SKKN - Sử sụng lược đồ trong dạy bài " Chiến dịch Lịch sử Điện Biên phủ " (Năm học 2006 - 2007)

Gordon Moore
Gordon Moore(8737 tài liệu)
(10 người theo dõi)
Lượt xem 39
1
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 14 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 02/09/2013, 07:10

Mô tả: Mục lục A- đặt vấn đề 1- Cơ sở lí luận. 2- Cơ sở thực tiễn. B- nội dung. I- Kĩ năng xây dựng bản đồ. 1- Kĩ năng xác định nội dung lịch sử đợc thực hiện trên bản đồ. 2- Kĩ năng xây dựng bản đồ sách giáo khoa lịch sử. II- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử. 1- Sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử. 2- Hớng dẫn học sinh đọc bản đồ lịch sử. III- Phơng pháp sử dụng lợc đồ cụ thể trong bài " Chiến dịch lịch sử điện biên phủ" 1- Chuẩn bị lợc đồ. 2- Cách vẽ các kí hiệu trên lợc đồ 3- Cách chỉ lợc đồ. IV- Kết quả cụ thể đạt đợc. V- Bài học kinh nghiệm 1 c- KÕt luËn,. 1- kÕt luËn. 2- ®Ò xuÊt, kiÕn nghÞ 2 A- ®Æt vÊn ®Ò 1- C¬ së lÝ luËn. 3 B- Nội dung và phơng pháp thực hiện. I- Kĩ năng xây dựng bản đồ: 1- Kĩ năng xác định nội dung lịch sử đợc thể hiện trên bản đồ. Bản đồ lịch sử hiện nay là đồ dùng trực quan chủ yếu trong dạy học lịch sử ở tr- ờng phổ thông, nó không chỉ minh hoạ, cụ thể hoá kiến thức mà còn bổ sung, làm phong phú kiến thức c bản trình bày trong sách giáo khoa. Bản đố lịch sử là một nguồn cung cấp kiến thức mới, ôn tập, phát triển t duy, khả năng hoạt động độc lập của học sinh. Đồng thời việc sử dụng bản đố lịch sử cũng tránh đựơc sự "quá tải", "nhồi nhét" kiến thức cho học sinh . Vậy bản đồ giáo khoa lịch sử phải thể hiện những nội dung kiến thức sau: Trớc hết, đó là những t liệu về những điều kiện tự nhiên của đời sống của xã hội, nhất là những tài liệu về địa lí có liên quan đến sự kiện lịch sử đang học nh : núi, sông, đờng biên giới, địa hình . Điều này rất cần cho việc học lịch sử các quýôc gia cổ đại (lớp 6 ) và diễn biến các trận đánh. Trình bày, tìm hiểu diễn biến các trận đánh mà không nắm vững địa hình thì không thấy đợc tài nghệ trí thông minh của cha ông, của các dân tộc bị áp bức, bị xâm lợc trong việc sử dụng điều kiện tự nhiên, để chiến thắng kẻ thù mạnh hơn mình. Ví dụ lợc đồ chiến thắng Bạch Đằng năm 938 ( lớp 6 ) sẽ thấy đợc điều này. Thứ hai, đó là những hoạt động trong đời sống của con ngời nh các điểm dân c, các lãnh thổ, quốc gia, những cơ sở sản xuất ( nông nghiệp, công nghiệp, thơng nghiệp, văn hoá . Đây là nội dung thể hiện tính toàn diện của lịch sử xã hội trên mọi mặt của đời sống xã hội. 4 Việc xác định các biên giới, quốc gia, các lãnh thổ có ý nghĩa quan trọng bậc nhất đối với nội dụng của bản đồ lịch sử và nó thể hiện một kiến thức về địa lí, lịch sử qua đó mà hiểu rõ sự phát triển của quốc gia, dân tộc việc bẩo vệ độc lập dân tộc. Thứ ba, việc sử dụng các kí hiệu trên bản đồ không chỉ có ý nghĩa minh hoạ mà còn có tác dụng giáo dỡng, giáo dục lớn ( góp phần tạo