Sáng kiến kinh nghiệm về việc sử dụng đồ dùng day học...

fresh boy 11
fresh boy 11(8416 tài liệu)
(10 người theo dõi)
Lượt xem 32
2
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 10 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 14/09/2013, 06:10

Mô tả: Đồ dùng dạy học và phơng pháp sử dụng đồ dùng trong giờ lịch sử I. Xuất phát điểm. Trong việc dạy học dù là phơng pháp truyền thống, cải cách hay đổi mới thì việc sử dụng đồ dùng dạy học là một vấn đề cần thiết dù là môn khoa học tự nhiên hay môn khoa học xã hội có sử dụng đồ dùng dạy học đều mang lại hiệu quả cao. Phân môn lịch sử là một bộ môn khoa học xã hội rất quan trọng trong nhà trờng. Nó giúp cho thế hệ trẻ hiểu đợc cuội nguồn dân tộc, biết đợc quá khứ của tổ tiên . Từ những hiện vật cụ thể nhng sự kiện lịch sử, học sinh tự hào về truyền thống dân tộc, tiếp theo, kế thừa và phát huy những tinh hoa của tổ tiên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc ngày nay. Muốn làm sống dậy quá khứ của lịch sử mỗi bài dạy trên lớp ngoài việc cung cấp đầy đủ những kiến thức cơ bản cần phải sử dụng một cách hợp lí khéo léo đồ dùng dạy học mới hiện đợc sự việc đã qua. Xuất phát từ thực tế đó tôi đã suy nghĩ quyết định thử nghiệm và theo dõi vấn đề này để rút ra kết luận và kinh nghiệm cho việc giảng dạy môn lịch sử. II. Quá trình thực hiện. 1. Thuận lợi: Trong quá trình thực hiện tôi đợc sự giúp đỡ và động viên của ban giám hiệu, tổ chuyên môn và nhiều cộng sự, Bản thân học hỏi , tim tòi và rút ra kinh nghịêm, do đó cũng đạt đợc một số kết quả đáng kích lệ. 2. Khó khăn: - Tài liệu nghiên cứu cha đầy đủ - Hiện vật khó su tầm - Khả năng về vẽ còn hạn chế - Việc thiết kế các mẫu vật khó chính xác do vật liệu thiết kế cha hợp lí. 3. Phạm vi đối tợng nghiên cứu. - Sách giáo khoa lịch sử lớp 6, lớp 7. - Tài liệu đổi mới phơng pháp dạy học sinh 1 - Đối tợng 6A,6B, 7A, 7B, 7C. 4. Phơng pháp nghiên cứu - Phơng pháp phân tích - Phơng pháp tổng hợp - Thử nghiệm 5. Kế hoạch nghiên cứu. - Thời gian từ 9/2006 - 2/2007 - Thực hiện xây dựng phơng pháp sau khi soạn bài và dạy thử nghiệm, áp dụng phơng pháp trong các tiết dạy, hoàn thiện phơng pháp sau khi đã kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh. Sau khi đã xác định phạm vi đối tợng, kế hoạch và phơng pháp nghiêm cứu tôi bắt tay vào việc khảo sát và thực hiện. III. Nội dung và phơng pháp tiến hành. 1. Đồ dùng và cách chọn đồ dùng. Đồ dùng dạy học còn đợc gọi là thiết bị cần thiết cho bài dạy, mỗi môn học có một loại đồ dùng riêng phù hợp với đặc trng và nội dung của bài học. Đối với bộ môn Lịch Sử do đặc trng bộ môn này là tái hiện những gì đã qua trong quá khứ, nên mỗi đồ dùng đều có niên đại thời gian tơng đối chính xác, tuy nhiên các loại đồ dùng không phải dễ tìm, dễ thấy, có loại chỉ đợc trng bày trong viện bảo tàng nên chỉ đợc thấy nó qua tranh vẽ, có loại bằng mẫu vật nhng chỉ đợc mô phỏng bằng các chất liệu hiện đại để làm ví dụ, để diễn tả các cuộc khởi nghĩa kháng chiến với các trận đánh lớn, chỉ có thể đợc mô tả qua các sơ đồ, lợc đồ. Chính vì vậy ngời giáo viên dạy Lịch Sử cần phải biết phân loại đồ dùng và có phơng pháp sử dụng thích hợp trong giờ lên lớp. a. Loại đồ dùng là hiện vật có thật: Loại đồ vật này rất hiếm nếu là 2. Các phân loại đồ dùng và phơng pháp sử dụng. các hiện vật có niên đại Lịch Sử càng