Tham luan su dung thí nghiệm trong dạy học hóa học

fresh boy 38
fresh boy 38(8394 tài liệu)
(9 người theo dõi)
Lượt xem 13
1
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 7 | Loại file: DOC
0

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 22/07/2013, 01:25

Mô tả: Tham luận Các bớc tiến hành thí nghiệm để đạt hiệu quả cao trong dạy học môn hóa học Phn I Li m u I C s lý lun 1) Vai trũ ca thớ nghim Trong trng ph thụng, thớ nghim gỳp hc sinh lm quen vi nhng tớnh cht, mi liờn h v quan h cú quy lut gia cỏc i tng nghiờn cu, giỳp lm c s nm vng cỏc quy lut, cỏc khỏi nim khoa hc v bit khai thỏc chỳng. Thớ nghim cũn giỳp hc sinh sỏng t mi liờn h phỏt sinh gia cỏc s vt, gii thớch c bn cht ca cỏc quỏ trỡnh xy ra trong t nhiờn, trong sn xut v i sng. Nh thớ nghim m con ngi cú th thit lp c nhng quỏ trỡnh m trong thc t t nhiờn hon ton khụng cú c v kt qu ó to ra nhng cht mi. Nú cũn giỳp hc sinh kh nng vn dng nhng quỏ trỡnh nghiờn cu trong nh trng, trong phũng thớ nghim vo phm vi rng rói trong cỏc lỡnh vc hot ng ca con ngi. i vi b mụn húa, thớ nghim gi vai trũ c bit quan trng nh mt b phn khụng th tỏch ri ca quỏ trỡnh dy - hc. Thớ nghim gi vai trũ quan trng trong nhn thc, phỏt trin, giỏo dc ca quỏ trỡnh dy - hc. Ngi ta coi thớ nghim l c s ca hc húa hc v rốn luyn k nng thc hnh. Thụng qua thớ nghim, hc sinh nm kin thc mt cỏch hng thỳ, vng chc v sõu sc hn. Thớ nghim húa hc c s dng vi t cỏch l ngun gc, l xut s ca kin thc dn n lý thuyt, hoc vi t cỏch kim tra gi thuyt. Thớ nghim húa hc cũn cú tỏc dng phỏt trin t duy, giỏo dc th gii quan duy vt bin chng v cng c nim tin khoa hc ca hc sinh, giỳp hỡnh thnh nhng c tớnh tt ca ngi lao ng mi: Thn trng, ngn np, trt t, gn gng. Vỡ vy khuynh hng chung ca vic ci cỏch b mụn húa hc khụng nhng trong nc ta m cũn c trờn th gii l tng t l gi cho cỏc thớ nghim v nõng cao cht lng cỏc bi thớ nghim 2) Quỏ trỡnh xõm nhp thc t Qua nhiu nm ging dy b mụn Húa hc tụi nhn thy bn thõn tụi v mt s ng nghip cũn mc phi nhng thiu sút sau: - t lm thớ nghim vỡ ngi chun b hoc thiu dng c, húa cht nờn cht lng gi dy cha cao. Hc sinh ớt c lm hoc quan sỏt thớ nghim, n n khú hiu bi v khụng thớch hc b mụn. - Thao tác thí nghiệm chưa linh hoạt. Đôi khi làm thí nghiệm còn sai nguyên tắc: + Dùng tay trực tiếp cầm ống nghiệm mà không dùng kẹp + Cách sắp xếp dụng cụ hóa chất trong khay để trên bàn giáo viên còn lộn sộn, thiếu khao học + lấy hóa chất xong quên không đạy nắp. + Lấy quá ít hoặc quá nhiều hóa chất. + Pha dd trước giờ dạy mà không đậy nắp, không ghi nhãn vào lọ. + Chỉ chú ý vào thí nghiệm mà không mà không đặt câu hỏi khai thác phù hợp với nội dung đang làm. + Dụng cụ thí nghiệm học sinh rửa không sạch mà giáo viên không kiểm tra lại, dẫn đến độ chính xác của thí nghiệm không cao. + Dùng giấy vệ sinh lau khô thí nghiệm Từ những vai trò quan trọng của thí nghiệm và từ những thiếu sót của bản thân cũng như một số đồng nghiệp còn mắc phải qua việc làm thí nghiệm, tôi mạnh dạn trao đổi một vấn đề nhỏ đó là “các bước tiến hành thí nghiệm để đạt kết quả cao trong dạy học Hóa học”. PhầnII: Nội dung A Một số vấn đề cần lưu ý khi làm thí nghiệm. I/ Yêu cầu cơ bản của thí nghiệm. - Phải đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh - Thí nghiệm phải đảm bảo thành công - Thí nghiệm phải chính xác, rõ ràng,tất cả học sinh đều được quan sát. -Thí nghiệm phải đảm bảo tính khoa học và thẩm mỹ. - Phải kết hợp chặt chẽ thí nghiệm với lời giảng và nội dung ghi bảng. - Giáo viên phải hướng dẫn học sinh lấy đúng dụng cụ và hóa chất cho thí nghiệm cần làm. - Học sinh phải quan sát được hiện tượng của phản ứng. So sánh, phân biệt được mầu sắc, trạng thái các chất trước và sau phản ứng. II/ Các bước tiến hành làm thí nghiệm. 