biểu tợng, gây xúc cảm và t duy . ) Mỗi kí hiệu đều đợc ghi trên bản đồ đều mang một ý nghĩa, nội dung lịch sử nào đó. Vì vậy trớc khi giảng dạy và học, giáo viên phải hớng dẫn cho học sinh quan sát, "đọc" bản đồ, ngời giáo viên phải hiểu rõ các kí hiệu và phải giới thiệu cho học sinh . Để hiểu và xác định đúng nội dung lịch sử đợc thể hiện trên bản đồ, trớc tiên phải hiểu sâu sắc nội dung bài giảng trong sách giáo khoa. Mỗi nét, mỗi kí hiệu trên bản đồ lịch sử đều mang ý nghĩa, nội dung lịch sử nào đó của bài giảng đòi hỏi ngời sử dụng phải nghiên cứu, tìm hiểu. Thông thờng những kí hiệu thể hiện trên bản đồ đ- ợc thống nhất nh sau: Kí hiệu mầu sắc: Địa hình - mầu xanh lá mạ; cao nguyên mầu vàng; miền núi mầu da cam; biển mầu xanh lam, xanh da trời Nếu để thể hiện các chế độ xã hội khác nhau thì mầu hồng đợc thể hiện cho chế độ xã hội chủ nghĩa ( Các nớc XHCN) mầu nâu thể hiện các nớc thuộc địa, phụ thuộc, mầu xanh thẫm thể hiện các nớc t bản, đế quốc chủ nghĩa. Kí hiệu chữ : Thủ đô các nớc chữ in to, bên cạnh có kí hiệu ngôi sao hoặc sử dụng kí hiệu hoá học nh Pb ( chì), Cu ( đồng ) . Kí hiệu hình học : hình vuông (than) (sắt) Kí hiệu trực quan minh hoạ: mũi tên có mầu sắc khác nhau để diễn tả tấn công 5 hay rút lui trong trận đánh, chiến tranh hình ngời cầm cờ( bên chiến thắng), ngời giơ hai tay lên trời (X) bên chiến bại . Dựa vào những quy ớc trên ta cũng có thể tự vẽ một lợc đồ nào đó nếu đồ dùng đó cha có hay nhiều loại bản đố mà ta cần. Tuy nhiên, chữ viết trên bản đồ cần rõ ràng, đẹp để học sinh quan sát, việc thể hiện nội dung, hình thức trên bản đồ phải tuân theo qui tắc chung, bảo đảm tính tính khoa học, tính t tơng, tính s phạm. 2- Kĩ năng xây dựng bản đồ lịch sử: Xây một bản đồ lịch sử dùng để giảng dậy cần căn cứ vào yêu cầu nội dung tài liệu bản đồ lịch sử, các sách giáo khoa lịch sử ( kể cả sách giáo khoa, át lát lịch sử của nớc ngoài) và các sách báo lịch sử khác . II- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử: 1- Sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử . Khi đã xây dựng đợc bản đồ, việc sử dụng bản đồ nh thế nào trong dạy học lịch sử cung là yếu tố hết sức quan trọng để nâng cao hiệu quả dạy học. Muốn sử dụng có hiệu quả yêu cầu ngời giáo viên phải tuân theo quy trình sau: - Xác định mục đích của việc làm . - Hiểu rõ những kiến thức lịch sử, địa lí đợc thể hiện trên bản đồ : Tên bản đồ, đọc bản chú giải trên bản đồ để biết kí hiệu qui ớc, kí hiệu biểu tởng địa lí, lịch sử biểu tợng trên bản đồ . - Cách tiến hành bài giảng khi sử dụng bản đồ lịch sử ( Chú ý cách treo, cách chỉ bản đồ) Khi treo bản đồ không nên treo ở giữa bảng đen, vì bảng còn dùng để viêt, phải treo ở chỗ cao ở góc bên phải bảng, nơi có đủ ánh sáng cho tất cả học sinh nhìn thấy rõ. Giáo 6 viên phải đứng bên phải bản đồ, dùng bút chỉ bản đồ ( hay là một cái dâu ăng ten của đài hoặc ti vi) chỉ các địa điểm cho thật chính xác. Khi