phân tích tác phẩm văn học( ôn vào lóp 10-2009)

fresh boy 28
fresh boy 28(8153 tài liệu)
(4 người theo dõi)
Lượt xem 9
2
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 143 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 18/08/2013, 07:10

Mô tả: phong cách Hồ Chí Minh (Lê Anh Trà) I - Gợi ý 1. Xuất xứ: Phong cách Hồ Chí Minh là một phần bài viết "Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị" của tác giả Lê Anh Trà, trích trong cuốn sách "Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam", Viện Văn hoá xuất bản, Hà Nội, 1990. 2. Tác phẩm: Mặc dù am tờng và ảnh hởng nền văn hoá nhiều nớc, nhiều vùng trên thế giới nh- ng phong cách của Hồ Chí Minh vô cùng giản dị, điều đó đợc thể hiện ngay trong đời sống sinh hoạt của Ngời: nơi ở chỉ là một ngôi nhà sàn nhỏ bé với những đồ đạc mộc mạc, trang phục đơn sơ, ăn uống đạm bạc. 3. Tóm tắt: Viết về phong cách Hồ Chí Minh, tác giả đa ra luận điểm then chốt: Phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa tính dân tộc và tính nhân loại, truyền thống và hiện đại, giữa vĩ đại và giản dị. Để làm sáng tỏ luận điểm này, tác giả đã vận dụng một hệ thống lập luận chặt chẽ, với những dẫn chứng xác thực, giàu sức thuyết phục về quá trình hoạt động cách mạng, khả năng sử dụng ngôn ngữ và sự giản dị, thanh cao trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của Bác. II - Giá trị tác phẩm Trong bài thơ Ngời đi tìm hình của nớc , Chế Lan Viên viết: Có nhớ chăng hỡi gió rét thành Ba Lê Một viên gạch hồng, Bác chống lại cả một mùa băng giá . Đó là những câu thơ viết về Bác trong thời gian đầu của cuộc hành trình cứu nớc gian khổ. Câu thơ vừa mang nghĩa tả thực vừa có ý khái quát sâu xa. Sự đối lập giữa một viên gạch hồng giản dị với cả một mùa đông băng giá đã phần nào nói lên sức mạnh và phong thái của vị lãnh tụ cách mạng vĩ đại. Sau này, khi đã trở về Tổ quốc, sống giữa đồng bào, đồng chí, dờng nh chúng ta vẫn gặp đã con ngời đã từng bôn ba khắp thế giới ấy: Nhớ Ngời những sáng tinh sơng Ung dung yên ngựa trên đờng suối reo Nhớ chân Ngời bớc lên đèo Ngời đi, rừng núi trông theo bóng Ngời. ( Việt Bắc - Tố Hữu) Còn nhiều, rất nhiều những bài thơ, bài văn viết về cuộc đời hoạt động cũng nh tình cảm của Bác đối với đất nớc, nhân dân. Điểm chung nổi bật trong những tác phẩm ấy là phong thái ung dung, thanh thản của một ngời luôn biết cách làm chủ cuộc đời, là phong cách sống rất riêng: phong cách Hồ Chí Minh. Với một hệ thống lập luận chặt chẽ và những dẫn chứng vừa cụ thể vừa giàu sức thuyết phục, bài nghị luận xã hội của Lê Anh Trà đã chỉ ra sự thống nhất, kết hợp hài hoà của các yếu tố: dân tộc và nhân loại, truyền thống và hiện đại để làm nên sự thống nhất giữa sự vĩ đại và giản dị trong phong cách của Ngời. Cách gợi mở, dẫn dắt vấn đề của tác giả rất tự nhiên và hiệu quả. Để lí giải sự thống nhất giữa dân tộc và nhân loại, tác giả đã dẫn ra cuộc đời hoạt động đầy truân chuyên, tiếp xúc với văn hoá nhiều nớc, nhiều vùng trên thế giới . Kết luận đợc đa ra sau đó hoàn toàn hợp lô gích: "Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá thế giới sâu sắc nh Chủ tịch Hồ Chí Minh . Ng- ời cũng chịu ảnh hởng tất cả các nền văn hoá, đã tiếp thu cái đẹp và cái hay .". Đó là những căn cứ xác đáng để lí giải về tính nhân loại, tính hiện đại một vế của sự hoà hợp, thống nhất trong phong cách Hồ Chí Minh. Ngay sau đó, tác giả lập luận: "Nhng điều kì lạ là tất cả những ảnh hởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không gì lay chuyển đợc ở Ngời, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phơng Đông, nhng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại ". Đây có thể coi là lập luận quan trọng nhất trong bài nhằm làm sáng tỏ luận điểm chính nói trên. Trong thực tế, các yếu tố "dân tộc" và "nhân loại", "truyền thống" và "hiện đại" luôn có xu hớng loại trừ nhau. Yếu tố này trội lên sẽ lấn át yếu tố kia. Sự kết hợp hài hoà của các yếu tố mang nhiều nét đối lập ấy trong một phong cách quả là điều kì diệu, chỉ có thể thực hiện đợc bởi một yếu tố vợt lên trên tất cả: đó là bản lĩnh, ý chí của một ngời chiến sĩ cộng sản, là tình cảm cách mạng đợc nung nấu bởi lòng yêu nớc, thơng dân vô bờ bến và tinh thần sẵn sàng quên mình vì sự nghiệp chung. Hồ Chí Minh là ngời hội tụ đầy đủ những phẩm chất đó. Để củng cố cho lập luận của mình, tác giả đa ra hàng loạt dẫn chứng. Những chi tiết hết sức cụ thể, phổ biến: đó là ngôi nhà sàn, là chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp đã từng đi vào thơ ca nh một huyền thoại, là cuộc sống sinh hoạt hằng ngày, là tình cảm thắm thiết đối với đồng bào, nhất là với các em thiếu nhi . cũng đã trở thành huyền thoại trong lòng nhân dân Việt Nam. Với những dẫn chứng sống động ấy, thủ pháp liệt kê đợc sử dụng ở đây không những không gây nhàm chán, đơn điệu mà còn có tác dụng thuyết phục hơn hẳn những lời thuyết lí dài dòng. 2 Trong phần cuối bài, tác giả đã khiến cho bài viết thêm sâu sắc bằng cách kết nối giữa quá khứ với hiện tại. Từ nếp sống "giản dị và thanh đạm" của Bác, tác giả liên hệ đến Nguyễn Trãi, đến Nguyễn Bỉnh Khiêm các vị "hiền triết" của non sông đất Việt: Thu ăn măng trúc, đông ăn giá Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao . Đây cũng là một yếu tố trong hệ thống lập luận của tác giả. Dẫu các yếu tố so sánh không thật tơng đồng (Bác là một chiến sĩ cách mạng, là Chủ tịch nớc trong khi Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm đợc nói đến trong thời gian ở ẩn, xa lánh cuộc sống sôi động bên ngoài) nhng vẫn đợc vận dụng hợp lí nhờ cách lập luận có chiều sâu: "Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng nh các vị danh nho xa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn đời, mà đây là lối sống thanh cao, một cách di dỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác". Bài văn nghị luận này giúp chúng ta hiểu sâu thêm về phong cách của Bác Hồ vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hoá của thế giới. đấu tranh cho một thế giới hoà bình (G. G. Mác-két) I - Gợi ý 1. Tác giả: Nhà văn Cô-lôm-bi-a G.G. Mác-két (Gabriel Garcia Marquez) sinh năm 1928. Năm 1936, tốt nghiệp tú tài, ông vào học ngành Luật tại trờng đại học Tổng hợp Bô-gô-ta và viết những truyện ngắn đầu tay. Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két là tác giả của nhiều tiểu thuyết theo khuynh hớng hiện thực huyền ảo nổi tiếng. Ông từng đợc nhận giải thởng Nô-ben văn học năm 1982. G. G. Mác-két có một sự nghiệp sáng tác đồ sộ, nhng nổi tiếng nhất là cuốn Trăm năm cô đơn (1967) - tiểu thuyết đợc tặng Giải Chianchianô của I-ta-li-a, đợc Pháp công nhận là cuốn sách nớc ngoài hay nhất trong năm, đợc giới phê bình văn học ở Mĩ xếp là một trong 12 cuốn sách hay nhất trong những năm sáu mơi của thế kỉ XX. Toàn bộ sáng tác của G. G. Mác-két xoay quanh trục chủ đề chính: sự cô đơn - mặt trái của tình đoàn kết, lòng thơng yêu giữa con ngời. 2. Tác phẩm: Văn bản Đấu tranh cho một thế giới hoà bình trình bày những ý kiến của tác giả 3 xung quanh hiểm hoạ hạt nhân, đồng thời kêu gọi thế giới nỗ lực hành động để ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ về một thảm hoạ có thể huỷ diệt toàn bộ sự sống trên trái đất. 3. Tóm tắt: Đây là một bài văn nghị luận xã hội. Tác giả nêu ra hai luận điểm cơ bản có liên quan mật thiết với nhau: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ cuộc sống trên trái đất. Nhiệm vụ cấp bách của nhân loại là phải ngăn chặn nguy cơ đó, đồng thời đấu tranh cho một thế giới hoà bình. Để làm sáng tỏ hai luận điểm trên, tác giả đã đa ra một hệ thống lập luận chặt chẽ, đặc biệt là những dẫn chứng rất cụ thể, xác thực, giàu sức thuyết phục. II - Giá trị tác phẩm Chúng ta đang sống trong một thế giới mà trình độ khoa học kỹ thuật đang phát triển với một tốc độ đáng kinh ngạc: những thành tựu của ngày hôm nay, rất có thể chỉ ngày mai đã thành lạc hậu. Đã từng có những ý kiến bi quan cho rằng: trong khi của cải xã hội tăng theo cấp số cộng thì dân số trái đất lại tăng theo cấp số nhân, con ngời sẽ ngày càng đói khổ. Tuy nhiên, nhờ có sự phát triển nh vũ bão của khoa học kĩ thuật, của cải xã hội ngày càng dồi dào hơn, số ngời đói nghèo ngày càng giảm đi . Đó là những yếu tố tích cực trong sự phát triển của khoa học mà phần lớn chúng ta đều nhận thấy. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển đó thì hầu nh rất ít ngời có thể nhận thức đợc. Bài viết của nhà văn Gác-xi-a Mác-két đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh nhân loại trớc nguy cơ đang hiện hữu của một cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc có khả năng huỷ diệt toàn bộ sự sống trên hành tinh xanh mà phơng tiện của cuộc chiến tranh ấy mỉa mai thay lại là hệ quả của sự phát triển khoa học nh vũ bão kia. Vấn đề đợc khơi gợi hết sức ấn tợng: "Chúng ta đang ở đâu? Hôm nay ngày 8 - 8 - 1986, hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân đã đợc bố trí khắp hành tinh. Nói nôm na ra, điều đó có nghĩa là mỗi ngời không trừ trẻ con, đang ngồi trên một thùng 4 tấn thuốc nổ: tất cả chỗ đó nổ tung lên sẽ làm biến hết thảy, không phải một lần mà là mời hai lần, mọi dấu vết của sự sống trên trái Đất". Sức tác động của đoạn văn này chủ yếu bởi những con số thống kê cụ thể: 50.000 đầu đạn hạt nhân; 4 