1) Chuẩn bị a, Hóa chất Giáo viên cần nghiên cứu kỹ SGK và xác định trong bài dạy có mấy thí nghiệm, dùng những hóa chất nào?, Ghi vào phiếu báo và đến phòng thiết bị để lấy hóa chất ( Lưu ý lấy đủ và đúng hóa chất tránh tình trạngt lấy thiếu hoặc nhầm) Trường hợp nếu không có một hóa chất nào đó thì có thể thay thế bằng hóa chất khác mà vẫn đảm bảo thành công và đúng mục đích thí nghiệm là được( Cần có sự linh động trong việc sử dụng hóa chất). Ví dụ: Trong bài định luật bảo toàn khối lượng ở lớp8 nếu không có hóa chất là Bari clorua và Natri sunfat thì có thể thay thế bằng Natri hiđroxit và đồng sunfat thí nghiệm cũng vẫn thành công và vẫn đảm bảo nội dung bài học. b, Dụng cụ Giáo viên cần xác định trước bài này có mấy thí nghiệm? Những thí nghiệm nào giáo viên làm, thí nghiệm nào học sinh làm? Chia học sinh làm mấy nhóm?, từ đó chuẩn bị loại dụng cụ, số lượng dụng cụ cho phù hợp với yêu cầu mà mình đặt ra. Sau đó cũng liệt kê ra giấy và vào phòng thiết bị lấy. Một số điều cần lưu ý trong khâu chuẩn bị là: Phải có 2 khay, một khay đựng dụng cụ và hóa chất chưa làm và một khay đựng dụng cụ và hóa chất đã làm. Đánh dấu( ghi số hoặc dán giấy khác màu) vào ống nghiệm, ống hút, muỗng múc hóa chất, đũa khuấy…) tránh nhầm lẫn khi dùng đũa khuấy dung dịch1 lại mang khuấy dung dịch 2 Nếu có thì khi làm thí nghiệm nên mặc áo Blu để tạo hình ảnh đẹp trong mắt học sinh, gây hứng thú và giáo dục lý tưởng sốngcho học sinh ( tác phong của người bác sỹ, nhà khoa học….). Sau khi làm thí nghiệm phải có chậu nước sạch rửa tay, khăn lau tay để đảm bảo vệ sinh ,sức khỏe cho giáo viên và học sinh. Chuẩn bị sẵn một cuộn giấy thấm phòng khi lỡ tay làm đổ dd thì thấm cho nhanh và sạch. Sau khi đã chuẩn bị song dụng cụ và hóa chất giáo viên nên làm thử thí nghiệm để kiểm tra chất lượng của thiết bị và dự kiến phương án giải thích cho học sinh khi trong quá trình làm thí nghiệm trên lớp mà thí nghiệm không thành công. 2) Tiến hành làm thí nghiệm. a,Thí nghiệm biểu diễn. Khi tiến hành các thí nghiệm biểu diễn của giáo viên chúng ta cần chú ý những nội dung sau đây: - Bảo đảm an toàn thí nghiệm. Để đảm bảo an toàn thí nghiệm trước hết giáo viên phải xác định ý thức trách nhiệm cao về sức khỏe và tính mạng của học sinh. Mặt khác giáo viên cần nắm chắc kỹ thuật và phương pháp tiến hành thí nghiệm. Chẳng hạn trước khi đốt hidro, mêtan, axetilen….đều phải thử độ tinh khiết của chúng. Khi làm việc với các chất độc hại phải có biện pháp bảo hiểm. không dùng quá liều lượng hóa chât. Các thí nghiệm tạo thành chất độc,bay hơi cần tiến hành ở cuối chiều gió để tránh tạt khí về phía học sinh. - Đảm bảo kết quả thí nghiệm. Kết quả tốt đẹp của thí nghiệm tác động trực tiếp đến chất lượng day – học và củng cố niềm tin của học sinh vào khoa học - Đảm bảo tính trực quan. Ngay từ khâu chuẩn bị giáo viên cần lựa trọn những dụng cụ và sử dụng lượng hóa chất thích hợp. các dụng cụ thí nghiệm cần có kích thước đủ lớn để học sinh ngồi ở cuối có thể quan sát được. Bàn biểu diễn thí nghiệm phải có độ cao cần thiết, các dụng cụ thí nghiệm cần được bố trí sao cho học sinh có thể nhìn rõ. Đối với các thí nghiệm có kèm theo sự thay đổi màu sắc, có các khí sinh ra (như clo, nitơ…) hoặc có các chất kết tủa tạo thành thì phải dunhf phông đặt ở phía sau các dụng cụ thí nghiệm. Về mặt phương pháp để nâng cao chất lượng các thí nghiệm biểu diễnta cần chú ý những nội dung sau - Số lượng thí nghiệm trong một bài nên lựa trọn vừa phải. cần trọn những thí nghiệm phục vụ trọng tâm bài học và thời gian trên lớp. - Chọn các dụng cụ thí nghiệm đơn giản, đảm bảo tính khoa học, sư phạm, mĩ thuật. Chọn phương án thí nghiệm đơn giản, tiết kiệm hóa chất, dễ thành công và đặc biệt là đảm bảo an toàn cho học sinh - Để giúp tập trung cao vào vào các phản ứng hóa học diễn ra trong các