xác định một vị trí, giáo viên không nên nói một cách mơ hồ rằng vị trí này ở phía "bên trái" mà phải chỉ phơng h- ớng của vị trí ( "phía Tây " hay "phía Đông" hay " phía Bắc" .) Nếu là một khu vực hay căn cứ quân sự thì giáo viên phải chỉ đúng kí hiệu trên bản đồ ; nếu là con sông thì phải chỉ từ thợng lu đến hạ lu ( theo dòng chảy của sông ), cũng có khi vị trí xuất kích đi ngợc dòng chảy của sông thì phải nói là đi "ngợc"(Ví dụ trong chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947:địch ngợc sông Hồng, sông Lô lên Tuyên Quang, Chiêm Hoá .) Kiểm tra kết quả khi sử dụng ( kiểm tra việc nắm bắt của học sinh qua đọc bản đồ). 2- Hớng dẫn học sinh "đọc" bản đồ lịch sử. Đọc bản đồ lá loại kĩ năng hoàn thiện dựa trên cơ sở hiểu bản đồ. Để đọc đợc bản đồ học sinh phải nắm đợc các công việc sau: - Nhận biết các kí hiệu và có biểu tợng rõ ràng về các hiện tợng địa lí : biên giới giữa các quốc gia, sông núi cung nh các kí hiệu về chiến dịch, trận đánh. - Từ hiểu kí hiệu trên bản đồ, nắm nội dung lịch sử, có biểu tợng cụ thể về một số biến cố, hiện tợng lịch sử đợc biểu diễn trên bản đồ. - Biết so sánh, phân tích, trình bày lại bằng ngôn ngữ của mình những nội dung lịch sử thông qua các kí hiệu trên bản đồ. 3- Một số cách làm có hiệu quả đối với bản đồ . Khi nói đến địa danh, lãnh thổ hay khu vực địa lí nào đó, giáo viên vừa giảng rõ ràng, chậm, vừa chỉ những địa danh đó trên bản đồ. Để giúp hoch sinh ghi nhớ vị trí các đôis tợng địa lí trên bản đồ, giáo viên khi 7 dạy có thể sử dụng những mảng mầu khác nhau gắn lên bản đồ để làm nổi bật vị trí của sự kiện lịch sử. Cũng có khi giáo viên kết hợp bản đồ treo tờng với vẽ biểu tợng hình dáng khu vực địa lí đó lên bảng ( Ví dụ: Việt Nam và khu vực "Đông Nam á " trớc nạn ngoai xâm Lịch sử 8 ) Tiến hành thực hành nhiều lần với bản đồ. III- Phơng pháp sử dụng lợc đồ cụ thể trong bài 1- Chuẩn bị lợc đồ. Bài này là tiết 36, học kì II thuộc nội dung chơng trình lịch sử lớp 9. Giáo viên chuẩn bị 2 lợc đồ : - Lợc đồ chiến trờng Đông Dơng ( trên đất liền) (1953-1954) để học sinh nắm đ- ợc vị trí của Điện Biên Phủ, từ đó học sinh sẽ hình dung đợc trong đầu đây là một tập đoàn cứ điểm bị cô lập sau các cuộc tấn công của ta ( cuối 1953 đầu nă 1954). Lợc đồ này dùng cho phần 1. - Thứ hai là lợc đồ các đợt tiến công của quân ta vào " Điện Biên Phủ". Lợc đồ nỳ dùng cho cả phần 1 và phần 2 . 2- Cách vẽ các kí hiệu trên bản đồ, lợc đồ. Với lợc đồ: các đợt tiến công của quân ta vào Điện Biên Phủ cần kí hiệu nh sau: - Cần vẽ đợc ba phân khu: + Phân khu Bắc : Vẽ đợc các cứ điểm của địch ở đồi Him Lam, Độc lập và Bản Kéo bằng chấm đen ( ) và Bản ( ). + Phân khu trung tâm Mờng Thanh : Vẽ các kí hiệu sau: chỉ huy địch ; () cứ điểm địch 8 ( ): Trờng bay ; các đồi A1, C1, D1 . + Phân khu Nam: Vẽ ( ) sân bay Hồng Cúm, () cứ điểm địch . Ngoài ra còn vẽ : vòng vây sau đợt 1 ( đờng đứt đoạn tô mầu hồng nhạt); vòng vây sau