - an ninh đã, đang và sẽ được triển khai thực hiện hiệu quả thể hiện qua 16 hoạt động cụ thể 2 Các chương trình, kế hoạch hợp tác trong lĩnh vực an ninh phi truyền thống mà mục tiêu chính là chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia, khẳng định sự cần thiết khách quan hợp tác song phương và đa phương giữa các nước ASEAN với các nước đối thoại, trước hết là hợp tác trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm để thúc đẩy những nỗ lực trong quản lý và đấu tranh chống tội phạm thông qua cơ chế hiện hành của ASEAN, AMMTC, ASEANAPOL và mối quan hệ phối hợp với EUROPOL và INTERPOL. Gần đây nhất, tại cuộc hội thảo của ARF về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực hợp tác “an ninh phi truyền thống” tổ chức tại Trung Quốc tháng 3/2005, các nước ASEAN và 13 2 Nội dung các hoạt động được trình bày cụ thể tại Tập bài giảng Pháp luật cộng đồng ASEAN, tr.64-66. 4 nước đối thoại đã bàn bạc thống nhất một số hướng hợp tác chủ yếu trong lĩnh vực “an ninh phi truyền thống”. Tại Hội nghị cấp cao ASEAN tháng 12/2005, các nhà lãnh đạo ASEAN đã nhất trí bổ sung hợp tác về các vấn đề an ninh năng lượng, xử lý thiên tai, phòng chống dịch bệnh, nhất là dịch cúm gia cầm đang lan rộng. Vấn đề Biển Đông tiếp tục là mối quan tâm chung của khu vực, được đề cập tại ASEAN, ARF và nhiều diễn đàn khu vực có liên quan. Các nước đều nhấn mạnh bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông, vì đây là nguyện vọng và lợi ích chung của khu vực và tất cả các nước. Theo đó, các bên cần phải tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS), thực hiện đầy đủ Tuyên bố DOC, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Cùng với việc nhấn mạnh các nguyên tắc nêu trên, Thông cáo chung của Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN (AMM 44) tháng 7/2011 cũng bày bỏ quan ngại sâu sắc về các diễn biến phức tạp gần đây, kêu gọi thực hiện kiềm chế, không có hành động làm phức tạp thêm tình hình. Đồng thời, ASEAN cũng đã quyết định sẽ khởi động thảo luận trong ASEAN về việc xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). ASEAN và các nước cũng hoan nghênh việc ASEAN-Trung Quốc thông qua Quy tắc hướng dẫn thực hiện Tuyên bố DOC, coi đây là bước khởi đầu có ý nghĩa, tuy nhiên trước mắt còn nhiều việc phải làm nhằm thúc đẩy và bảo đảm triển khai đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố DOC. Đặc biệt là hợp tác nhằm đối phó với các thách thức an ninh phi truyền thống như thảm họa thiên nhiên, dịch bệnh, các vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu . Đây là vấn đề rất mới, được các nước ASEAN hết sức quan tâm. Quan điểm trước đây cho rằng, đây không phải là nhiệm vụ của quân đội, càng không phải là nhu cầu hợp tác giữa quân đội các nước ASEAN nhưng trong thực tế, khi xảy ra các thách thức này, chỉ có quân đội của từng nước và sự phối hợp của các nước mới đủ khả năng giải quyết, ví dụ như động đất, cháy rừng, bão lũ… Chính vì vậy, Hội nghị không chính thức tư lệnh quốc phòng các nước ASEAN lần thứ 7 diễn ra tại Hà nội từ ngày 24-27/3 sẽ tập trung vào chủ đề “Nâng cao hiệu quả hợp tác giữa quân đội các nước ASEAN nhằm đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống khu vực”. “Tuyên bố chung ASEAN lần thứ hai” công bố tháng 