chứng minh sức lao động là hàng hóa đặc biệt

Bạch Thanh Thanh
Bạch Thanh Thanh(8370 tài liệu)
(20 người theo dõi)
Lượt xem 222
6
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 10 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 09/04/2013, 19:07

Mô tả: luận văn về chứng minh sức lao động là hàng hóa đặc biệt Lời mở đầu Trong những năm qua nền kinh tế nớc ta dần dần chuyển nền kinh tế từ kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trờng, nhiều thị trờng của n- ớc ta đã từng bớc đợc hình thành và phát triển, song trình độ phát triển còn thấp so với các nớc và sự phát triển của nó còn thiếu đồng bộ. Một trong những thị trờng đợc hình thành đó là thị trờng sức lao động (hay còn gọi là thị trờng lao động). Cho đến nay vẫn còn cha có nhận thức rõ và thống nhất về thị trờng sức lao động. Trớc đổi mới, chúng ta hầu nh không thừa nhận thị trờng sức lao động. Trong điều kiện hiện nay, việc thừa nhận nó là tất yếu. Bộ Luật Lao động đã đợc ban hành ngày 23/6/1994 và tiếp đó là một loạt các nghị định của Chính phủ hớng dẫn thi hành Bộ Luật Lao động đã có những tác động tích cực đến việc hình thành khuôn khổ pháp lý cho thị trờng này. Sức lao động đợc coi là một hàng hoá đặc biệt, tiền lơng đợc coi là mức giá của sức lao động và đợc quyết định bởi sự thoả thuận giữa hai bên. Cả ngời lao động và ngời sử dụng lao động đều có những quyền cơ bản đảm bảo cho việc tham gia thị trờng lao động. Để hiểu rõ hơn vấn đề nên em chọn nghiên cứu đề tài: Hãy chứng minh sức lao động là hàng đặc biệt, ý nghĩa nghiên cứu vấn đề Nội dung 1 I. sự chuyển hoá sức lao động thành hàng hoá 1. Khái niệm sức lao động: Sức lao động là toàn bộ thể lực và trí lực tồn tại trong cơ thể con ng- ời, nó đợc vận dụng vào quá trình lao động sản xuất. 2. Những điều kiện biến sức lao động thành hàng hoá Trong bất kỳ xã hội nào, sức lao động cũng đều là yếu tố hàng đầu của quá trình lao động sản xuất. Nhng không phải bao giờ sức lao động cũng là hàng hoá. Sức lao động chỉ biến thành hàng hoá khi có hai điều kiện sau: Một là; ngời lao động phải đợc tự do về thân thể, do đó có khả năng chi phối sức lao động của mình. Sức lao động chỉ xuất hiện trên thị trờng với t cách là hàng hoá, nếu nó do bản con ngời có sức lao động đa ra bán. Muốn vậy, ngời có sức lao động phải có quyền sở hữu năng lực của mình. Việc biến sức lao động thành hàng hoá đòi hỏi phải thủ tiêu chế độ chiếm hữu nô và chế độ phong kiến. Hai là; ngời lao động bị tớc đoạt hết t liệu sản xuất không thể tự tiến hành lao động sản xuất. Chỉ trong điều kiện ấy, ngời lao động mới buộc phải bán sức lao động của mình, vì không còn cách nào khác để sinh sống. Sự tồn tại đồng thời hai điều kiện nói trên tất yếu đẫn đến chỗ sức lao động biến thành hàng hoá. Dới chủ nghĩa t bản, đã xuất hiện đầy đủ hai điều kiện đó. Một mặt, cách mạng t sản đã giải phóng ngời lao động khỏi sự lệ thuộc về thân thể vào chủ nô và chúa phong kiến. Mặt khác, do tác động của quy luật giá trị và các biện pháp tích luỹ nguyên thuỷ của t bản đã làm phá sản những ngời sản xuất nhỏ, biến họ trở thành vô sản và tập trung t liệu sản xuất vào trong tay một số ít ngời. Việc mua bán sức lao động đợc thực hiện dới hình thức thuê mớn. Quan hệ làm thuê đã tồn tại khá lâu trớc chủ nghĩa t bản, nhng không phổ biến và chủ yếu đợc sử dụng trong việc phục vụ nhà nớc và quốc 2 phòng. Chỉ đến