dụng cụ thí nghiệm, giáo viên nên giúp học sinh tìm hiểu về cấu tạo, công dụng, cách sử dụng các dụng cụ. - Trong quá trình làm thí nghiệm cần có biện pháp tích cực nhằn thu hút sự chú ý của học sinh vào việc quan sát và giải thích các hiện tượng xảy ra, như đặt câu hỏi ở những giai đoạn khác nhau của thí nghiệm để học sinh chú ý quan sát và trả lời b, Thí nghiệm của học sinh * Thí nghiệm nghiên cứu bài mới. Việc tổ chức cho học sinh làm thí nghiệm để nghiên cứu bài mới có thể thực hiện bằng 2 cách: Toàn lớp cùng làm một thí nghiệm hoặc từng nhóm làm thí nghiệm khác nhau. Điều đó phụ thuộc tình hình trang thiết bị ở mỗi trường. Khi tiến hành làm thí nghiệm theo nhóm, giáo viên cần tổ chức để các học sinh trong nhóm lần lượt được làm thí nghiệm, nếu không thí nghiệm của học sinh biến thành thí nghiệm biểu diền mà trong đó chỉ có một số em khá phụ trách. Nếu thí nghiêm phức tạp thì nên có sự phân công giữa các học sinh trong nhóm Về phương pháp: Có thể tiến hành theo phương pháp minh họa và phương pháp nghiên cứu Vi dụ: Để nghiên cứu tính khử của hiđrô, có thể tổ chức cho học sinh tiến hành thí nghiệm khử đồng ôxit nhờ hiđrô bằng 2 phương pháp trên như sau: Phương pháp minh họa. Giáo viên cho học sinh biết rằng hiđrô không những chỉ hóa hợp với ôxi tự do mà còn có thể chiếm ôxi trong một số hợp chất. Ví dụ ôxit. Nếu cho hiđrô đi qua bề mặt đồng ôxit nung nóng rhif đồng ôxit màu đen được chuyển thành đồng đơn chất màu đỏ. Học sinh thành lập phương trình hóa học, sau đó giáo viên cho học sinh tiến hành thí nghiệm mà giáo viên vừa mô tả và hướng dẫn phương pháp tiến hành. Sau khi làm thí nghiệm, Học sinh thấy những điều giáo viên trình bày được khẳng định về mặt thực nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Sau khi học sinh nhắc lại những tính chất hóa học của hiđrô, giáo viên đặt vấn đề hiđrô có thể chiếm ôxi của các ôxit không và tiến hành thí nghiệm để giải quyết vân đề đó. Với sự chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và hóa chất thí nghiệm cần thiết, giáo viên hướng dẫn học sinh phương pháp lắp dụng cụ thí nghiệm để điều chế hiđrô và thực hiện phản ứng của nó với đồng ôxit. Trong khi tiến hành thí nghiệm giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hiện tượng xảy ra trong dụng cụ, đặc biệt là quan sát màu sắc của đồng ôxit nung nóng và các giọt nước động trên thành ống nghiệm. Sau khi làm thí nghiệm bằng đàm thoại cho học sinh thấy là đồng ôxit màu đen biến thành màu đỏ và trên thành ống nghiệm xuất hiện những giọt nước. Học sinh viết phương trình phản ứng và rút ra kết luận răng hiđrô hóa hợp với ôxi bằng cách chiếm ôxi của đồng ôxit tạo thành nước và đồng được giải phóng ra dưới dạng kim loại đồng màu đỏ. Thực tiễn chỉ ra rằng phương pháp nghiên cứu giúp học sinh hoạt động tích cực hơn trong giờ học và tạo điều kiên phát triển kĩ năng làm việc độc lập. c, Thí nghiệm thực hành Thông thường một giờ thực hành được thực hiện theo trình tự sau đây: Đầu giờ giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh, giải thích ngắn gọn quá trình tiến hành thí nghiệm, cách quan sát và ghi chép để làm tường trình sau thí nghiệm. Giáo viên cần lưu ý học sinh những quy tắc kĩ thuật cơ bản trong phòng thí nghiệm, đặc biệt quan tâm đến việc đảm bảo an toàn trong thí nghiệm. Khi học sinh làm thí nghiệm giáo viên theo dõi việc làm của các nhóm học sinh, uốn nắn những sai sót khi cần thiết nhưng tránh không làm thay học sinh. Nói chung, trong giờ thực hành tất cả học sinh đều phải được làm thí nghiệm. Nhưng do khả năng trang bị hóa chất và dụng cụ thí nghiệm han chế, nội dung của giờ thực hành thường được thực hiện theo nhóm tù 2 – 3 học sinh. Trong trường hợp náy cần phân công việc làm rõ ràng, hợp lí giữa các học sinh trong nhóm Ví du: khi thực hành về pha chế dd, một học sinh có thể cân đong hóa chất, em thứ 2 pha lọc dd, em còn lại cô đặc dd. Trong trường hợp thiếu thốn về cơ sơ vật chất và thiết bị day- học có thể chia lớp thành 2 nhóm và tổ chức thực hành theo phương pháp song song với các đề tài khác nhau. Cuối giờ thực hành mỗi học sinh phải hoàn thành bản tường trình thí nghiệm. Mẫu tường trình thí nghiệm bao gồm những nội dung sau: TT Tên thí nghiệm Cách tiến hành Hiện tượng Giải thích và kết luận PTPU(nếu có) 3) Sau khi làm thí nghiệm. Đây là công việc cuối cùng của thí nghiệm nếu ta không chú ý có thể gây tai nạn cho giáo viên và học sinh khi ron dẹp và rửa dụng cụ hoặc gây ô nhiễm môi trương dẫn đến phản giáo dục vì vậy ta cần chú ý những điểm sau. - Nếu học sinh làm thí nghiệm theo nhóm thì sau khi thí nghiệm hoàn thành giáo viên phải quán triệt cho tất cả học sinh ngồi yên, yêu cầu nhóm trưởng thu dọn gọn vào khay và đêm lên bàn giáo viên. Nếu không học sinh lộn xộn sẽ va chạm nhau làm đổ hóa chất và vỡ dụng cụ, gây nguy hiểm và ô nhiễm lớp học. - Giáo viên phải trực tiếp đổ dồn sản phẩm của thí nghiệm vào một cốc lớn rồi đêm đổ vào bồn rửa, cống thoat nước rồi xả nước cho sạch. - Giáo viên phải thu dọn các lọ hóa chất, vặn lại các nút cho chặt rồi cất vào thùng dựng. - Dụng cụ phải rửa thật sạch và phơi khô tự nhiên - Tránh tình trạng dùng giấy vệ sinh lau khô ống nghiệm như vậy sẽ có bột giấy bám vào ống nghiệm., khi làm thí nghiệm sau sẽ ảnh hưởng đến độ chính xác của thí nghiệm. Vì lẽ đố tôi xin đưa ra một số ý kiến nhỏ như sau: - Giữa tiết này sang tiết khác thời gian rất ngắn không kịp rửa dụng cụ ta nên cho học sinh rưa qua, cuối tuần yêu cầu 3-5 học sinh có tính cẩn thận đem tất cả các dụng cụ đã làm ra rửa lại cho sạch công đoạn rửa dụng cụ như sau: Bước 1: Dùng nước rửa bát rửa sạch dụng cụ bằng khăn mền, chổi rửa. Bước 2: Dùng dung dịch giấm ăn ngâm dụng cụ trong vòng 30 phút. Bước 3: Dùng kẹp vớt dung cụ ra và tráng lại bằng nước cho sạch.( nếu có nước ấm khoảng 50 0 cành tốt). Bước 4: Dùng kẹp vớt dụng cụ ra, úp ống nghiệm trên giá, cắm dũa, muỗng … trên các lỗ giá cho gọn, phơi ngoài nắng gió cho khô. Bước 5: Phân loại dụng cụ vào để vào vị trí ban đầu PHÇn III :KÕt luËn Qua nhiều năm giảng dạy bộ môn Hóa học ở trường phổ thông có sử dụng thí nghiệm tôi đã thu được một số kết quả đáng khích lệ - Học sinh rất hứng thú trong việc làm thí nghiệm. - Hoc sinh hiểu bài hơn, yêu thích bộ môn Hóa học, chất lượng các giờ giảng được nâng lên rõ rệt. - Thao tác thí nghiệm tương đối thành thạo, xây dựng được nề nếp thí nghiệm cũng như rèn được một số kỹ năng cơ bản cho học sinh như: gọn gàng, ngăn nắp, cẩn thận, có tác phong một nhà khoa học. Tuy nhiên để đạt được những kết quả trên Giáo viên cần phải có sự đầu tư kỹ lưỡng,phải tận tụy, nhiệt huyết với nghề, chụi khó tìm tòi tài liệu nghiên cứu thí nghiệm nhiều lần rồi mới đưa vào giảng dạy, đặc biệt là nghiên cứu thật kĩ các bước tiến hành thí nghiệm sau đó mới biểu diễn trước học sinh, tránh việc thí nghiệm không thành công gây mất niền tin của học sinh vào khoa học. Trên đây là bản báo cáo tham luận “ Các bước tiến hành thí nghiệm để đạt hiệu quả cao trong dạy học môn Hóa” tôi đã trình bày đầy đủ các bước. Tuy nhiên do năng lực của bản thân còn nhiều hạn chế vì vậy tôi mong được sự chỉ bảo của chuyên môn phòng giáo dục, sự góp ý của các đồng nghiệp để bản tham luận của tôi được đầy đủ hơn. Người thực hiện Bùi Thu Hiền . hành thí nghiệm để đạt kết quả cao trong dạy học Hóa học . PhầnII: Nội dung A Một số vấn đề cần lưu ý khi làm thí nghiệm. I/ Yêu cầu cơ bản của thí nghiệm. . cần tổ chức để các học sinh trong nhóm lần lượt được làm thí nghiệm, nếu không thí nghiệm của học sinh biến thành thí nghiệm biểu diền mà trong đó chỉ có