tấn thuốc nổ; không phải một lần mà là mời hai lần . Thông điệp về nguy cơ huỷ diệt sự sống đợc truyền tải với một khả năng tác động mạnh mẽ vào t duy bạn đọc. Không chỉ có thế, trong những câu văn tiếp theo, tác giả còn mở rộng phạm vi ra toàn hệ Mặt Trời, dẫn cả điển tích trong thần thoại Hi Lạp nhằm làm tăng sức thuyết phục. 4 Trong phần tiếp theo, tác giả đa ra hàng loạt so sánh nhằm thể hiện sự bất hợp lí trong xu hớng phát triển của khoa học hiện đại: tỉ lệ phục vụ cho việc nâng cao đời sống nhân loại quá thấp trong khi tỉ lệ phục vụ cho chiến tranh lại quá cao. Vẫn là những con số thống kê đầy sức nặng: 100 tỉ đô la cho trẻ em nghèo khổ tơng đơng với 100 máy bay ném bom chiến lợc B.1B hoặc dới 7.000 tên lửa vợt đại châu; Giá 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân đủ để thực hiện chơng trình phòng bệnh trong cùng 14 năm, bảo vệ cho hơn 1 tỉ ngời khỏi bệnh sốt rét; Hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân là đủ tiền xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới . Đó là những con số vợt lên trên cả những giá trị thống kê bởi nó còn có giá trị tố cáo bởi điều nghịch lí là trong khi các chơng trình phục vụ chiến tranh đều đã hoặc chắc chắn trở thành hiện thực thì các chơng trình cứu trợ trẻ em nghèo hay xoá nạn mù chữ chỉ là sự tính toán giả thiết và không biết đến bao giờ mới trở thành hiện thực. Trong khía cạnh này thì rõ ràng là khoa học đang phát triển ngợc lại những giá trị nhân văn mà từ bao đời nay con ngời vẫn hằng xây dựng. Vẫn bằng phép suy luận lô gích và những con số thống kê nóng bỏng, tác giả đẩy mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm: sự phát triển vũ khí hạt nhân không chỉ đi ngợc lại lí trí của con ngời mà còn đi ngợc lại lí trí tự nhiên. Sự đối lập khủng khiếp giữa 380 triệu năm, 180 triệu năm, bốn kỷ địa chất (hàng chục triệu năm) với khoảng thời gian đủ để "bấm nút một cái" đã phơi bày toàn bộ tính chất phi lí cũng nh sự nguy hiểm của ch- ơng trình vũ khí hạt nhân mà các nớc giàu có đang theo đuổi. Bằng cách ấy, rất có thể con ngời đang phủ nhận, thậm chí xoá bỏ toàn bộ quá trình tiến hoá của tự nhiên và xã hội từ hàng trăm triệu năm qua. Đó không chỉ là sự phê phán mà còn là sự kết tội. Đó là toàn bộ luận điểm thứ nhất, chiếm đến hơn ba phần t dung lợng của bài viết này. ở luận điểm thứ hai, thủ pháp tơng phản đã đợc vận dụng triệt để. Ngay sau lời kết tội trên đây, tác giả kêu gọi: "Chúng ta đến đây để cố gắng chống lại việc đó, đem lại tiếng nói của chúng ta tham gia vào bản đồng ca của những ngời đòi hỏi một thế giới không có vũ khí và một cuộc sống hoà bình, công bằng. Nhng dù cho tai hoạ xảy ra thì sự có mặt của chúng ta ở đây cũng không phải là vô ích". Đó không hẳn là một lời kêu gọi thống thiết và mạnh mẽ, tuy nhiên không vì thế mà nó kém sức thuyết phục. Chính d âm của luận điểm thứ nhất đã tạo nên hiệu quả cho luận điểm thứ hai này. Những lời kêu gọi của tác giả gần nh những lời tâm sự nh- ng thấm thía tận đáy lòng. Cha hết, tác giả còn tởng tợng ra tấn thảm kịch hạt nhân và đề nghị mở "một ngân hàng lu trữ trí nhớ". Lời đề nghị tởng nh rất không thực ấy lại 5 trở nên rất thực trong hoàn cảnh cuộc chiến tranh hạt nhân có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Trong luận điểm thứ hai này, tác giả hầu nh không sử dụng một dẫn chứng hay một con số thống kê nào. Nhng cách dẫn dắt vấn đề, lời tâm sự tha thiết mang âm điệu xót xa của tác giả đã tác động mạnh đến lơng tri nhân loại tiến bộ. Tác giả không chỉ ra thế lực nào đã vận dụng những phát minh khoa học vào mục đích xấu xa bởi đó dờng nh không phải là mục đích chính của bài viết này nhng ông đã giúp nhân loại nhận thức đợc nguy cơ chiến tranh hạt nhân là hoàn toàn có thực và ngăn chặn nguy cơ đó, đồng thời đấu tranh cho một thế giới hoà bình sẽ là nhiệm vụ quan trọng nhất của nhân loại trong thế kỉ XXI. tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em I - Gợi ý 1. Xuất xứ: Văn bản Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát trỉen của trẻ em đợc trích từ Tuyên bố của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em họp tại Liên hợp quốc ngày 30-9-1990, in trong cuốn "Việt Nam và các văn kiện quốc tế về quyền trẻ em", NXB Chính trị quốc gia - Uỷ ban Bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam, 1997. 2. Tóm tắt: Tuy chỉ là một trích đoạn nhng bài viết này có thể coi là một văn bản khá hoàn chỉnh về hiện thực và tơng lai của trẻ em cũng nh những nhiệm vụ cấp thiết mà cộng đồng quốc tế phải thực hiện nhằm đảm bảo cho trẻ em có đợc một tơng lai tơi sáng. Ngoài hai ý mở đầu, bài viết đợc chia thành ba phần rất rõ ràng: Phần một (sự thách thức): thực trạng cuộc sống khốn khổ của rất nhiều trẻ em trên thế giới những thách thức đặt ra với các nhà lãnh đạo chính trị. Phần hai (cơ hội): những điều kiện thuận lợi đối với việc bảo vệ và phát triển cuộc sống, đảm bảo tơng lai cho trẻ em. Phần ba (nhiệm vụ): những nhiệm vụ cụ thể, cấp thiết cần thực hiện nhằm bảo vệ và cải thiện đời sống, vì tơng lai của trẻ em. II- Giá trị tác phẩm Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: 6 Trẻ em nh búp trên cành Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan. Trẻ em là tơng lai đất nớc. Suy rộng ra, sự vận động và phát triển của thế giới trong tơng lai phụ thuộc rất nhiều vào cuộc sống và sự phát triển của trẻ em hôm nay. Càng ngày, vấn đề đó càng đợc nhận thức rõ ràng hơn trên phơng diện quốc tế. Năm 1990, Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em đã đợc tổ chức. Tại đó, các nhà lãnh đạo các nớc đã đa ra bản Tuyên bố về sự sống còn, bảo vệ và phát triển của trẻ em. Bài viết này đã trích dẫn những ý cơ bản nhất của bản Tuyên bố đó. Ngay trong phần mở đầu, bản Tuyên bố đã khẳng định những đặc điểm cũng nh những quyền lợi cơ bản của trẻ em. Từ đó, các tác giả bắt vào mạch chính với những ý kiến hết sức cơ bản và lô gích. Trong phần thứ nhất, tác giả nêu ra hàng loạt vấn đề có về thực trạng cũng nh sự vi phạm nghiêm trọng quyền của trẻ em. Đó là sự bóc lột, đày đoạ một cách tàn nhẫn, là cuộc sống khốn khổ của trẻ em ở các nớc nghèo. Trong hoàn cảnh ấy, những con số thống kê rất có sức nặng ("Mỗi ngày, có