chủ nghĩa t bản nó mới trở nên phổ biến, thành hệ thống tổ chức cơ bản của toàn bộ nền sản xuất xã hội. Sự cỡng bức phi kinh tế đợc thay thế bằng hợp đồng của những ngời chủ sở hữu hàng hoá, bình đẳng với nhau trên cơ sở thuận mua, vừa bán. Điều đó đã tạo ra khả năng khách quan cho sự phát triển tự do cá nhân của các công dân và đánh dấu một trình độ mới trong sự phát triển tự do cá nhân của các công dân và đánh dấu một trình độ mới trong sự phát triển của văn minh nhân loại. Sức lao động biến thành hàng hoá là điều kiện chủ yếu quyết định sự chuyển hoá tiền thành t bản. II. hàng hoá Sức lao động là hàng hoá đặc biệt Cũng nh mọi hàng hoá khác, hàng hoá - sức lao động cũng có hai thuộc tính: giá trị và giá trị sử dụng. - Giá trị hàng hoá sức lao động. Giá trị hàng hoá sức lao động cũng giống nh các hàng hoá khác đợc quy định bởi số lợng thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất và tái sản xuất ra sức lao động. Nhng, sức lao động chỉ tồn tại trong cơ thể sống của con ngời. Để sản xuất và tái sản xuất ra năng lực đó, ngời công nhân phải tiêu dùng một số lợng t liệu sinh hoạt nhất định. Nh vậy, thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra sức lao động sẽ quy thành thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra những t liệu sinh hoạt ấy, hay nói một cách khác, số lợng giá trị sức lao động đợc xác định bằng số lợng giá trị những t liệu sinh hoạt để duy trì cuộc sống của ngời có sức lao động ở trạng thái bình thờng. Khác với hàng hoá thông thờng, giá trị hàng hoá sức lao động bao hàm cả yếu tố tinh thần và lịch sử. Điều đó thể hiện ở chỗ: nhu cầu của công nhân không chỉ có nhu cầu về vật chất mà còn gồm cả những nhu cầu về tinh thần (giải trí, học hành, ). Nhu cầu đó, cả về khối l ợng lẫn cơ cấu những t liệu sinh hoạt cần thiết cho công nhân không phải lúc nào và ở đâu cũng giống nhau. Nó tùy thuộc hoàn cảnh lịch sử của từng nớc, từng thời 3 kỳ, phụ thuộc vào trình độ văn minh đã đạt đợc của mỗi nớc, ngoài ra còn phụ thuộc vào tập quán, vào điều kiện địa lý và khí hậu, vào điều kiện hình thành giai cấp công nhân. Nhng, đối với một nớc nhất định và trong một thời kỳ nhất định thì quy mô những t liệu sinh hoạt cần thiết cho ngời lao động là một đại lợng nhất định. Do đó, có thể xác định do những bộ phận sau đây hợp thành: một là, giá trị những t liệu sinh hoạt cần thiết để duy trì sức lao động của bản thân ngời công nhân; hai là, phí tổn học việc của công nhân; ba là, giá trị những t liệu sinh hoạt cần thiết cho gia đình ngời công nhân. Nh vậy, giá trị sức lao động bằng giá trị những t liệu sinh hoạt vật chất và tinh thần cần thiết để tái sản xuất sức lao động cho ngời công nhân và nuôi sống gia đình của anh ta. Để nêu ra đợc sự biến đổi của giá trị sức lao động trong một thời kỳ nhất định, cần nghiên cứu sự tác động lẫn nhau của hai xu hớng đối lập nhau. Một mặt là sự tăng nhu cầu trung bình xã hội về hàng hoá và dịch vụ, về học tập và trình độ lành nghề, do đó làm tăng giá trị sức lao động. Mặt khác là sự tăng năng suất lao động xã hội, do đó làm giảm giá trị sức lao động. Trong điều kiện t bản hiện đại, dới tác động của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và những điều kiện khác , sự khác biệt của công nhân về trình độ lành nghề, về sự phức tạp của lao động và mức độ sử dụng năng lực trí óc và tinh thần của họ tăng lên. Tất