đợt 2( là đờng liền và tô mầu hồng đậm hơn) ; ngoài ra vẽ hàng rào dây thép gai quanh mỗi các cứ điểm của địch --------- ; vẽ sông Nậm Rốm ( đi qua trung tâm Mờng Thanh xuống phân khu Nam ) ; vẽ đờng đi Tuần Giáo qua đồi Him Lam; đi Lai Châu qua đồi Độc Lập Vẽ mũi tên: + Mũi tên mầu trắng viền đỏ ta tấn công đợt 1. + Mũi tên gạch chéo là ta tấn công đợt 2. + Mũi tên mầu đỏ ta tấn công đợt 3. + Mũi tên mầu đen là đờng rut chạy của địch. 3- Cách chỉ bản đồ. - Cần chỉ chú thích các kí hiệu trên bản đồ + Đợt 1: Chỉ ta tấn công phân khu Bắc ( Him Lam, Độc Lập, địch ở Bản Kéo ra hàng ) sau đo uy hiếp trực tiếp phân khu Mờng Thanh . + Đợt 2: Chủ yếu ở phân khu Trung tâm Mờng Thanh lu ý các đồi A1, C1, D1 + Đợt 3: Ta chiếm một số cao điểm còn lại ở phía Đông, thu hẹp phạm vi chiếm đóng của địch ở phía Tây. Giáo viên chỉ quân ta vợt cầu Mờng Thanh tiến vào sở chỉ huy địch sau đó tiến công xuống phân khu Nam, truy kích tiêu diệt toàn bộ quân địch. Giáo viên giảng và yêu cầu toàn bộ học sinh quan sát trên bàn đồ, học sinh sẽ dễ hiểu và nhanh thuộc bài hơn. IV- Kết quả đạt đợc. 9 Trong quá trình dạy học môn lịch sử bản thân tôi thấy bản đồ nói riêng và đố dùng trực quan nói chung là rất cần thiết, đặc biệt là các tranh ảnh và bản đồ, lợc đồ lịch sử hiện nay còn ít. Nên việc vẽ và sử dụng đồ dung tự làm là rât cần thiết khi giảng bài nếu cố các lợc đồ, bản đồ các em sẽ tiếp thu bài giảng một cách chủ động và chăm chú học hơn là nối "dạy chay, học sinh sẽ nhớ lâu, nhớ kĩ từng sự kiện cũng nh địa điểm diễn ra trận đánh . Năm học 2005-2006 tôi đã ra câu hỏi trác nghiệm so sánh giữa lớp học chay bằng bản đồ và lợc đồ của sách giáo khoa và không có lợc đồ và lớp có lợc đồ, bản đồ do giáo viên tự vẽ và học sinh vẽ trớc nh sau: 1- Em cho biết tập đoàn cứ điểm " Điện Biên Phủ" cuối năm 1953 đầu năm 1954 nh thế nào? A Cô lập . B Không cô lập. 2- Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ chia làm mấy phân khu ? A Hai phân khu. B Ba phân khu. C Bốn phân khu. D Năm phân khu. 3- Cuộc chiến đấu diễn ra mấy đợt ? Quyết liệt nhất là đợt nào? Phía Đông hay phía Tây? Kết quả: - Lớp 9A sĩ số ( Không sử dụng lợc và học sinh không tự vẽ) 10 . bản đồ trong dạy học lịch sử: 1- Sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử . Khi đã xây dựng đợc bản đồ, việc sử dụng bản đồ nh thế nào trong dạy học lịch sử. bản đồ. 2- Kĩ năng xây dựng bản đồ sách giáo khoa lịch sử. II- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử. 1- Sử dụng bản đồ trong dạy học lịch

— Xem thêm —

Xem thêm: SKKN - Sử sụng lược đồ trong dạy bài " Chiến dịch Lịch sử Điện Biên phủ " (Năm học 2006 - 2007), SKKN - Sử sụng lược đồ trong dạy bài " Chiến dịch Lịch sử Điện Biên phủ " (Năm học 2006 - 2007), SKKN - Sử sụng lược đồ trong dạy bài " Chiến dịch Lịch sử Điện Biên phủ " (Năm học 2006 - 2007)

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.11629986763 s. Memory usage = 13.96 MB