hàng triệu trẻ em phải chịu đựng những thảm hoạ của đói nghèo và khủng hoảng kinh tế, của nạn đói, tình trạng vô gia c, dịch bệnh .; Mỗi ngày có tới 40000 trẻ em chết do suy dinh dỡng và bệnh tật, ."). Những con số biết nói ấy thực sự là lời cảnh báo đối với nhân loại. Với nội dung nh vậy nhng các tác giả lại đặt tên cho phần này là Sự thách thức . Mới đọc, có cảm tởng giữa đề mục và nội dung không thật thống nhất. Tuy nhiên, đó lại là yếu tố liên kết giữa các phần trong văn bản này. Tác giả đã sử dụng phơng pháp "đòn bẩy": hiện thực càng đợc chỉ rõ bao nhiêu thì những vấn đề đặt ra sau đó lại càng đợc quan tâm bấy nhiêu. Trong phần tiếp theo, các tác giả trình bày những điều kiện thích hợp (hay những cơ hội) cho những hoạt động vì quyền của trẻ em. Đó là những phơng tiện và kiến thức, là sự hợp tác, nhất trí của cộng đồng thế giới cùng sự tăng trởng kinh tế, sự biến đổi của xã hội . trong đó các tác giả nhấn mạnh đến nhân tố con ngời. Bằng những hoạt động tích cực, con ngời hoàn toàn có thể làm chủ đợc tơng lai của mình khi quan tâm thoả đáng đến các thế hệ tơng lai. Trong phần Nhiệm vụ , các tác giả nêu ra tám nhiệm vụ hết sức cơ bản và cấp thiết. Có thể tóm tắt lại nh sau: 1. Tăng cờng sức khoẻ và chế độ dinh dỡng của trẻ em. 2. Quan tâm săn sóc nhiều hơn đến trẻ em bị tàn tật, trẻ em có hoàn cảnh sống đặc biệt khó khăn. 3. Đảm bảo quyền bình đẳng nam - nữ (đối xử bình đẳng với các em gái). 7 4. Bảo đảm cho trẻ em đợc học hết bậc giáo dục cơ sở. 5. Cần nhấn mạnh trách nhiệm kế hoạch hoá gia đình. 6. Cần giúp trẻ em nhận thức đợc giá trị của bản thân. 7. Bảo đảm sự tăng trởng, phát triển đều đặn nền kinh tế. 8. Cần có sự hợp tác quốc tế để thực hiện các nhiệm vụ cấp bách trên đây. Với những ý hết sức ngắn gọn, đợc trình bày rõ ràng, dễ hiểu, bản Tuyên bố này không chỉ có ý nghĩa đối với mỗi ngời, mỗi thành viên trong cộng đồng quốc tế mà còn có tác dụng kêu gọi, tập hợp mọi ngời, mọi quốc gia cùng hành động vì cuộc sống và sự phát triển của trẻ em, vì tơng lai của chính loài ngời. chuyện ngời con gái nam xơng (Trích Truyền kì mạn lục - Nguyễn Dữ) I- Gợi ý 1. Tác giả: Nguyễn Dữ (cha rõ năm sinh, năm mất), ngời huyện Trờng Tân, nay là huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dơng. Nguyễn Dữ sống ở thế kỉ XVI, là thời kì triều đình nhà Lê đã bắt đầu khủng hoảng, các tập đoàn phong kiến Lê, Mạc, Trịnh tranh giành quyền bính, gây ra những cuộc nội chiến kéo dài. Ông học rộng, tài cao, nhng chỉ làm quan có một năm rồi xin nghỉ. 2. Tác phẩm: Tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Dữ là Truyền kì mạn lục , gồm 20 truyện viết bằng tản văn, xen lẫn biền văn và thơ ca, cuối mỗi truyện thờng có lời bình của tác giả, hoặc của một ngời cùng quan điểm với tác giả. Chuyện ngời con gái Nam Xơng thể hiện niềm cảm thơng của tác giả đối với số phận oan nghiệt, đồng thời ca ngợi vẻ đẹp truyền thống của của ngời phụ nữ Việt Nam dới chế độ phong kiến. . Về mặt nội dung, Truyền kì mạn lục chứa đựng nội dung phản ánh hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. Tác phẩm cũng đồng