— Xem thêm —

Từ khóa:

Xem thêm: Tham luan su dung thí nghiệm trong dạy học hóa học, Tham luan su dung thí nghiệm trong dạy học hóa học, Tham luan su dung thí nghiệm trong dạy học hóa học

Gửi bình luận

Bình luận
Lên đầu trang
  • HuyenHn
    HuyenHn · Vào lúc 03:58 pm 09/10/2013
    Cám ơn những tài liệu website đã cung cấp ^.^
  • nhulan
    nhulan · Vào lúc 04:14 am 07/11/2013
    Mình học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm :)
  • locvung
    locvung · Vào lúc 06:49 pm 07/11/2013
    Chúc bạn sức khỏe dồi dào để up nhiều tài liệu hay cho cộng đồng. Thanks!!!!!
  • Nguyễn Thị Lan Hương
    Nguyễn Thị Lan Hương · Vào lúc 02:59 pm 05/12/2013
    Cảm ơn bạn nhé, mình cũng chưa học đến nhưng cứ tải về ngâm cứu dần!
  • fresh boy 38
    fresh boy 38 · Vào lúc 04:47 pm 16/12/2013
    Cảm ơn bạn về thông tin bổ ích này
Xem thêm
Đăng ký

Generate time = 0.097424030304 s. Memory usage = 13.9 MB