Thực hành một số biện pháp tu từ ngữ âm. ( Tiết 31)

Eric Schmidt
Eric Schmidt(9006 tài liệu)
(9 người theo dõi)
Lượt xem 318
9
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 5 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 02/07/2013, 01:25

Mô tả: Trường THPT Tam quan Ngày soạn:12-10 -2008 Tiếng Việt : Tiết:31 I. MỤCTIÊU 1. Về kiến thức: Giúp học sinh : Củng cố và nâng cao nhận thức về một số phép tu từ ngữ âm (tạo nhịp điệu, âm hưởng, điệp âm, điệp vần, điệp thanh): đặc điểm và tác dụng của chúng. 2. Về kó năng Biết phân tích các phép tu từ trong văn bản, bước đầu biết sử dụng chúng khi cần thiết. 3. Về thái độ: Có ý thức và thói quen giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt khi nói, khi viết, có tình cảm yêu mến quý trọng tiếng Việt, quý trọng di sản của cha ông. II. CHUẨN BỊ 1.Chuẩn bò của giáo viên: - Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế bài giảng Ngữ văn 12, x©y dùng kÕ ho¹ch bµi häc, chn bÞ phiÕu häc tËp, chn bÞ m¸y chiÕu. - Phương án tổ chức lớp học : Phát vấn, diễn giảng, gợi mở, thảo luận. 2. Chuẩn bò của học sinh : + Chn bÞ SGK, vë ghi ®Çy ®đ + Chn bÞ phiÕu tr¶ lêi c©u hái theo mÉu. III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Ổn đònh tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, só số, tác phong học sinh. 2. Kiểm tra bài cũ : (5 phút) Em hãy nêu khái niệm về “luật thơ” và một số thể thơ phổ biến hiện nay. 3. Giảng bài mới: - Giới thiệu bài : (2 phút) Trong q trình tiếp xúc hoặc tạo lập văn bản, chúng ta thường gặp và thường dùng một số phép tu từ ngữ âm quen thuộc. Bài học thực hành nầy sẽ cho chúng ta hiểu rõ hơn về đặc điểm tác dụng của một số biện pháp tu từ ngữ âm và biết cách sử dụng chúng tốt hơn. - Tiến trình bài dạy: THỜI GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG KIẾN THỨC 20’ Hoạt động 1 : Giáo viên hướng dẫn cho học sinh tìm hiểu bài. Bài tập 1 Đoạn văn trích trong “Tuyên ngôn Độc lập” của Hồ Chí Minh Nhận xét về nhịp Hoạt động 1: (Học sinh ®äc sách giáo khoa vµ tr¶ lêi c©u hái trªn) 1.Bài tập1 *Đoạn văn gồm 4 nhịp 2 dài trước 2 ngắn sau phối hợp với nhau để diển tả nội dung văn bản. +Hai nhịp dài ->lòng kiên trì và ý nghĩa I. TẠO NHỊP ĐIỆU VÀ ÂM HƯỞNG CHO CÂU Bài tập 1 Hai vế đầu dài, nhịp điệu dàn trải, phù hợp với việc biểu hiện cuộc đấu trành trường kì của dân tộc. Hai vế sau ngắn, nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ, phù hợp với sự khẳng định hùng hồn vế quyền độc lập, tự do của dân tộc. Về mặt lập luận, hai vế đầu có vai trò như các luận cứ, còn hai vế sau như các Ngữ văn 12 Cơ bản - 1 - GV: Nguyễn Văn Mạnh Trường THPT Tam quan điệu, sự phối hợp âm thanh nhằm tạo ra âm hưởng trong đoạn văn? - Sự thay đổi thanh bằng trắc cuối mỗi nhịp? Cho biết tính chất mở đóng của âm tiết cuối mỗi nhịp? Bài tập 2 Phân tích âm thanh- nhịp điệu trong đoạn trích? sgk-129. quyết tâm của dân tộc gan góc, trong thời gian dài 80 năm… +Hai nhịp ngắn khẳng định đanh thép, dứt khốt về quyền tự do phải được *Kết thúc 3 nhịp đầu là thanh bằng nay, nay, do tạo ra âm hưởng vang xa . - Kết thúc nhịp 4 là một thanh trắc lập tạo nên sự lắng đọng cho người nghe-đọc. *Nhịp điệu và sự phối hợp âm thanh, phép lặp cú pháp một dân tộc đó, lặp từ ngữ dân tộc, đã gan góc, nay… =>âm hưởng hùng hồn cho bản