Phân tích thực trạng hệ thống rào cản phi thuế quan

:))))))))   :((((((((
:)))))))) :(((((((((17866 tài liệu)
(160 người theo dõi)
Lượt xem 47
0
Tải xuống 8,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 223 | Loại file: PDF
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 12/04/2013, 10:26

Mô tả: Phân tích thực trạng hệ thống rào cản phi thuế quan với xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam i MỤC LỤC MỤC LỤC i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN iii DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ, HỘP viii DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ, HỘP viii PHẦN MỞ ĐẦU ix 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .ix 2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC x 3. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI x 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .xi 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU xii 6. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN . xiii 7. KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN .xiv CHƯƠNG 1 .1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ RÀO CẢN PHI THUẾ QUAN TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ .1 1. 1 Khái niệm và nội dung của hệ thống rào cản phi thuế quan 1 1.2 Các quy định của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) về rào cản phi thuế quan 15 1.3 Tác động của các rào cản phi thuế quan tới hoạt động xuất khẩu .23 1.4 Những nguồn lực chủ yếu đảm bảo cho doanh nghiệp vượt rào cản phi thuế quan 30 1.5 Kinh nghiệm của hàng dệt may xuất khẩu Trung Quốc trong việc vượt qua rào cản phi thuế quan của Hoa Kỳ 39 CHƯƠNG 2 .48 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HỆ THỐNG RÀO CẢN PHI THUẾ QUAN ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ CỦA VIỆT NAM 48 2.1 Hoạt động xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh gia nhập WTO 48 2.2 Tổng quan về thực trạng vượt rào cản phi thuế quan của các doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh gia nhập WTO 56 2.3 Thực trạng và tác động của rào cản phi thuế quan của Hoa kỳ đối hàng dệt may Việt Nam 71 2.4 Thực trạng và tác động của rào cản phi thuế quan của EU đối hàng giày dép Việt Nam .95 ii 2.5 Thực trạng và tác động của rào cản phi thuế quan của Nhật Bản đối với hàng thuỷ sản Việt Nam 116 2.6 Một số bài học kinh nghiệm từ thực tiễn hàng hoá xuất khẩu Việt Nam vượt rào cản phi thuế quan 132 CHƯƠNG 3 .135 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP VƯỢT QUA CÁC RÀO CẢN PHI THUẾ QUAN NHẰM THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ VIỆT NAM 135 3.1 Xu hướng và mục tiêu phát triển của xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam .135 3.2 Khả năng áp dụng các rào cản phi thuế quan của một số thị trường chủ yếu đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam 147 3.3 Một số kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước .153 3.4 Một số giải pháp đối với các doanh nghiệp .167 3.5 Một số kiến nghị về xây dựng và sử dụng rào cản ở Việt Nam 180 3.6 Điều kiện thực hiện các giải pháp .182 KẾT LUẬN .185 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ 187 TÀI LIỆU THAM KHẢO .188 PHỤ LỤC I iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN Viết Tắt Viết đầy đủ Tiếng Anh Viết đầy đủ Tiếng Việt ACV Agreement on Customs Values Hiệp định xác định trị giá Hải quan AFTA ASEAN Free Trade Area Hiệp định Thương mại Tự do Châu Á AICO ASEAN Industrial Cooperation Scheme Chương trình Hợp tác Công nghiệp ASEAN APEC Asia-Pacific Economic Cooperation (Conference) Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương ASCM Agreement on Subsidises and Countervailing Measures Hiệp định về Trợ cấp và các Biện pháp Đối kháng ASEAN Association of South-East Asian Nations Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEM Asia Europe Meeting Diễn đàn hợp tác Á - Âu ATC Agreement on Textiles and Clothing Hiệp định về hàng Dệt May CAPs Common Action Plan Kế hoạch Hành động chung CE European Conformity Tiêu chuẩn Châu Âu CEPT Common Effective Preferential Tariff (ASEAN) Chương trình Ưu đãi Thuế quan có hiệu lực chung cho Khu vực Thương mại tự do ASEAN CITA Committee for the Implementation of Textile Agreements Ủy ban Thực hiện các Hiệp định Dệt may CMT Cutting-Making-Trimming Gia công Xuất khẩu Uỷ thác CQXTTMQG Cơ quan xúc tiến thương mại quốc gia DOC Department of Commerce Bộ Thương mại Hoa Kỳ DSB Dispute Settlement Body Cơ quan Giải quyết Tranh chấp iv Viết Tắt Viết đầy đủ Tiếng Anh Viết đầy đủ Tiếng Việt EC European Commission Uỷ ban Châu Âu EU European Union Liên minh châu Âu GATT General Agreement on Tariffs and Trade Hiệp định chung về Thuế quan và Mậu dịch GSP Generalized Systems Preferential Chế độ Ưu đãi Thuế quan phổ cập GTGT Giá trị Gia tăng HACCP Hazard Analysis and Critical Control Point Phân tích Mối nguy và Kiểm soát các điểm tới hạn IAP Individual Action Plan Kế hoạch Hành động Riêng LEFASO Vietnam Leather & Footwear Association Hiệp hội Da Giày Việt Nam MFN Most Favored Nation Tối huệ Quốc NAFTA North American Free Trade Area Khu vực Tự do Bắc Mỹ NTB Non-Tariff Barriers Rào cản Phi Thuế quan NTM Non-Tariff Measures Biện pháp Phi thuế quan ODA Official Development Assistance Hỗ trợ Phát triển Chính thức OECD Organization for Economic Cooperation & Development Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế. PECC Pacific Economic Cooperation Council (Washington, DC, USA) Hội đồng Hợp tác Kinh tế Thái Bình Dương PSI Pre Shipping Inspection Giám định Trước khi Giao hàng SCM Subsidies and Countervailing Measures Agreement Hiệp định về các khoản Trợ cấp và các Biện pháp Đối kháng SPS Agreement on Sanitary and Phytosanitary Mesures Hiệp định về các Biện pháp Vệ sinh dịch tễ TB Tariff Barriers Rào cản Thuế quan v Viết Tắt Viết đầy đủ Tiếng Anh Viết đầy đủ Tiếng Việt TBT Technical Barriers to Trade Hàng rào Kỹ thuật Thương mại TMQT Thương mại quốc tế TNSP Trách nhiệm sản phẩm TRAINS Threat Reaction Analysis Indicator System Hệ thống Phân tích và Thông tin thương mại TRIMS Trade Related Investment Measures Các biện pháp Đầu tư Liên quan đến Thương mại UNCTAD United Nations Conference on Trade & Development Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển UNDP United Nations Development Program Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc VASEP Vietnam Association of Seafood Exporters and Producer Hiệp Hội Thuỷ sản Việt Nam WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới vi DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Rào cản phi thuế quan theo tính chất của các biện pháp được áp dụng 9 Bảng 1.2 Phân biệt rào cản pháp lý và rào cản kỹ thuật. .10 Bảng 1.3: Các nước xuất khẩu dệt may chính vào Hoa Kỳ .40 Bảng 2.1: Kết quả kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2001-2006 48 Bảng 2.2: Cơ cấu hàng xuất khẩu giai đoạn 2001-2006 49 Biểu đồ 2.1: Kim ngạch xuất khẩu hàng hoá các năm 2003-2007 .54 Biểu đồ 2.2: Kim ngạch xuất khẩu một số mặt hàng chủ yếu năm 2007 55 Biểu đồ 2.3: Một số thị trường xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2007 .56 Bảng 2.3. Các vụ kiện bán phá giá đối với hàng xuất khẩu Việt Nam 58 Bảng 2.4: Mức thuế chống bán phá giá đối với hàng cá da trơn của Việt Namvào thị trường Hoa Kỳ 59 Bảng 2.5: Biểu thuế tăng dần của EU đánh vào giày da của Việt Nam (%) 61 Bảng 