cả những điều kiện đó không thể không ảnh hởng đến các giá trị sức lao động. Không thể không dẫn đến sự khác biệt theo ngành và theo lĩnh vực của nền kinh tế bị che lấp đằng sau đại lợng trung bình của giá trị sức lao động. - Giá trị sử dụng hàng hoá sức lao động. Giá trị sử dụng của hàng hoá sức lao động cũng giống nh các hàng hoá khác chỉ thể hiện ra trong quá trình tiêu dùng sức lao động, tức là quá trình ngời công nhân tiến hành lao động sản xuất. Nhng tính chất đặc biệt của hàng hoá sức lao động đợc thể hiện đó là: 4 Thứ nhất, sự khác biệt của giá trị sử dụng của hàng hoá sức lao động so với giá trị sử dụng của các hàng hoá khác là ở chỗ, khi tiêu dùng hàng hoá sức lao động, nó tạo ra một giá trị mới lớn hơn giá trị của thân giá trị sức lao động. Phần lớn hơn đó chính là giá trị thặng d. Nh vậy, hàng hoá sức lao động có thuộc tính là nguồn gốc sinh ra giá trị. Đó là đặc điểm cơ bản nhất của giá trị sử dụng của hàng hoá sức lao động so với các hàng hoá khác. Nó là chìa khoá để giải quyết mâu thuẫn của công thức chung của t bản. Nh vậy, tiền chỉ thành t bản khi sức lao động trở thành hàng hoá. Thứ hai, con ngời là chủ thể của hàng hoá sức lao động vì vậy, việc cung ứng sức lao động phụ thuộc vào những đặc điểm về tâm lý, kinh tế, xã hội của ngời lao động. Đối với hầu hết các thị trờng khác thì cầu phụ thuộc vào con ngời với những đặc điểm của họ, nhng đối với thị trờng lao động thì con ngời lại có ảnh hởng quyết định tới cung. III. ý nghĩa nghiên cứu vấn đề Việc nghiên cứu hàng hoá sức lao động có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng thị trờng lao động ở Việt Nam. Đảng và Nhà nớc ta đã thừa nhận sức lao động là hàng hoá (khi có đủ các điều kiện trở thành hàng hoá) cho nên việc xây dựng thị trờng sức lao động là tất yếu. Phát triển nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là vấn đề cốt lõi, trọng tâm của Đảng ta. Nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta đòi hỏi phải có sự phát triển đồng bộ các loại thị trờng và Nghị quyết Đại hội IX cũng đã nhấn mạnh phải tiếp tục tạo lập đồng bộ các yếu tố thị trờng, thị tr- ờng lao động từ chỗ không tồn tại đã bắt đầu hình thành và phát triển. Thị trờng sức lao động là thị trờng mà trong đó các dịch vụ lao động đợc mua bán thông qua một quá trình để xác định số lợng lao động đợc sử dụng cũng nh mức tiền công và tiền lơng. Thị trờng lao động là một trong những loại thị trờng cơ bản và có một vị trí đặc biệt trong hệ thống các thị trờng của nền kinh tế. Quá trình hình thành và phát triển cũng nh sự vận động của thị trờng lao động có những đặc điểm hết sức riêng biệt. Thị trờng lao động cũng nh các loại thị trờng khác tuân thủ theo những quy luật của 5 thị trờng nh quy luật cung cầu, quy luật giá trị và quy luật cạnh tranh. Điểm khác biệt lớn nhất ở đây là do tính chất đặc biệt của hàng hoá sức lao động (nh đã trình bày ở trên). Thực hiện đờng lối đổi mới, Đảng và Nhà nớc đã ban hành hệ thống các chính sách và cơ chế quản lý cho sự phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi để các ngành, cách hình thức kinh tế, các vùng phát triển, tạo nhiều việc làm đáp ứng một bớc yêu cầu việc làm và đời sống của ngời lao động, do đó cơ hội lựa chọn việc làm của ngời lao động ngày càng đợc mở rộng. Đại hội VIII của Đảng nêu rõ: Khuyến khích mọi thành phần kinh tế, mọi công dân, mọi nhà đầu