thời cho thấy những phức tạp trong t t- ởng nhà văn. Nguyễn Dữ phản ánh hiện thực xã hội thời đại mình qua thể truyền kì nên tác giả thờng lấy xa để nói nay, lấy cái kì để nói cái thực. Đọc Truyền kì mạn lục nếu biết bóc tách ra cái vỏ kì ảo sẽ thấy cái cốt lõi hiện thực, phủi đi lớp sơng khói thời gian xa cũ, sẽ thấy bộ mặt xã hội đơng thời. Đời sống xã hội dới ngòi bút truyền kì của nhà văn 8 hiện lên khá toàn diện cuộc sống ngời dân từ bộ máy nhà nớc với quan tham lại nhũng đến những quan hệ với nền đạo đức đồi phong bại tục. Nếu khi phê phán, tố cáo hiện thực xã hội, Nguyễn Dữ chủ yếu đứng trên lập trờng đạo đức thì khi phản ánh số phận con ngời, ông lại xuất phát tự lập trờng nhân văn. Chính vì vậy, Truyền kì mạn lục chứa đựng một nội dung nhân đạo sâu sắc. Về phơng diện này, Nguyễn Dữ là một trong những nhà văn mở đầu cho chủ nghĩa nhân văn trong văn học trung đại Việt Nam. Truyền kì mạn lục phản ánh số phận con ngời chủ yếu qua số phận của ngời phụ nữ, đồng thời hớng tới những giải pháp xã hội, nhng vẫn bế tắc trên đờng đi tìm hạnh phúc cho con ngời". ( Từ điển văn học - NXB Thế giới, 2005). 3. Thể loại: Truyện truyền kì là những truyện kì lạ đợc lu truyền. Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ là sự ghi chép tản mạn về những truyện ấy. Tác phẩm đợc viết bằng chữ Hán, khai thác các truyện cổ dân gian, các truyền thuyết lịch sử, dã sử của Việt Nam. Nhân vật chính trong Truyền kì mạn lục phần lớn là những ngời phụ nữ đức hạnh nh- ng lại bị các thế lực phong kiến, lễ giáo khắc nghiệt xô đẩy vào những cảnh ngộ éo le, oan khuất. Bên cạnh đó còn có kiểu nhân vật là những ngời trí thức có tâm huyết nhng bất mãn với thời cuộc, không chịu trói mình vào vòng danh lợi chật hẹp. 4. Tóm tắt: Câu chuyện kể về Vũ Thị Thiết - ngời con gái quê ở Nam Xơng, tính tình nết na thuỳ mị. Lấy chồng là Trơng Sinh cha đợc bao lâu thì chàng phải đi lính, nàng ở nhà phụng dỡng mẹ già và nuôi con nhỏ. Để dỗ con, nàng thờng chỉ bóng mình trên tờng và bảo đó là cha nó. Khi Trơng Sinh về thì con đã biết nói. Đứa bé ngây thơ kể với Tr- ơng Sinh về ngời đêm đêm vẫn đến nhà. Trơng Sinh sẵn có tính ghen, mắng nhiếc và đuổi vợ đi. Phẫn uất, Vũ Thị Thiết chạy ra bến Hoàng Giang tự vẫn. Khi hiểu ra nỗi oan của vợ thì đã muộn, Trơng Sinh lập đàn giải oan cho nàng. Cũng có thể tạm chia truyện thành hai phần, lấy mốc là việc Vũ Nơng nhảy xuống sông tự tử: - Đoạn 1 (từ đầu đến "và xin chịu khắp mọi ngời phỉ nhổ"): bị chồng nghi oan. Vũ Nơng tự vẫn. - Đoạn 2 (còn lại): nỗi oan đợc giải, Vũ Nơng đợc cứu sống nhng vẫn không trở về đoàn tụ cùng gia đình. II- Giá trị tác phẩm Có lẽ ngời Việt Nam chúng ta ai cũng hiểu và biết cách sử dụng cụm từ "oan Thị Kính" một nỗi oan khuất mà ngời bị oan không có cách gì để thanh minh. Thị Kính 9 chỉ đợc giải oan nhờ Đức Phật hay nói đúng hơn là nhờ tấm lòng bao dung độ lợng, luôn hiểu thấu và sẵn sàng bênh vực cho những con ngời bé nhỏ, thua thiệt, oan ức trong xã hội của những nghệ sĩ dân gian. Ngời phụ nữ trong Chuyện ngời con gái Nam Xơng không có đợc cái may mắn nh Thị Kính mặc dù