2.6 : Kim ngạch xuất khẩu hàng da giày theo thị trường năm 2006 .104 Bảng 2.7: Các nước nhập khẩu giày dép Việt Nam năm 2006 105 Bảng 2.8. Các nước xuất khẩu giày dép lớn nhất vào EU giai đoạn 2000-2004106 Bảng 2.9: Năng lực sản xuất theo cơ cấu sản phẩm và theo thành phần kinh tế (Tính đến hết năm 2006) .112 Bảng 2.10: Quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm đối với từng nhóm mặt hàng thủy sản 118 Bảng 2.11: Các mặt hàng TS của VN xuất khẩu sang Nhật Bản, 1997-2005 .124 Bảng 3.1: Định hướng về kim ngạch và tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2006-2010 .136 Bảng 3.2: Kim ngạch và cơ cấu của từng nhóm hàng đến 2010 138 Bảng 3.3: Kim ngạch và tỷ trọng của nhóm hàng nhiên liệu, khoáng sản đến 2010 .139 vii Bảng 3.4: Kim ngạch và tỷ trọng của nhóm hàng nông, lâm, thuỷ sản đến 2010 .140 Bảng 3.5: Kim ngạch và tỷ trọng của nhóm hàng CN và thủ công mỹ nghệ đến 2010 .141 Bảng 3.6: Kim ngạch theo từng khu vực thị trường đến 2010 .142 Bảng 3.7: Kim ngạch theo loại hình doanh nghiệp 2006-2010 .146 viii DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ, HỘP Hình 1.1 Mô hình tác động của các NTB .29 Hình 1.2 Các nguồn lực chủ yếu cho doanh nghiệp .30 Hình 1.3 Nguồn lực nội tại của doanh nghiệp 32 Hình 1.4: Sự phối hợp trong hoạt động marketing giữa QXTTMQG và các doanh nghiệp xuất khẩu .36 Biểu đồ 2.1: Kim ngạch xuất khẩu hàng hoá các năm 2003-2007 .54 Biểu đồ 2.2: Kim ngạch xuất khẩu một số mặt hàng chủ yếu năm 2007 55 Biểu đồ 2.3: Một số thị trường xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2007 .56 Biểu đồ 2.4: Kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam vào Thị trường Hoa Kỳ giai đoạn 2001 – 2007 (triệu USD) 81 Hộp 2.1:Một số yêu cầu của SA 8000 91 Hình 2.2: Nhãn CE (Tiêu chuẩn Châu Âu) 99 Hình 2.3: Mẫu những bộ phận của giày dép cần phải được ghi rõ 101 Hình 2.4: Mẫu chất liệu sử dụng để sản xuất giày .101 Biểu đồ 2.5: Kim ngạch xuất khẩu giày dép theo chủng loại sản phẩm từ 2002- 2006 .104 Biểu đồ 2.6: Giá trị và sản lượng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản 1996-2006 123 Hộp 2.2 Cẩu thả về chất lượng .128 ix PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Cùng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, việc Việt Nam gia nhập WTO đã mở ra những triển vọng to lớn cho hoạt động xuất nhập khẩu. Hiện tại, WTO đang tiếp tục Vòng đàm phán thiên niên kỷ với mục tiêu đẩy mạnh tự do hoá thương mại trên toàn thế giới. Tuy nhiên, tự do hoá thương mại là một quá trình lâu dài, gắn chặt với quá trình đàm phán để cắt giảm thuế quan và rào cản phi thuế quan. Các nước, đặc biệt là các nước công nghiệp phát triển, một mặt luôn đi đầu trong việc đòi hỏi phải đàm phán để mở cửa thị trường và thúc đẩy tự do hoá thương mại, mặt khác lại luôn tìm kiếm các rào cản tinh vi và phức tạp hơn thông qua các tiêu chuẩn kỹ thuật và các biện pháp hành chính nhằm bảo hộ sản xuất trong nước của họ. Khó khăn được nhân lên do các tiêu chuẩn và biện pháp này được mệnh danh nhằm bảo về quyền lợi của người tiêu dùng chứ không phải là các rào cản trong thương mại quốc tế. Trong thời gian vừa qua, xuất khẩu Việt nam đã đạt được thành tựu đáng kể với kim ngạch năm 2007 là trên 48 tỷ đô la Mỹ. Song song với những thuận lợi, hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam cũng gặp phải không ít các rào cản thương mại, đặc biệt là các rào cản phi thuế quan. Do tính chất phức tạp của các rào cản taị từng thị trường đối với từng mặt hàng, rất khó để có được một khuôn mẫu hành động chung cho mọi trường hợp. Làm thế nào để đối phó và vượt qua các rào cản phi thuế quan đang là vấn đề không mới mẻ nhưng vẫn hết sức khó khăn đối với