10/2003 và tuyên bố chung của Hội nghị các ngoại trưởng lần thứ 37 tháng 7/2004 đều nêu rõ, cộng đồng chính trị, an ninh sẽ lợi dụng một cách đầy đủ cơ chế và tổ chức hiện có của ASEAN, đẩy mạnh các nước và khu vực này tấn công các hoạt động tội phạm như tội phạm xuyên quốc gia, lực lượng khủng bố, buôn lậu ma túy, hải tặc, buôn bán người v.v . Các nước ASEAN tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống sẽ có lợi cho việc dựa vào nhau tồn tại, thúc đẩy sự hình thành nhận thức chung giữa các nước thành viên trong cộng đồng. 5 Về hợp tác trên các lĩnh vực an ninh phi truyền thống, vừa qua, ASEAN và các đối tác đặc biệt quan tâm đến hợp tác ứng phó với thiên tai và bảo đảm an ninh hàng hải. Đây là hai chủ đề được bàn ở các diễn đàn ASEAN, ARF, EAS, cũng như các kênh đối thoại khác của ASEAN với các đối tác. ASEAN cũng đã tổ chức họp cấp Ngoại trưởng ASEAN-Nhật Bản (4/2011) nhằm thể hiện đoàn kết với Nhật Bản sau thảm họa kép thiên tai sóng thần-bức xạ hạt nhân, đồng thời bàn các biện pháp tăng cường hơn nữa hợp tác ASEAN với các đối tác trong lĩnh vực này. 2.1.3 Triển vọng. Cộng đồng Chính trị - An ninh (APSC) hoạt động dựa trên nguyên tắc "tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, toàn vẹn lãnh thổ và bản sắc dân tộc của tất cả các quốc gia thành viên" và được duy trì như là nền tảng của hợp tác chính trị - an ninh. Khi APSC hình thành sẽ đưa hợp tác an ninh - chính trị ASEAN tới giai đoạn phát triển. Các nước thành viên ASEAN đang hợp tác hướng tới thành lập một cộng đồng chung. Với sự tăng cường hợp tác các nội dung hợp tác an ninh phi truyền thống kể trên, mong rằng các tội phạm xuyên quốc gia, xuyên biên giới sẽ được kiểm soát và giảm dần, đảm bảo hòa bình, ổn định an ninh cho khu vực. 2.2 Tăng cường những nỗ lực chống khủng bố bằng việc sớm phê chuẩn và thực hiện đầy đủ Công ước của ASEAN về chống khủng bố. 2.2.1. Cơ sở thực tiễn: Khủng bố và các loại tội phạm xuyên quốc gia đang là mối nguy cơ đe dọa đến nền hòa bình, ổn định và phát triển của mỗi quốc gia cũng như toàn cầu. Đặc biệt, sự phát triển của các loại tội phạm mới mang tính xuyên quốc gia như các băng nhóm tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực kinh tế - tài chính, đang đặt ra những thách thức không nhỏ cho tất cả các nước. Hành vi khủng bố rất đa dạng, bao gồm các loại hành vi như xâm hại tính mạng, thân thể con người, tài sản hay tổng hợp các loại hành vi đó. Phần lớn hành vi khủng bố là các hành vi sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tuy nhiên hiện nay với sự phát triển của khoa học công nghệ, hành vi khủng bố đã lan sang cả các hình thức không mang tính vũ lực như chống phá bằng công nghệ thông tin, làm ô nhiễm nguồn nước, phát tán mầm bệnh vv. Hiện nay, khủng bố quốc tế là một thách thức lớn đối với hòa bình, an ninh quốc tế. Chính vì vậy, họp tác đấu tranh chống khủng bố đã trở thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của toàn nhân loại, của tất cả các quốc gia. Trong những năm gần đây, Đông Nam Á là một vùng đặc biệt đáng được lưu ý về hoạt động khủng bố trên đất liền. Sau vụ khủng bố 11/9/2001 ở Niu Yoóc, các cuộc điều tra đã nhanh chóng đưa các điều tra viên đến Đông Nam Á và thực tế cho thấy nhiều kẻ khủng bố tham gia vụ này đã từng sống, đặc biệt là được huấn luyện tại đây. Các điều tra viên đã phát hiện ra mối liên hệ chặt chẽ giữa Al-Qaeda và các phong trào khủng bố ở đây như Abu Sayyaf (ASG) hoạt động ở miền Nam Philíppin, 6 hay Jemaah Islamiyah (JI) có mặt ở nhiều nước, cụ thể là ở Xinhgapo, Malaixia và Inđônêxia. 