t mở mang ngành nghề, tạo nhiều việc cho ngời lao động. Mọi công dân đều đợc tự do hành nghề, thuê mớn nhân công theo pháp luật. Phát triển dịch vụ việc làm. Tiếp tục phân bố lại dân c và lao động trên địa bàn cả nớc, tăng dân c trên các địa bàn có tính chiến lợc về kinh tế, an ninh quốc phòng. Mở rộng kinh tế đối ngoại, đẩy mạnh xuất khẩu. Giảm đáng kể tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị và thiếu việc làm ở nông thôn ( Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, trang 114-115) vì vậy ngời lao động từ chỗ thụ động, trông chờ vào sự bố trí công việc của Nhà nớc (trong thời kỳ bao cấp), ngời lao động đã trở nên năng động hơn, chủ động tự tìm việc làm trong các thành phần kinh tế. Các quan hệ lao động việc làm thay đổi theo hớng các cá nhân đợc tự do phát huy năng lực của mình và tự chủ hơn trong việc tìm kiếm việc làm phù hợp với quan hệ cung cầu lao động trên thị trờng. Ngời sử dụng lao động đợc khuyến khích làm giàu hợp pháp, nên đẩy mạnh đầu t tạo việc làm. Khu vực kinh tế t nhân đợc thừa nhận và khuyến khích phát triển, mở ra khả năng to lớn giải quyết việc làm tạo ra nhiều cơ hội cho ngời lao động bán sức lao động của mình. Ngày nay, vai trò của Nhà nớc trong giải quyết việc làm đã thay đổi cơ bản. Thay vì bao cấp trong giải quyết việc làm, Nhà nớc tập trung vào việc tạo ra cơ chế, chính sách thông thoáng, tạo hành lang pháp luật, xoá bỏ hàng rào về hành chính và tạo điều kiện vật chất đảm bảo cho mọi ngời đợc 6 tự do đầu t phát triển sản xuất, tạo thêm việc làm, tự do hành nghề, hợp tác và thuê muớn lao động. Cơ hội việc làm đợc tăng lên và ít bị ràng buộc bởi các nguyên tắc hành chính và ý chí chủ quan của Nhà nớc. Từng bớc hình thành cơ chế phân bố lao động theo các quy luật của thị trờng lao động, đổi mới cơ chế và chính sách xuất khẩu lao động . Theo Luật Lao động, Nhà nớc đã chuyển hẳn từ cơ chế quản lý hành chính về lao động sang cơ chế thị trờng. Việc triển khai bộ luật này đã góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng đất nớc và ổn định xã hội trong thời gian qua. Nhà nớc cũng đã từng bớc hoàn thiện hệ thống pháp luật: Luật Đầu t nớc ngoài, Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp, Luật khuyến khích đầu t trong nớc , nên đã thúc đẩy các yếu tố của các thị tr ờng, trong đó thị trờng sức lao động hình thành, mở ra tiềm năng mới giải phóng các tiềm năng lao động và tạo mở việc làm. Đồng thời với các cải tiến trong quản lý hành chính, hộ khẩu, hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, tiền tệ hoá tiền lơng, tách chính sách tiền lơng, thu nhập khỏi chính sách xã hội đã góp phần làm tăng tính cơ động của lao động. Quan hệ cung - cầu về lao động trên thị trờng sức lao động ở nớc ta hiện nay có những biểu hiện sau: Một là, trên phạm vi cả nớc, cung lớn hơn cầu về lao động và tình trạng này tiếp tục kéo dài trong những năm tới, dẫn đến sức ép rất lớn về việc làm, vì chúng ta thiếu vốn đầu t nghiêm trọng, chiến lợc lựa chọn công nghệ thích hợp cha đợc xác định rõ ràng, cơ cấu kinh tế đang trong quá trình chuyển dịch, nhng diễn ra chậm chạm và khó khăn. Cung lớn hơn cầu về lao động còn do lao động còn tăng với tỷ lệ cao 3,2%-3,5%/năm, dẫn đến mỗi năm có khoảng 1,1 triệu thanh niên bớc vào tuổi lao động. Số này tham gia vào thị trờng lao động ngày một đông và với khả năng tự giải quyết việc làm rất khác nhau, nhng có điểm thờng là không đợc đào tạo nghề. Vì vậy, công tác dạy nghề và phổ cập nghề trở thành vấn đề cấp bách và có tính chiến lợc, là khâu then chốt nâng cao chất lợng và sức cạch tranh của lao động trên thị trờng. 