Đặt ca Theter tĩnh mạch trung tâm.pdf

Yeu Khoa Hoc
Yeu Khoa Hoc(2291 tài liệu)
(142 người theo dõi)
Lượt xem 342
10
Tải xuống 2,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 13 | Loại file: PDF
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 17/08/2012, 11:02

Mô tả: Đặt ca Theter tĩnh mạch trung tâm 1 ĐẶT CATHETER TĨNH MẠCH TRUNG TÂM (CENTRAL VENOUS CATHETER) BS.CKII. PHẠM VĂN ĐÔNG Khoa PT.GMHS -BVCR MỤC TIÊU: - Giúp cho học viên hiểu được những nội dung cơ bản về chỉ đònh, chống chỉ đònh và một số kỹ thuật chính. Nhưng quan trọng hơn cả là sau khi học lý thuyết và những buổi thực hành, học viên có thể thực hiện được thủ thuật này tại đơn vò mình đang công tác. MỤC ĐÍCH: Nhiều vò trí và kỹ thuật được áp dụng để đặt catheter tónh mạch trung tâm, nhưng mục đích chính là làm sao phải đưa được đầu catheter vào tới tónh mạch chủ trên. CHỈ ĐỊNH: - Khi cần truyền dòch, thuốc, dinh dưỡng dài ngày, hoặc cần truyền với tốc độ nhanh, khối lượng nhiều. - Đo áp lực tónh mạch trung tâm (CVP) : Đây là một thông số huyết động quý báu, nó chính là áp lực của nhó phải (right atrial pressure = RAP) và tương đương áp lực cuối thì tâm trương của thất phải (right ventricular end diastolic pressure = RVEDP), với điều kiện không có hở hẹp van 3 lá. CVP = RAP = RVEDP - Đo áp lực buồng tim, áp lực động mạch phổi, đo cung lượng tim với Swans-Ganz catheter - Tạo nhòp tim với Pacemaker qua tónh mạch - Chạy thận nhân tạo. CHỐNG CHỈ ĐỊNH CHUNG: - Tiểu cầu dưới 50.000/mm3. - Huyết khối tónh mạch trung tâm. - Nhiễm trùng hay viêm mô tế bào ở vò trí đònh chọc. 2 KỸ THUẬT ĐO ALTMTT (p lực tónh mạch trung tâm) - Catheter nối với một ống dẫn, dẫn đến một đầu khoá ba chạc. Hai đầu kia của khóa ba chạc nối với một dây truyền dòch và một ống thẳng có vạch chia khoảng từ 10 - 40cm, là cột đo áp lực nước. Có thể làm bằng các dây truyền dòch thông thường và một thước đo chia độ. Hiện đại hơn thì có dụng cụ chuyên dùng và theo dõi bằng monitor. - Trước khi đo phải làm đầy cột nước, khi đo khóa đường dòch truyền chỉ để thông cột nước với catheter. Nên đo đi đo lại nhiều lần. ALTMTT trung bình khoảng từ 4cm - 10cm. - Dung dòch dùng để đo phải là dung dòch đẳng trương, glucoza 5% hoặc mặn đẳng trương 0,9%. - Bệnh nhân nằm thẳng – ngửa, điểm = 0cmH2O, đo ở ngang nhó phải, thông thường lấy đường nách giữa ngang với liên sườn năm. Chú ý : Điểm = 0cmH2O khác nhau tùy theo tác giả, điều quan trọng là giữ nguyên điểm mốc đó cho mỗi lần đo. Trong mọi trường hợp, sự thay đổi ALTMTT nên có sự đối chiếu với các dấu hiệu lâm sàng. Có thể làm nghiệm pháp (test), truyền dòch 200ml trong 15 phút nếu: Ỵ Huyết áp hạ, ALTMTT bình thường hay tăng ít là có thể sốc giảm thể tích, vẫn tiếp tục truyền được. Ỵ Huyết áp hạ, ALTMTT tăng lên qúa số cũ 3cmH2O chứng tỏ tim phải không chòu đựng được một khối lượng thể tích dòch tăng hơn nữa, phải dùng thuốc tăng co bóp cơ tim (dopamin, dobutamin). Ỵ ALTMTT chỉ nói lên tình trạng co bóp của tim phải, vì vậy có thể có phù phổi cấp mà ALTMTT không tăng. Thi dụ: phù phổi cấp do nhồi máu cơ tim (thường do suy tim trái), phù phổi cấp do ngộ độc như photpho hữu cơ, chlo hữu cơ (vì đây là tổn thương màng phế nang mao mạch) . CHUẨN BỊ: • Cán bộ chuyên khoa: - 1 bác só chuyên khoa hồi sức cấp cứu, hoặc bác só chuyên khoa sơ bộ đã được hướng dẫn làm thủ thuật này ít nhất 3 lần thành công. - 1 người phụ bác só, hoặc y só, hoặc y tá (điều dưỡng) đã phụ giúp làm thủ thuật ít nhất 1 lần. - Phải rửa tay sát khuẩn, có mũ áo, khẩu trang, găng vô khuẩn. • Phương tiện. - Khăn vô khuẩn có lỗ 40 x 60cm để phủ nơi chọc. - Khăn vô khuẩn 60 x 80cm để trải bàn thủ thuật. - Catheter (có nhiều loại, nhiều hãng sản xuất khác nhau). - Dụng cụ và thuốc sát khuẩn: povidone - iốt hoặc cồn 70o . - Bơm tiêm nhựa 5ml, kim 18-22-25, dài 5cm để gây tê với lidocain 1-2%. - Kìm kẹp kim và chỉ khâu số 000 có gắn kim. - Kéo nhỏ hoặc dao cắt. - Dung dòch mặn đẳng trương 500ml hoặc dung dòch cần truyền, dây truyền. - Dụng cụ và thuốc cấp cứu: Ỵ Bộ chống sốc phản vệ. Ỵ Bộ cấp cứu ngưng tim. • Người bệnh - Người bệnh tỉnh: được giải thích lợi ích của đặt ống thông, cảm giác khó chòu . - Người bệnh hôn mê: báo cho gia đình và viết giấy tự nguyện xin làm - Bác só xem lại bệnh án, khám lại bệnh nhân. HIỆN NAY TRÊN THI TRƯỜNG CÓ RẤT NHIỀU LOẠI CATHETER KHÁC NHAU 3ĐẶT CATHETER TĨNH MẠCH DƯỚI ĐÒN MỤC ĐÍCH: Luồn được một catheter vào tónh mạch trung tâm qua tónh mạch dưới đòn. CHỐNG CHỈ ĐỊNH (ngoài những CCĐ chung đã nêu ở trên còn có) - Tràn khí màng phổi. - Giãn phế nang quá mức. GIỚI THIỆU SƠ QUA VỀ GIẢI PHẪU. 4 5 CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH: Chuẩn bò - tư thế người bệnh: - Nằm ngửa, đầu thấp, kê gối ở vai, ưỡn cổ, hai tay duỗi thẳng. - Quá giãy giụa hoặc hốt hoảng, có thể tiêm bắp hoặc tónh mạch diazepam hoặc midazolam 0,05 - 0,1mg/kg. - Tiêm atropin 1/4mg tónh mạch nếu phản xạ xoang cảnh quá mạnh (đề phòng khi làm thủ thuật thất bại phải chuyển sang tónh mạch cảnh trong). - Đặt các dụng cụ đã chuẩn bò sẵn trong tầm tay lấy. Kỹ thuật: - Sát trùng da, trải săng. - Xác đònh vò trí chọc (tónh mạch dưới đòn chạy dưới xương đòn, gần sát động mạch dưới đòn và đỉnh phổi. Động mạch ở trên và sau tónh mạch) 6 Ba vò trí (chia xương đòn làm 3 đoạn: 1/3 trong, 1/3 giữa, 1/3 ngoài) * 1/3 trong đường vào ngắn dễ trúng, ít tai biến. * 1/3 giữa, 1/3 ngoài có nguy cơ trúng động mạch, thần kinh. 7 - Gây tê da, tổ chức dưới da nơi dự kiến sẽ đặt catheter, bằng lidocain 1% với kim 22G - 25G. - Dùng ống chích 5ml - 10ml, kim 22G thăm dò đònh vò tónh mạch. Đâm kim qua da nơi đã gây tê, luồn kim dưới xương đòn tạo với mặt phẳng lưng bệnh nhân một góc 100- 200, hướng về hõm trên xương ức. Vừa đẩy vừa kéo nhẹ pitton bơm tiêm, nếu trúng mạch máu thì máu sẽ trào ra (trúng động mạch