nỗi oan của nàng cũng không kém gì, thậm chí kết cục còn bi thảm hơn. Thị Kính đợc lên toà sen trong khi ngời phụ nữ này phải tìm đến cái chết để chứng tỏ sự trong sạch của mình. Mặc dù vậy, nhân vật này vẫn không đợc nhiều ngời biết đến, có lẽ bởi phơng thức kể. Ai cũng biết đến Thị Kính vì câu chuyện về nàng đợc thể hiện qua một vở chèo một loại hình nghệ thuật dân gian quen thuộc, đợc nhân dân a thích từ xa xa, trong khi Ngời con gái Nam Xơng là một tác phẩm văn học viết thời trung đại (trong điều kiện xã hội phong kiến, nhân dân lao động hầu hết đều không biết chữ). Ngày nay đọc lại tác phẩm này, chúng ta có thể hiểu thêm rất nhiều điều về thân phận những ngời phụ nữ trong xã hội phong kiến qua nghệ thuật dựng truyện, dẫn dắt mạch truyện cũng nh nghệ thuật xây dựng nhân vật, cách thức kết hợp các phơng thức tự sự, trữ tình và kịch của tác giả. Trong phần đầu của truyện, trớc khi biến cố lớn xảy ra, tác giả đã dành khá nhiều lời để ca ngợi vẻ đẹp của ngời phụ nữ, từ nhan sắc cho đến đức hạnh. Hầu nh không có sự kiện nào thật đặc biệt ngoài những chi tiết (tiễn chồng đi lính, đối xử với mẹ chồng .) chứng tỏ nàng là một ngời con gái đẹp ngời đẹp nết, một ngời vợ hiền, một ngời con dâu hiếu thảo. Chỉ có một chi tiết ở đoạn mở đầu: "Song Trơng có tính đa nghi, đối với vợ phòng ngừa quá sức". Bạn đọc có thể dễ bỏ qua chi tiết này vì với phẩm hạnh của nàng, dẫu Trơng Sinh có đa nghi đến đâu cũng khó có thể xảy ra chuyện gì đợc. Nhng đó lại là một chi tiết rất quan trọng, thể hiện tài kể chuyện của tác giả. Chi tiết nhỏ đợc cài rất khéo đó chính là sợi dây nối giữa phần trớc và phần sau, xâu chuỗi các yếu tố trong truyện, đồng thời giúp bạn đọc hiểu đợc nội dung t tởng của tác phẩm. Mạch truyện đợc dẫn rất tự nhiên. Sau khi giặc tan, Trơng Sinh trở về nhà, bế đứa con nhỏ ra thăm mộ mẹ. Thằng bé quấy khóc, khi Sinh dỗ dành thì nó nói: "Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi ? Ông lại biết nói, chứ không nh cha tôi trớc kia chỉ nín thin thít". Thật chẳng khác gì một tiếng sét bất chợt. Lời con trẻ vô tình đã thổi bùng lên ngọn lửa ghen tuông trong lòng ngời đàn ông đa nghi (tác giả đã nói đến từ đầu). Nếu coi đây là một vở kịch thì lời nói của đứa con chính là nút thắt, mở ra mâu thuẫn đồng thời ngay lập tức đẩy mâu thuẫn lên cao. Sau khi gạn hỏi con, nghe thằng bé nói có một ngời đàn ông "đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi .", mối nghi ngờ của Sinh đối với vợ đã đến mức không thể nào gỡ ra đợc. 10 . thân. II - Giá trị tác phẩm Một nhân tố quan trọng cần phải xem xét trớc hết trong văn bản này là tác giả. Khi sáng tạo tác phẩm, tác giả không chỉ tái hiện. Hán. 2. Tác phẩm: Tuy chỉ là một tác phẩm tuỳ bút với ý nghĩa là những ghi chép tản mạn nhng Vũ trung tuỳ bút lại có giá trị văn học lớn. Một mặt, tác phẩm

— Xem thêm —

Xem thêm: phân tích tác phẩm văn học( ôn vào lóp 10-2009), phân tích tác phẩm văn học( ôn vào lóp 10-2009), phân tích tác phẩm văn học( ôn vào lóp 10-2009)

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.111522912979 s. Memory usage = 13.94 MB