7 Hai là, lao động nông thôn chiếm hơn 70% lao động của cả nớc, nếu chỉ làm thuần nông, tự cung, tự cấp, thì số lao động thiếu hoặc không có việc làm lên đến 30%. Số này sẽ tự phát di chuyển ra thành phố hoặc khu công nghiệp tập trung để tìm kiếm việc làm, làm cho cung về lao động trên thị trờng lao động càng lớn. Ba là, quan hệ cung cầu về lao động còn căng thẳng về mặt kết cấu, dẫn đến tình trạng thất nghiệp kết cấu. Điều này thể hiện ở chỗ: một số ngành tiềm năng còn lớn, có khả năng thành hiện thực (về vốn, kết cấu hạ tầng, kỹ thuật, công nghệ, thị trờng tiêu thụ ) nh lâm nghiệp, ng nghiệp, dịch vụ và du lịch ở một số vùng miền núi, đồng bằng sông Cửu Long, ven biển vẫn thiếu lao động, nhng khả năng di dân và di chuyển lao động đến rất hạn chế. Trong khi đang có xu hớng lao động bị đẩy ra ở một số lĩnh vực, thì đồng thời một số lĩnh vực và hình thức khác lại xuất hiện khả năng thu hút thêm lao động nh kinh tế hộ gia đình, khu vực phi kết cấu, doanh nghiệp nhỏ, nhng lại cha có chính sách khuyến khích thoả đáng. Đặc biệt là thiếu một đội ngũ lao động có trình độ cao để làm việc trong một số lĩnh vực áp dụng công nghệ mới hoặc trong các khu chế xuất, các đơn vị kinh tế có vốn đầu t nớc ngoài . Chính sự thiếu ổn định trong quan hệ cung cầu trên thị trờng sức lao động đang là nhân tố làm cho thị trờng này hoạt động kém hiệu quả. Ngời lao động khi đợc tiếp nhận vẫn cha thực sự gắn bó và yên tâm với công việc. Ngời sử dụng lao động cha thực sự tin tởng vào ngời lao động. Hiện t- ợng này không chỉ dẫn đến mất cân đối cung cầu mà còn làm cho chi phí lao động tăng lên, tiền lơng không thể hiện đợc giá trị đích thực của sức lao động. Tâm lý bất ổn còn dẫn đến sức hút của các doanh nghiệp và tổ chức nhà nớc mạnh hơn so với các công ty và tổ chức cá nhân, trong khi khả năng tạo thêm việc làm mới lại chủ yếu thuộc về khu vực t nhân. 8 9 Kết luận Nh vậy sức lao động là hàng hoá đặc biệt. Trong thời gian tới cần phải có những giải pháp hoàn thiện cơ chế chính sách đi đôi với nâng cao chất lợng nguồn lao động tạo điều kiện thuận lợi cho mọi ngời lao động đ- ợc tự do bán sức lao động, tự do di chuyển sức lao động giữa các vùng, các miền khác nhau nhằm phát huy hết tiềm năng nguồn lực lao động của n - ớc ta với mục đích xây dựng một thị trờng lao động sôi động, ổn định và có hiệu quả tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế. Tài liệu tham khảo 1. Giáo trình Kinh tế chính trị 2. Tạp chí Lý luận chính trị số 2-2002 3. Tạp chí Lý luận chính trị số 12-2002 4. Tạp chí Lý luận chính trị số 1-2003 10 . dùng sức lao động, tức là quá trình ngời công nhân tiến hành lao động sản xuất. Nhng tính chất đặc biệt của hàng hoá sức lao động đợc thể hiện đó là: . khi sức lao động trở thành hàng hoá. Thứ hai, con ngời là chủ thể của hàng hoá sức lao động vì vậy, việc cung ứng sức lao động phụ thuộc vào những đặc

— Xem thêm —

Xem thêm: chứng minh sức lao động là hàng hóa đặc biệt, chứng minh sức lao động là hàng hóa đặc biệt, chứng minh sức lao động là hàng hóa đặc biệt

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.29703307151794 s. Memory usage = 14 MB