2.2.2. Cơ sở pháp lí: Tính chất nghiêm trọng của các hành vi khủng bố đã dẫn tớ yêu cầu tất yếu về hợp tác đấu tranh phòng chống. Từ những năm 1937, đã xuất hiện những công ước đầu tiên về hợp tác phòng chống khủng bố quốc tế. Năm 1972, các nước đã chính thức đưa vấn đề chống khủng bố quốc tế vào chương trình Nghị sự Đại hội đồng khóa 27 của Liên hợp quốc. Từ đó đến nay, hàng năm Ủy ban về các vấn đề pháp lý của Đại hội đồng Liên hợp quốc đều thảo luận vấn đề này. Nhờ các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong khuôn khổ Liên hợp quốc, hàng loạt các điều ước đa phương về chống khủng bố quốc tế đã được thông qua, đó là Công ước năm 1973 về ngăn chặn và trừng trị các hành vi tội phạm chống lại những cá nhân được hưởng quyền bảo hộ quốc tế, trong đó bao gồm cả viên chức ngoại giao; Công ước năm 1979 về bảo vệ an toàn vật liệu hạt nhân; Công ước quốc tế năm 1979 về chống bắt con tin; Công ước năm 1988 về trừng trị các hành vi bất hợp pháp chống lại an toàn hành trình hàng hải; . Năm 2007, trước tình trạng khủng bố gia tăng và trở thành một mối đe dọa lớn đối với an ninh và sự phát triển của mỗi quốc gia, các nước thành viên ASEAN đã cùng nhau kí Công ước của ASEAN về vấn đề chống khủng bố, tạo một cơ sở pháp lí vững chắc trong các hoạt động hợp tác của các nước thành viên trong một lĩnh vực mang tính thời sự và ảnh hưởng rất nhiều đến an ninh của các nước ASEAN nói riêng và cộng đồng quốc tế nói chung. - Mục đích, nguyên tắc và phạm vi hợp tác theo Công ước năm 2007 về vấn đề chống khủng bố của ASEAN Điều I của Công ước quy định mục đích của việc ký kết Công ước là tạo nên một khuôn khổ cho việc hợp tác khu vực nhằm ngăn ngừa, đấu tranh và trừng trị khủng bố dưới mọi hình thức và tăng cường sự hợp tác giữa các cơ quan thực thi pháp luật cũng như các cơ quan khác của các nước thành viên ASEAN trong đấu tranh chống khủng bố. Về các nguyên tắc hợp tác, Công ước nhấn mạnh các nước ký kết sẽ thực hiện các nghĩa vụ theo Công ước phù hợp các nguyên tắc bình đẳng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước ký kết khác. 3 Đồng thời Công ước cũng dành một điều riêng khẳng định không nước ký kết nào có thể thực hiện trên lãnh thổ nước ký kết khác quyền tài phán hoặc các chức năng thuộc thẩm quyền của các cơ quan hữu quan của quốc gia đó. 4 Phạm vi hợp tác theo Công ước khá toàn diện, bao gồm việc áp dụng các biện pháp cần thiết để ngăn ngừa các hành vi khủng bố (kể cả cảnh báo sớm cho các nước khác qua trao đổi thông tin); ngăn ngừa không để những kẻ tài trợ cho khủng bố, lập 3 Điều II của Công Ước 4 Điều IV của Công ước quy định “Không có quy định nào trong Công ước này cho phép một Bên ký kết thực hiện ở trên lãnh thổ của Bên ký kết khác quyền tài phán hoặc các chức năng mà nội luật của Bên ký kết đó hoàn toàn dành cho các cơ quan có thẩm quyền của mình” 7 kế hoạch, hỗ trợ và và thực hiện các hành vi khủng bố sử dụng lãnh thổ nước mình để chống lại các nước khác hoặc công dân các nước khác; ngăn ngừa