máu đỏ và với áp lực lớn sẽ tự đầy pitton ra). Khi đã đònh vò được tónh mạch bởi kim thăm dò, rút kim và bước tiếp theo. - Dùng ống chích gắn kim chọc catheter, đi theo hướng kim thăm dò trước đó, vừa đẩy vừa rút nhẹ pitton nếu vào tónh mạch thì máu đen trào ra. Nếu không thấy máu trào ra, có thể hơi tiến hoặc lui kim và kiểm tra lại xem máu có trào ra không. - Khi đã chắc chắn kim ở trong lòng mạch cố đònh chắc nòng ngoài của kim bởi ngón tay trỏ và tay cái (chú ý: không nên đưa lại kim vào nòng ngoài, vì với đầu vát của kim dễ dàng làm đứt nòng ngoài gây thuyên tắc mạch bởi dò vật này), rút ống chích cùng nòng trong của kim ra thật nhẹ nhàng, luồn catheter: Ỵ Dưới đòn phải, có thể luồn catheter sâu từ 8cm - 13cm. Ỵ Dưới đòn trái, có thể luồn sâu từ 10cm - 15cm. - Nối catheter với chai dòch cho chảy nhanh đến khi catheter hết máu. Cố đònh catheter bằng chỉ khâu vào da, thắt vòng quanh catheter, đắp gạc, dán băng keo. Cho bệnh nhân trở về tư thế bình thường. - Chụp X quang để kiểm tra vò trí, đường đi cuả catheter và loại trừ tràn khí màng phổi. Đầu catheter nên ở trong tónh mạch chủ trên. Đầu catheter nằm ở trên nhó phải khoảng 2cm (vò trí số 2) 8ĐẶT CATHETER TĨNH MẠCH CẢNH TRONG MỤC ĐÍCH: Luồn catheter qua da vào tónh mạch cảnh trong bằng một kim dẫn bên ngoài hoặc bằng phương pháp Desilet CHỐNG CHỈ ĐỊNH: Ngoài những chống chỉ đònh chung, còn lưu ý khi u tuyến giáp quá to. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH: Tương tự như trên, ở đây chỉ nêu những điểm khác biệt. - Giải phẫu: tónh mạch cảnh trong từ đáy sọ ra, đi phía ngoài và sau động mạch cảnh trong. Tónh mạch cảnh trong chạy ở giữa tới phần trên cơ ức đòn chũm, nằm sâu trong tam giác Sedillot, tam giác này được tạo bởi hai bó cơ ức đòn chũm và đáy là xương đòn. - Bệnh nhân nằm ngửa, gối kê vai, đầu nghiêng sang bên đối diện với bên dự kiến chọc. Để người bệnh ở tư thế Trendelenburg. - Người thực hiện thủ thuật đứng trên đầu bệnh nhân. - Chọc kim ở đỉnh tam giác, làm một góc 300 - 450 so với cổ. Luồn kim vào sâu 1 - 2cm dọc theo bờ trước của cơ ức đòn chũm, cạnh ngoài của tam giác Sedillot. Hoặc hướng kim về núm vú cùng bên, có thể giữ động mạch cảnh làm mốc và chọc ngay phía ngoài. Hiện nay người ta kiểm tra vò trí đầu catheter bằng ECG với một dụng cụ chuyên dùng, căn cứ vào sự thay đổi sóng P Kiểm tra vò trí đầu Catheter bằng ECG 9CAÙC HÌNH VEÕ: 10 . NHIỀU LOẠI CATHETER KHÁC NHAU 3ĐẶT CATHETER TĨNH MẠCH DƯỚI ĐÒN MỤC ĐÍCH: Luồn được một catheter vào tónh mạch trung tâm qua. Đầu catheter nằm ở trên nhó phải khoảng 2cm (vò trí số 2) 8ĐẶT CATHETER TĨNH MẠCH CẢNH TRONG MỤC ĐÍCH: Luồn catheter qua da vào tónh mạch cảnh

— Xem thêm —

Xem thêm: Đặt ca Theter tĩnh mạch trung tâm.pdf, Đặt ca Theter tĩnh mạch trung tâm.pdf, Đặt ca Theter tĩnh mạch trung tâm.pdf

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.183562994003 s. Memory usage = 13.91 MB