tun ngơn. 2.Bài tập 2. *Đoạn văn có sự phối hợp vần bằng-trắc tạo sự hài hồ về thanh điệu cuối mỗi nhịp. *Nhịp điệu nhanh, chậm, ngắn, dài…với các từ phản nghĩa với nhau đàn ơng, đàn bà- già, trẻ-súng, gươm làm tăng thêm sức thuyết phục, hùng hồn cho lời văn. kết luận. -Vế thứ nhất thứ hai và thứ ba đều kết thúc bằng các âm tiết mang thành bằng (nay, nay, do), vế cuối kết thúc bằng âm tiết mang thành trắc (lập). Hơn nữa, do là âm tiết mở, lập là âm tiết đóng. Vì vậy, câu kết thúc bằng âm kết mang thành nặng (thành trắc) và là âm kết đóng (lập) có âm hưởng mạnh mẽ, dứt khốt, thích hợp với lời khẳng định quyền độc lập của dân tộc. Phối hợp vời nhịp điệu và âm thành, đoạn văn có dùng phép điệp từ ngữ (một dân tộc đã gan góc, dân tộc đó phải được, .) và điệp cú pháp (hai vế đầu dài, có két cấu cú pháp giống nhau; hai vế sau ngắn, kết cấu cú pháp cũng giống nhau), Bài tập 2 Để tạo nên sắc thái hùng hồn, thiêng liêng của lời kêu gọi cứu nước, đoạn văn đã có sự phối hợp của nhiều yếu tố sau đây: - Phép điệp phối hợp với phép đối. Khơng phải chỉ điệp (lặp) từ ngữ mà cả lặp kết cấu ngữ pháp và nhịp điệu. Ví dụ nhịp ở câu đầu được lặp lại là: 4 - 2 - 4 - 2.(4tiếng - 2 tiếng). Khơng phải chỉ có sự đối xứng về từ ngữ, mà còn có cả sự đối xứng về nhịp điệu và kết cấu ngữ pháp. Ví dụ: Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm (nhịp 3 - 2, 3 - 2, với kết cấu ngữ pháp đều là C - V - P (phụ ngữ). Câu văn xi nhưng có vần (phối hợp với nhịp) ở một số vị trí. Ví dụ câu đầu có vần giữa tiếng bà và tiếng già. Câu 3 điệp vần ung giữa các tiếng (ai có súng dùng súng). - Sự phối hợp giữa những câu nhịp ngắn (câu l, câu 3, câu 4) Ngữ văn 12 Cơ bản - 2 - GV: Nguyễn Văn Mạnh Trường THPT Tam quan 17’ Bài tập 3 Nhận xét về cách lặp và ngắt nhịp trong đoạn văn? *Hs tìm hiểu về phép nhân hố trong đoạn trích? . H oạt động 2: Bài tập 1 Phân tích tác dụng tạo hình tượng của việc điệp âm đầu trong câu sau? Bài tập 3. *Nhịp thơ khi nhanh, khi chậm thể hiện tình cảm say sưa tự hào của tác giả với cây tre… *Nhiều nhịp ngắn dứt khốt mạnh mẽ. *Phép nhân hố: - Nhiều từ ngữ chỉ hoạt động. - Hai câu cuối lặp từ ngữ, lặp từ =>lời tun dương đối với “tre”. H oạt động 2: .Bài tập 1. a Dưới trăng qun đã gọi hè Đầu tường lửa lựu lập l đâm bơng. *Âm đầu lặp 4 lần (L) =>hoa lựu đỏ lấp ló đâu đó trên cành… *Ánh sáng đó như phát ra lung linh…. b.Làn ao lóng lánh bóng trăng loe. *Phụ âm đầu (L) lặp lại 4 lần =>bóng trăng lấp lánh phát tán trong khơng gian rộng lớn… Bài tập 2. với những câu nhịp dài dàn trải (câu 2, câu 5) tạo nên âm hưởng khi khoan thai, khi dồn dập mạnh mẽ. Điều đó thích hợp với một lời kêu gọi cứu nước thiêng liêng. Bài tập 3 Về từ ngữ, đoạn văn có đặc điểm là dùng phép nhân hố, đồng thời dùng nhiều động từ. Điều đó phối hợp với các yếu tố ngữ âm sau: Sự ngắt nhịp (dấu phẩy ở ba câu đầu) khi cần liệt kê. Câu văn thứ 3- ngắt nhịp liên tiếp như lời kể về từng chiến cơng của tre. Hơn nữa, nhịp ngắn trước, nhịp dài sau tạo nên âm hưởng du dương của lời ngợi ca. - Hai câu văn cuối, câu được ngắt nhịp giữa chủ ngữ và vị ngữ (khơng dùng từ là), tạo nên âm hưởng mạnh mẽ, dứt khốt của một lời tun dương cơng trạng, khẳng định ý chí kiên cường và chiến cơng vẻ vang của tre. II.