và trừng trị việc tài trợ cho khủng bố; ngăn chặn việc di chuyển của bọn khủng bố qua kiểm soát biên giới có hiệu quả và kiểm soát việc cấp giấy tờ căn cước, đi lại; thúc đẩy xây dựng năng lực thông qua đào tạo và hợp tác kỹ thuật; nâng cao nhận thức và sự tham gia của công chúng vào các nỗ lực chống khủng bố; tăng cường hợp tác xuyên biên giới; tăng cường trao đổi và chia sẻ các thông tin tình báo; tăng cường hợp tác hiện hành theo hướng xây dựng cơ sở dữ liệu khu vực trong khuôn khổ các cơ quan của ASEAN; tăng cường khả năng và tính sẵn sàng ứng phó khủng bố hóa học, sinh học, hạt nhân, khủng bố mạng và các hình thức khủng bố mới; nghiên cứu và phát triển các biện pháp chống khủng bố; khuyến khích sử dụng các thiết bị hội nghị trực tuyến cho các phiên xét xử trong những trường hợp thích hợp và bảo đảm rằng những kẻ tham gia tài trợ, lập kế hoạch, chuẩn bị hoặc thực hiện các hành vi khủng bố hoặc hỗ trợ khủng bố phải bị xét xử. - Về chống tội phạm khủng bố Điều II nêu rõ tất cả các tội phạm khủng bố đã được xác định trong 14 Công ước và Nghị định thư đa phương liên quan về chống khủng bố sẽ là tội bị trừng trị theo Công ước ASEAN về Chống khủng bố. Các Công ước, Nghị định thư đa phương đó gồm Công ước La Haye 1970 về trừng trị việc chiếm giữ tàu bay bất hợp pháp, Công ước Montreal 1971 về trừng trị các hành vi phi pháp chống lại an toàn của hàng không dân dụng, Công ước Nữu ước 1971 về ngăn ngừa và trừng trị các tội ác chống lại những người được hưởng sự bảo hộ quốc tế, Công ước New York 1979 về bắt cóc con tin, Công ước Rome 1988 về việc trừng trị các hành vi phi pháp chống lại an toàn hàng hải, Công ước New York 1997 về trừng trị khủng bố bằng bom, Công ước New York 2005 về trừng trị các hành vi khủng bố bằng hạt nhân v.v . Hội nghị phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, các nước ASEAN và các nước đối thoại đã xây dựng các kế hoạch hợp tác. Trong đó, Hội nghị xác định nội dung hợp tác về các vấn đề “an ninh phi truyền thống” bao gồm các cơ chế và khả năng hợp tác cụ thể đối với việc chống tội phạm khủng bố. Cho đến nay, do các lý do khác nhau, chưa có nước thành viên ASEAN nào tham gia đầy đủ các văn kiện pháp lý đa phương nói trên về chống khủng bố. 5 Phù hợp với Công ước Viên 1969 về Luật ký kết các điều ước quốc tế giữa các quốc gia, các nước ASEAN chỉ có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ theo các văn kiện pháp lý mà họ tham gia và họ không thể bị ràng buộc bởi các cam kết trong các Công ước, Nghị định thư mà họ chưa phải là thành viên. Tính đến tình hình thực tế của khu vực và căn cứ vào các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế, Công ước ASEAN về Chống khủng bố có thêm một quy định là nếu các nước ASEAN chưa phải là thành 5 Hiện nay Việt Nam đã tham gia 8 văn kiện pháp lý đa phương về chống khủng bố và đang trong quá trình hoàn tất các thủ tục gia nhập Công ước về Chống bắt cóc con tin và Công ước Chống khủng bố bằng bom; cả Malaysia và Thái Lan đều đã tham gia 9 Công ước và Nghị định thư đa phương về chống khủng bố. 8 viên của một Công ước, Nghị định thư đa phương nào đó về chống khủng bố thì khi nộp văn kiện phê chuẩn hoặc phê duyệt Công ước ASEAN về Chống khủng bố họ được quyền tuyên bố không áp dụng Công ước, Nghị định thư