các doanh nghiệp việt nam. Trước bối cảnh trên, để đảm bảo thực hiện mục tiêu chiến lược xuất khẩu, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu một cách toàn diện các rào cản phi thuế quan trong thương mại quốc tế để cung cấp luận cứ khoa học cho việc đàm phán, yêu cầu đối tác mở cửa thị trường và tìm ra các biện pháp thích hợp để vượt được các rào cản, qua đó đẩy mạnh xuất khẩu. Xuất phát từ những yêu cầu trên hai phương diện lý luận và thực tiễn, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Các biện pháp vượt rào cản phi thuế quan trong thương mại quốc tế nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá của Việt nam” làm luận án tiến sỹ kinh tế. x 2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGỒI NƯỚC Ở nước ngồi, khái niệm rào cản phi thuế quan cũng như lý thuyết tính tốn và đo lường mức độ tác động của nó đã được một số nhà nghiên cứu đề cập và phân tích như của Baldwin (1970) trong cuốn “Sự biến dạng phi thuế quan trong Thương mại quốc tế”, hay của Philippa Dee (2005) trong “Các phương pháp xác định ảnh hưởng của các biện pháp phi thuế quan .”. Các khái niệm và nội dung tổng quan về NTB cũng được trình bày một cách hết sức khái qt trong các tài tiệu của các Tổ chức và Diễn đàn Kinh tế Quốc tế như WTO, OECD, PECC .Sâu hơn, một số bài viết cũng nghiên cứu hệ thống NTB riêng có đối với hàng hố xuất khẩu của quốc gia mình và có những giải pháp đề xuất nhằm đẩy mạnh xuất khẩu, như Rajesh Mehta (2003) với bài “NTB ảnh hưởng đến xuất khẩu Ấn Độ” hay Veronica (2003) với “Đo lường NTBs: Tình huống với Ukraine”. Ở Việt Nam, nhiều nghiên cứu khoa học của các Bộ, Ngành, các nhà Khoa học đã nghiên cứu những vấn đề lớn về Rào cản phi thuế quan như của PGS.TS Đinh Văn Thành (2005) trong cuốn “Nghiên cứu các rào cản trong TMQT và đề xuất các giải pháp đối với Việt Nam”, hay “Cạnh tranh trong thương mại quốc tế ” của nhà xuất bản chính trị quốc gia, hay những nghiên cứu cụ thể về chống bán phá giá như cuốn “Chủ động ứng phó với các vụ kiện chống bán phá giá trong TMQT” của TS Đinh Thị Mỹ Loan (2006), về các mặt hàng cụ thể như “Các biện pháp phi thuế quan đối với hàng nơng sản trong TMQT” của PGS.TS Đinh Văn Thành (2005) . Tuy nhiên, các nghiên cứu trên còn hoặc là đi nghiên cứu chung về rào cản hoặc một loại rào cản cụ thể chứ khơng đi sâu nghiên cứu cho mặt hàng và thị trường cụ thể, vì vậy cho đến thời điểm hiện nay vẫn chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách hệ thống và đầy đủ về các rào cản phi thuế quan đối với hàng xuất khẩu Việt Nam. 3. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI Luận án trước hết sẽ làm rõ những luận cứ khoa học về rào cản phi thuế quan trong thương mại quốc tế từ bản chất tới phương thức tác động. Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về rào cản phi thuế quan, Luận án sẽ đưa ra một định nghĩa và cách phân loại phù hợp làm cơ sở cho việc nhận thức rõ cơ chế tác động của hệ thống các rào cản phi thuế quan, từ đó phân tích vai trò của chính phủ trong nỗ lực hỗ trợ các doanh nghiệp vượt qua các rào cản tại các thị trường nhập khẩu. . Những vấn đề lý luận về rào cản phi thuế quan trong thương mại quốc tế Chương 2: Phân tích thực trạng hệ thống rào cản phi thuế quan đối với xuất khẩu. niệm và nội dung của hệ thống rào cản phi thuế quan 1.1.1 Khái niệm Rào cản phi thuế quan (Non-Tariff Barriers, NTB) Khái niệm rào cản trong ngôn ngữ

— Xem thêm —

Xem thêm: Phân tích thực trạng hệ thống rào cản phi thuế quan, Phân tích thực trạng hệ thống rào cản phi thuế quan, Phân tích thực trạng hệ thống rào cản phi thuế quan

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.0982611179352 s. Memory usage = 13.94 MB