xa thì sự su tầm loại hiện vật này càng khó khăn. Đó là các mẫu vật về thời kỳ đồ đá, rìu đá, liềm đá, lỡi quốc đá và những đồ trang sức bằng đá. 2 Các loại hiện vật bằng đồng nh: Dao, lỡi cày, lỡi quốc, mũi tên đồng và một số đồ dùng sinh hoạt bằng đồng, các hiện vật này ít khi giáo viên có thể su tầm đợc. Tuy nhiên trong các bài lịch sử hiện đại cũng có thể su tầm đợc mặc dù không phải là nhiều. * Phơng pháp sử dụng. - Khi giảng dạy loại hiện vật này giáo viên cần nêu rõ hiện vật đợc tìm thấy ở địa danh nào, nó thuộc loại hiện vật gì và thời kì nào của lịch sử. - Giáo viên đa hiện vật đến từng bàn để học sinh trực tiếp quan sát mẫu vật, tự tay cầm nắm cụ thể các mẫu vật ấy để tự mình rút ra nhận xét, đánh giá. b. Loại đồ dùng là mẫu vật đợc mô phỏng lại. - Do các hiện vật thật không đợc tự ý đem khỏi các viện bảo tàng lịch sử hoặc một số hiện vật đã bị h hỏng không thể di chuyển nên ngời ta đã tạo ra các mô hình để thay thế các hiện vật đó. Loại mô hình này thờng đợc chế tạo bằng các chất liệu nh: gỗ, nhựa, gốm rồi quét các loại sơn lên bề mặt, cho giống hiện vật thật. * Phơng pháp sử dụng. - Khi dạy loại đồ dùng này giáo viên cần cho học sinh rõ đó là những hiện vật có thật (qua tranh vẽ) em thấy hiện vật này có gì giống và khác nhau. - Học sinh sẽ rút ra kết luận sau khi quan sát và hội ý. c. Loại đồ dùng bằng tranh ảnh. - Tranh ảnh đợc sử dụng trong giờ giảng dạy lịch sử đợc coi là biểu đồ dùng minh hoạ về hiện vật và các di sản đợc lu lại. - Thông thờng trong sách giáo khoa lịch sử mỗi lớp đều in sẵn. Vậy loại đồ dùng này đợc coi là những hình có sẵn thông thờng, ngời giáo viên lịch sử phóng to hình này lên để phân tích cho học sinh dễ nhận biết hơn, loại đồ dùng này thờng là phóng to các mẫu vật tranh ảnh đơn giản, ngoài ra còn có một số tranh ảnh minh hoạ các di tích, di sản văn hoá đợc các Công ty thiết bị trờng học phóng to bằng ảnh màu hoặc ảnh đen trắng. * Phơng pháp sử dụng. 3 - Tranh ảnh sử dụng trong giờ giảng dạy lịch sử cũng đợc coi là đồ dùng dạy học để minh họ cho các hiện vật và các di tích lịch sử văn hoá, di sản văn hoá có nội dung phù hợp với bài dạy. Chính vì vậy dùng ngôn ngữ để phân tích, mô tả và đánh giá các kênh hình này rất cần thiết đối với ngời giáo viên, có thể dùng câu hỏi gợi ý hớng học sinh tự rút ra kết luận nhận xét. d. Loại đồ dùng là các bản đồ, sơ đồ, lợc đồ. - Các sơ đồ, bản đồ, lợc đồ trong sách giáo khoa dùng để minh hoạ tr- ờng thuật, diễn biến các cuộc khởi nghĩa kháng chiến, các trận đánh lớn. Nếu trong tiết dạy Lịch Sử giáo viên hớng dẫn cho học sinh tìm hiểu diễn biến các trận đánh ấy ngay trong sách giáo khoa thì sẽ gặp một số trở ngại. Trớc hết là không tập trung đợc sự chú ý của cả lớp đối với việc trờng thuật của giáo viên. Bởi lẽ mỗi học sinh vừa lắng nghe lời của cô trờng thuật vừa phải dò tìm các chi tiết, diễn ra qua bản đồ, lợc đồ. Một vấn đề nữa là học sinh vừa không thể nghe giảng vừa tự tờng thuật, vừa phải ghi bài. Chính vì vậy việc sử dụng loại đồ dùng dạy học phóng to các biểu đồ, lợc đồ giúp học sinh, tập trung hơn về bài giảng sau khi nghiên cứu, bài học. Quá trình theo dõi việc tờng thuật trên sơ đồ phóng to để nhận biết hơn về các địa điểm, khu vực diễn ra các trận đánh. * Phơng pháp sử dụng: - Loại đồ dùng này có nhiều biểu và có thể dùng nhiều cách sử dụng. - Đối với loại