đó và tuyên bố như vậy sẽ hết hiệu lực khi nước ASEAN đó gia nhập các Công ước, Nghị định thư đa phương liên quan. 6 - Ý nghĩa của việc Việt Nam sớm phê chuẩn Công ước ASEAN về chống khủng bố: Trong bối cảnh như đã trình bày trên đây, việc Nhà nước Việt Nam sớm phê chuẩn hoặc phê duyệt Công ước không chỉ đáp ứng các nhu cầu của Việt Nam, mà còn có ý nghĩa tạo thêm xung lực để thúc đẩy các nước thành viên ASEAN còn lại triển khai việc phê chuẩn hoặc phê duyệt Công ước. Một điểm thuận của Công ước ASEAN về chống khủng bố là Công ước không đòi hỏi phải có đủ 10 nước phê chuẩn hoặc phê duyệt mới có hiệu lực. Sau khi Việt Nam phê chuẩn hoặc phê duyệt Công ước, trong hoạt động tại các cơ chế liên quan của ASEAN, Việt Nam sẽ có cơ sở để trao đổi ý kiến thúc đẩy các nước khác phê chuẩn hoặc phê duyệt Công ước. Như vậy, cho đến nay điều kiện đã thật sự chín muồi để các bộ, ngành hữu quan khẩn trương kiến nghị Chính phủ trình Chủ tịch nước phê chuẩn Công ước ASEAN về Chống khủng bố nhằm sớm đưa các quy định của Công ước đi vào cuộc sống. KẾT LUẬN Hợp tác chính trị - an ninh phi truyền thống là một trong những cách tiếp cận về một nền an ninh toàn diện, là một trong những mục tiêu cơ bản của Asean nhằm đối phó hiệu quả và kịp thời đối với tất cả các mối đe dọa, tội phạm xuyên quốc gia và những thách thức xuyên biên giới. Không chỉ có những hoạt động trên thực tiễn mà Tài liệu về hợp tác giữa các cơ sở quốc phòng Asean và các tổ chức xã hội dân sự về các vấn đề an ninh phi truyền thống cũng đã được thông qua là một trong những cơ sở pháp lí quan trọng tạo điều kiện để thực hiện các nội dung hợp tác chính trị - an ninh phi truyền thống của cộng đồng chính trị - an ninh. Vấn đề hợp tác này trên thực tế đã thu được nhiều thành quả, lợi ích to lớn tuy nhiên cũng gặp phải nhiều khó khăn, vướng mắc. Tuy nhiên với sự hợp tác sâu rộng của Asean, với tình hữu nghị giữa các nước trong khu vực, chúng ta hoàn toàn có thể hi vọng một tương lai tốt đẹp hơn nữa về Asean trong sự hợp tác, đoàn kết cùng phát triển trong tất cả các lĩnh vực trong đó có lĩnh vực chính trị - an ninh phi truyền thống. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Toàn văn (tiếng Anh) Công ước năm 2007 của ASEAN về chống khủng bố 6 Khoản 2 Điều II Công ước năm 2007 của ASEAN về chống khủng bố 9 http://www.aseansec.org/19250.htm 2. Công ước năm 2007 của ASEAN về chống khủng bố và sự tham gia của Việt Nam_ Nguyễn Duy Chiến_ Vụ trưởng, Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao_ Bài đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp tháng 4/2009 3. thuongmailaw.forum 4.http://chinhphu.vn/cttdtcp/vi/nuocchxhcnvn/tochucquocte/cacthanhvien/asean. html 10 . Về hợp tác trên các lĩnh vực an ninh phi truyền thống, vừa qua, ASEAN và các đối tác đặc biệt quan tâm đến hợp tác ứng phó với thiên tai và bảo đảm an ninh. các yêu cầu của an ninh truyền thống, các hoạt động của APSC vẫn tính đến những yếu tố phi truyền thống. Vấn để hợp tác an ninh phi truyền thống bao gồm

— Xem thêm —

Xem thêm: hợp tác để đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống, hợp tác để đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống, hợp tác để đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.353631019592 s. Memory usage = 17.64 MB