ĐIỆP ÂM, ĐIỆP VẦN, ĐIỆP THÀNH Bài tập 1 a) Sự lặp lại và phối hợp 4 phụ âm đầu (l) trong các tiếng lửa lựu lập l miêu tả được trạng thái ẩn hiện trên một diện rộng của hoa lựu (đỏ như lửa và lấp ló trên cành như những đốm lửa lúc ẩn lúc hiện, lúc l lên, lúc lại ẩn trong tán lá). b) ở đây cũng có sự phối hợp của các phụ âm đầu l (4 lần) trong một câu thơ. Điều đó diễn tả được trạng thái của ánh trăng phản chiếu trên mặt nước ao: ánh trăng như phát tán rộng hơn, loang ra và chốn lấy khắp bề mặt khơng gian trên mặt ao. Bài tập 2 Trong đoạn thơ đó, được lặp Ngữ văn 12 Cơ bản - 3 - GV: Nguyễn Văn Mạnh Trường THPT Tam quan Bài tập 2 Nêu vần lặp lại nhiều nhất và tác dụng của nó? Bài tập 2 Cho biết nhịp điệu của câu thơ, Sự phối hợp các thanh,các yếu tố từ vựng, phép lặp cú pháp…? *Vần “ang” lặp 7 lần âm tiết nửa mở->âm mũi). *Vần ang âm tiết rộng vì vậy gợi cảm giác rộng mở và chuyển động thích hợp với sắc thái miêu tả từ mùa đơng sang xn. Bài tập 3. *Nhịp ngắn và đối xứng 3 câu đầu. *Ba câu đầu thanh trắc xen kẽ thanh bằng câu cuối bằng *Yếu tố từ ngữ =>tạo dụng khung cảnh hiểm trở của núi rừng Tây Bắc… *Láy khúc khuỷu,thăm thẳm,heo hút. *Nhân hố súng ngửi trời *Lặp từ ngữ--dốc lên khúc khuỷu/dốc thăm thẳm-ngàn thước lên cao/ngàn thước xuống. *Lặp cú pháp =>câu 1-2 lại nhiều nhất là vần ang (có ngun âm rộng, và phụ âm cuối là âm mũi): 7 tiếng có vần ang. Vần đó tạo nên âm hưởng rộng mở, tiếp diễn kéo dài. Nó phù hợp với cảm xúc chung: mùa đơng đang còn tiếp diễn vời nhiêu dấu hiệu đặc trưng của nó (lá bàng đang đỏ, sếu giang đang bay về phương nam để tránh rét), vậy mà đã có những lời mời gọi của mùa xn. Bài tập 3 Đoạn thơ tạo dựng được khung cảnh hiểm trở, khốc liệt của vùng rừng núi và của cuộc hành qn là nhờ có sự đóng góp của nhiều yếu tố: - Dùng các từ láy gợi hình: khúc khuỷu, thăm thẳm, heo hút dùng phép đối từ ngữ: Dốc lên khúc khuỷu / dốc thăm thắm; Ngàn thước lên cao / ngàn thước xuống. Phép lặp từng: dốc, ngàn thước. Phép nhân hố: súng ngửi trời. Phép điệp cú pháp câu l và câu 3, nhịp điệu 4 - 3 ở 3 câu thơ đầu. - Sự phối hợp các thành trắc và thành bằng ở 3 câu thơ đầu, trong đó câu thơ đầu thiên về vần trắc. Câu thơ thứ tư (câu cuối của khổ thơ) lại tồn vần bằng. Tất cả đều gợi tả một khơng gian hiểm trở nhưng cũng có sắc thái hùng tráng, mạnh mẽ. Câu cuối khổ thơ tồn vần bằng gợi tả một khơng khí thống đãng, rộng lớn trải ra trước mắt khi đã vượt qua con đường gian lao, vất vả. 4. Củng cố : GV giúp Hs củng cố nội dung bài học: Ngữ văn 12 Cơ bản - 4 - GV: Nguyễn Văn Mạnh Trường THPT Tam quan - Ra bài tập về nhà: - Chuẩn bò bài Chuẩn bị bài viết số 03 IV. RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:  Ngữ văn 12 Cơ bản - 5 - GV: Nguyễn Văn Mạnh . thúc bằng các âm tiết mang thành bằng (nay, nay, do), vế cuối kết thúc bằng âm tiết mang thành trắc (lập). Hơn nữa, do là âm tiết mở, lập là âm tiết đóng Việt : Tiết: 31 I. MỤCTIÊU 1. Về kiến thức: Giúp học sinh : Củng cố và nâng cao nhận thức về một số phép tu từ ngữ âm (tạo nhịp điệu, âm hưởng, điệp âm, điệp

— Xem thêm —

Xem thêm: Thực hành một số biện pháp tu từ ngữ âm. ( Tiết 31), Thực hành một số biện pháp tu từ ngữ âm. ( Tiết 31), Thực hành một số biện pháp tu từ ngữ âm. ( Tiết 31)

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.0824348926544 s. Memory usage = 13.91 MB