bản đồ treo tờng in sẵn loại đồ dùng này thờng đợc cơ quan thiết bị trờng học cấp sẵn về cho nhà trờng, khi lên lớp giáo viên đem ra sử dụng cần giới thiệu các ký hiệu trên bản đồ để học sinh phân biệt rồi từ đó có thể tờng thuật diễn biến. Cũng có thể giáo viên hớng dẫn giải thích các ký hiệu yêu cầu học sinh tự mình thực hành. Cả 2 cách làm này đều giúp học sinh tiếp cận các sự kiện lịch sử một cách thoải mái hứng thú. - Đối với loại bản đồ làm: Đây là biểu bản đồ, lợc đồ không có ký hiệu diễn biến cho trớc cho trớc kiểu đồ dùng này, giáo viên thờng tự thiết kế lấy mọi ký hiệu trên bản đồ, lợc đồ sẽ đợc xuất hiện trong quá trình tờng thuật diễn biến của cả trận đánh. Theo tôi khi sử dụng loại bản đồ này giáo viên nên dùng các ký hiệu mô hình 4 làm sẵn bằng bìa cứng theo các mẫu đã quy ớc (nếu là lớp học có bảng từ thì có thể thiết kế mô hình và ký hiệu bằng loại sắt mỏng) trong quá trình tờng thuật giáo viên dùng các ký hiệu di động rồi dừng lại đính vào các điểm cần thiết của bản đồ, sau bài giảng toàn bộ sự kiện diễn biến của trận đánh sẽ xuất hiện và nằm lại trên bản độ loại đồ dùng này có thể dùng nhiều lần vì nó có thể gỡ các mô hình, ký hiệu ra khỏi sơ đồ một cách rõ ràng. Dùng kiểu bản đồ này giáo viên có thể cho học sinh tự cũng cố bài học bằng cách trờng thuật lại trận đánh mà giáo viên vừa tờng thuật xong. Loại đồ dùng này có thể tác dụng giúp cho bài giảng hấp dẫn hơn, hứng thú hơn và nội dung khắc sâu hơn trong trí tởng tợng của học sinh. IV- ứng dụng cụ thể trong bài giảng Sau đây là phơng pháp sử dụng cụ thể các loại đồ dùng dạy học trong một số bài vở ở các khối lớp mà tôi đã sử dụng. Chơng trình lớp 6 bài 10 Những chuyển biến trong đời sống kinh tế. A- Mục tiêu bài học 1- Về kiến thức: Học sinh hiểu đợc những chuyển biến lớn có ý nghĩa hết sức quan trọng trong đời sống của ngời nguyên thuỷ nh: Sự cải tiến các công cụ sản xuất, phát minh thuật luyện kim và sự xuất hiện của nghề nông trồng lúa dẫn đến sự ra đời của xóm làng nông nghiệp. 2- Về t tởng: Giúp học sinh nâng cao tinh thần sáng tạo trong lao động và trân trọng những thành tựu của ngời xa. 3- Kỷ năng: Nhận biệt đợc những biết đổi về công cụ sản xuất và quan hệ của chúng đối với các yếu tố khác, bồi dỡng kỷ năng nhận xét, so sánh, liên hệ thực tế. B- Đồ dùng dạy học - Các công cụ phụ chế nh tranh ảnh trong sách giáo khoa. - Lăng vua Hùng ở Phú Thọ. c. Cách sử dụng thiết bị đồ dùng trong bài Trong mục 1 sách giáo khoa viết: 5 1. Công cụ sản xuất đợc cải thiện nh thế nào? Mục đích của phần này là môn giới thiệu cho học sinh các mẫu về công cụ sản xuất ở thời đại văn lang âu lạc, chính vì vậy giáo viên cần có các mô hình mẫu vật, hiện vật về các loại rìu đá Hoa mộc, rìu đá Phù Nguyên và một số mảnh gốm có hoa văn nh trong sách giáo khoa đã vẽ các mẫu vật này đợc chế tạo bằng nguyên liệu cải thiện nh đúng với hình vẽ. Để học sinh hiểu đây là hiện vật mô phỏng giáo viên cần noi rõ các hiện vật nay không phải là hiện vật thật, có thể cho học sinh trực tíêp sờ mó hiện vật rồi đặt ra câu hỏi. Hỏi: Theo em đây có phải là hiện vật thật không? - So với hiện vật thật loại hiện vật mô phỏng này có gì giống và khác. - Thông qua các mô hình đợc mô phỏng lại trong sách giáo khoa em thấy có những công cụ gì? đồ dùng gì? - Các công cụ đồ dùng ấy đã phản ánh điều gì về những chuyển biến trong việc chế tạo công cụ sản xuất của nhân dân ta. + Đối với các hoa văn đồ gốm Hoa Lộc, chắc chắn khó có những hiện vật cụ thể mà vịêc tái tạo mô hình cũng không phải là đơn giản. Vì vậy giáo viên có thể vẽ tranh và phóng to các hiện vật này để học sinh có điều kiện quan sát rõ ràng hơn và phân tích theo sự hớng dẫn của cô giáo, sau khi cho học sinh xem tranh giáo viên đặt câu hỏi. Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất đồ gốm đặc biệt là hoa văn vẽ trên nền gốm? Chú ý: Khi sử dụng loại đồ dùng này trong tiết học giáo viên cần cho học sinh quan sát tỉ mỉ các hiện vật tranh ảnh sau đó mới đề nghị học sinh thảo luận nhóm rồi rút ra nhận xét. Đề nghị học sinh bổ sung phần nhận xét của bạn. Trong mục 2: - Thuật luyện kim đã đợc phát minh nh thế nào, giáo viên có thể dùng một số các hiện vật bằng mảnh gốm cho học sinh quan sát và đặt câu hỏi. Đồ gốm làm bằng nguyên liệu nào? - Đồ gốm thờng thấy là những dụng cụ gì? 6 - Để làm ra các loại dụng cụ bằng sắt ngời xa đã dùng nguyên liệu gì để làm khuôn? (bằng đất xét) Học sinh rút ra kết luận. Nh vậy cơ sở của phát minh ra thuật luyện kim chính là từ kinh nghiệm của nghề làm gốm. Kết quả đạt đợc. Đối lớp không sử dụng đồ dùng Đối với lớp sử dụng đồ dùng Số học sinh đạt tỷ lệ trắc nghiệm 45% (lớp A) 32% (lớp B,C) Số học sinh đạt tỷ lệ trắc nghiệm 85% (lớp A) 72% (lớp B,C) Chơng trình lớp 7 bài 11 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc tống (1075 - 1077) A. Mục tiêu bài học. * KT: Giúp học sinh hiểu đợc âm mu xâm lợc nớc ta của nhà Tống là nhằm bành chớng lãnh thổ, đồng thời giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nớc, hiểu đợc cuộc tiến công tập kịch sang đất Tồng giai đoạn I (1075 của Lí Thờng Kiệt là hình thức tự vệ chính đáng). Đặc biệt nắm đơc cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn II và chiến thắng to lớn của quân dân Đại Việt. * T tởng: Giáo dục tình thần yêu nớc , ý thức bảo vệ độc lập dân tộc tr- ớc nguy cơ xâm lợc. * Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sửa dụng bản đồ, lợc đồ khi tờng thuật các trận đánh. B. Thiết bị sử dụng đồ dùng: - Lợc đồ về cuộc tiến công của quân Tống vào nớc ta lần thứ II. - Lợc đồ về cuộc tấn công trên phòng tuyến. 3. Nh Nguyệt. c. Các thao tác sử dụng đồ dùng trong tiết học. 7 Xuất phát từ mục tiêu của bài học giáo viên cần sử dụng hợp lí các đồ dùng trong các mục nh sau: 1. Giai đoạn thứ nhất (1075) Trong phần II nhà Lý chủ động tấn công để phòng vệ, giáo viên treo lợc đồ đất nớc ta dới thời lý khi miêu tả việc Lý Thờng Kiệt đêm quân sang tận đất Tống vùng gần biên giới Đại Việt và sau đó tấn công vào thành Ung Châu, giáo viên dùng bản đồ chỉ rõ cho học sinh thấy đợc các vị trí tấn công của ta. 2. Giai đoạn thứ II (1076 - 1077) * ở phần thứ nhất kháng chiến bùng nổ. Giáo viên dùng bản đồ treo tờng (kháng chiến lần thứ 2 chống xâm lợc Tống) - Giải thích các kí hiệu trên bản đồ. - Cho học sinh tự tờng thuật sau khi tự nghiên cứu bài và đợc giáo viên hớng dẫn. - Đặt câu hỏi nhận xét về cách tờng thuật của học sinh. ở phần thứ 2: Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Nh Nguyệt. - Để thay đổi đồng hình giáo viên sử dụng lợc đồ tự tạo không có các kí hiệu (ban đồ càm) - Giáo viên lần lợt giới thiệu các kí hiệu đã đợc chuẩn bị sẵn làm bằng các loại bìa cứng với màu sắc khác nhau theo quy ớc để học sinh tiện theo dõi. - Tờng thuật diễn biến đến phần nào giáo viên kết hợp dùng các kí hiệu (màu xanh) chỉ vẽ đờng tấn công của quân Tống gắn lên bản đồ dùng kí hiệu màu đỏ (mũi tấn công của ta) gắn liền trên bản đồ, khi miêu tả về cuộc rút lui của quân Tống cần khéo léo sử dụng các mũi tên màu xanh pha trắng gắn lên bản đồ. - Kết thúc phần tờng thuật giáo viên đặt câu hỏi nhận xét. - Nếu còn thời gian cho học sinh tập lại. - Cuối phần bài học giáo viên cho học sinh làm bài tập qua phần bảng phụ và bàu tập trắc nghiệm vào giấy để học sinh cũng cố lại bài học. 8 V. Kết quả đạt đợc. Với các biện pháp và cách sử dụng về các loại đồ dùng dạy học nh đã nêu trên tôi thấy kết quả của môn lịch sử tăng lên rõ rệt. - Giờ học thu hút đợc 100% học sinh tập trung say mê về các môn lịch sử. - Chất lợng bài kiểm tra ở môn học trong tháng 12,1, 2 tăng đạt điểm khá giỏi nhiều hơn. Kết quả Lớp Đạt 6 7 6A 6B 7A 7B Đầu năm 50% 30% 52% 48% Cuối kì I 75% 50% 67% 67% Giữa kì II 82% 71% 86% 75% VI. Bài học kinh nghiệm Qua việc sử dụng các thiết bị đồ dùng dạy học trên lớp tôi đã rút ra đợc bài học kinh nghiệm sau: 1. Giáo viên dạy môn lịch sử phải luôn luôn tìm tòi sáng tạo và đổi mới trong phơng pháp dạy học. 2. Có kế hoạch cụ thể trong việc tìm kiếm và thiết kế các đồ dùng dạy học đẹp chính xác phù hợp với nội dung bài dạy. 3. Ngời giáo viên Lịch sử cần tự bồi dỡng năng khiếu vẽ bản đồ, lợc đồ khoa học và chính xác. 4. Sử dụng triệt để các phơng pháp dạy học tích cực nhằm thu hút sự chú ý của học sinh. 5. Nên có nhng buổi học ngoại khoá, tham quan du lịch các di tích bảo tàng lich sử. VII. Một số đề nghị yêu cầu. Thực ra hiện nay trong các nhà trờng đã đợc cấp rất nhiều các thiết bị dạy học, đặc biệt là cho các lớp 6,7. Tuy vậy đối với môn lịch sử thì các đồ dùng thiết bị còn quá ít, vì vậy muốn đạt đợc kết quả cao trong bộ môn bày theo tôi cần có những yêu cầu sau: 9 - Các cơ quan thiết bị trờng học cần có tranh ảnh về các di tích lịch sử và di sản văn hoá hoặc các bản đồ treo tờng, lợc đồ trận đánh để cấp về cho các nhà trờng, giúp giáo viên thuận lợi hơn trong việc tìm kím các đồ dùng dạy học. - Nhà trờng cần mua một số t liệu, tài liệu có liên quan đến lịch sử và cách giảng dạy bộ môn lịch sử. - Nhà trờng cần tạo điều kiện và chi trả hợp lí về kinh phí khi giáo viên tự mình thiết kế các đồ dùng dạy học còn thiếu. - Tổ chức các cuộc thi sáng tạo và sử dụng đồ dùng dạy học ở tất cả các môn trong đó có môn lịch sử. - Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi trong quá trình giảng dạy môn lịch sử hiểu biết và kinh nghiệm chắc chắn không tránh khỏi những sai sót rất mong đợc sự góp ý chân thành của các bạn đồng nghiệp. 10 . đổi mới thì việc sử dụng đồ dùng dạy học là một vấn đề cần thiết dù là môn khoa học tự nhiên hay môn khoa học xã hội có sử dụng đồ dùng dạy học đều mang. VI. Bài học kinh nghiệm Qua việc sử dụng các thiết bị đồ dùng dạy học trên lớp tôi đã rút ra đợc bài học kinh nghiệm sau: 1. Giáo viên dạy môn lịch sử phải

— Xem thêm —

Xem thêm: Sáng kiến kinh nghiệm về việc sử dụng đồ dùng day học..., Sáng kiến kinh nghiệm về việc sử dụng đồ dùng day học..., Sáng kiến kinh nghiệm về việc sử dụng đồ dùng day học...

Lên đầu trang

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.0760259628296 s. Memory usage = 13.95 MB