Sự phát triển là sự đấu tranh của các mặt đối lập

nguyễn thị kim chung
nguyễn thị kim chung(4736 tài liệu)
(81 người theo dõi)
Lượt xem 231
5
Tải xuống 2,000₫
Số trang: 13 | Loại file: DOC
0
Thêm vào bộ sưu tập

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 25/08/2012, 07:31

Mô tả: Sự phát triển là sự đấu tranh của các mặt đối lập lời mở đầuĐại hội Đảng VI đã mở ra một trang mới cho lịch sử kinh tế Việt Nam. Bớc ngoặt này có ý nghĩa trọng đại: Biến nền kinh tế Việt Nam từ kế hoạch hoá tập trung, quan liêu bao cấp, thành nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa. Bớc ngoặt này đánh dấu sự thay đổi, phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế xã hội Việt Nam. Sự phát triển này phải chăng là kết quả của Việt Nam trớc Đại hội Đảng VI? Và sự phát triển nào phải chăng cũng cần trải qua một thời kỳ gọi là. Thời kỳ quá độ?Lênin - Nhà lãnh đạo lỗi lạc - nhà quản lý xã hội thiên tài đã luôn luôn nhìn xã hội bằng con mắt của nhà quản lý, và với tầm nhìn chiến lợc hàm chứa phép biện chứng sâu sắc. Ông luôn luôn muốn thay thế xã hội bằng xã hội khác tốt hơn. Bởi vậy ông đã nói Sự phát triển là cuộc đấu tranh của các mặt đối lập.Lịch sử phát triển của triết học là lịch sử phát triển của t duy triết học gắn liền với cuộc đấu tranh của hai phơng pháp t duy: Biện chứng và siêu hình. Chính cuộc đấu tranh lâu dài của hai phơng pháp này đã thúc đẩy t duy triết học phát triển và hoàn thiền dần với thắng lợi của t duy biện chứng duy vật. Triết học khi nói đến phát triển thì luôn chú ý đến nguồn gốc và động lực của phát triển và khuynh hớng của sự phát triển.Sự đòi hỏi của các yếu tố khách quan trong sự phát triển của sự vật hiện tợng đó là mâu thuẫn tất yếu biện chứng. Phép biện chứng nói rằng: Sự vật nào cũng có mặt trái ngợc, cũng chứa động mâu thuẫn bên trong của nó, bản thân sự vật, cả trong tự nhiên và trong xã hội. Trong các mặt đối lập bao giờ cũng có sự đấu tranh gạt bỏ lẫn nhau. Phép biện chứng đã tìm thấy sự thấp nhất giữa các mặt đối lập. Các mặt đối lập tồn tại không tách rời nhau mà lẫn vào nhau, thâm nhập trong nhau, mặt này chứa đựng mầm mống của mặt kia, chúng tác đọng qua lại lẫn nhau làm 1điều kiện cho nhau tồn tại và phát triển. Sự phát triển từ cái này thành cái khác cần một thời kỳ gọi là thời kỳ quá độ. Trong nền kinh tế sự phân công lao động toạ ra mối quan hệ hữu cơ giữa ngời và ngời tạo ra sự phát triển xã hội. Lênin nói Do phân công lao động, ai lo cho ngời ấy, mọi ngời vì một ngời, một ngời vì mọi ngời, và phải tìm thấy mình trong ngời khác, còn chúa không thể lo cho ngời đợc".Thời kỳ quá độ hiện nay ở Việt Nam là thời kỳ ủ mầm của một xã hội phát triển, trong đó phân công lao động đang diễn ra mạnh mẽ, đó là sự đấu tranh giữa những mặt đối lập của cơ chế cũ, và đang báo hiệu một tơng lai tơi sáng, một nền kinh tế phát triển bền vững.Đề tài: Lênin nói "Sự phát triển là cuộc đấu tranh của các mặt đối lập" từ luận điểm trên làm rõ cơ sở hạ tầng và kiến trúc thợng tầng của Việt Nam trong thời kỳ quá độ"2I. quy luật thống nhất và mâu thuẫn giữa các mặt đối lập của phép biện chứngLịch sử phát triển của triết học là lịch sử phát triển của t duy triết học gắn liền với cuộc đấu tranh của hai phơng pháp t duy - biện chứng và siêu hình. Chính cuộc đấu tranh lâu dài của hai phơng pháp này đã thúc đẩy t duy triết học phát triển và đợc hoàn thiện dần với thắng lợi của t duy biện chứng duy vật.Phép biện chứng duy vật là sự thống nhất hữu cơ giữa lý luận và phơng pháp. Hệ thống các quy luật, phạm trù của nó không chỉ phản ánh đúng đắn thế giới khách quan mà còn chỉ ra những thách thức để định hớng cho con ng-ời trong nhận thức thế giới và cải tạo thế giới. Phép biện chứng duy vật không chỉ khái quát những thành tựu của tất cả các khoa học cụ thể, mà còn kết tinh những tinh hoa trong quá trình phát triển t tởng triết học của nhân loại. Phép biện chứng duy vật trình bày một cách có hệ thống chặt chẽ tính chất biện chứng của thế giới thông qua những phạm trù và những quy luật chung nhất của thế giới (tự nhiên, xã hội và t duy).Ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật có ý nghĩa phơng pháp luận chỉ đạo mọi hoạt động của con ngời, trong đó, quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập (gọi tắt là quy luật mâu thuẫn) là hạt nhân của phép biện chứng. Quy luật này vạch ra nguồn gốc, động lực của sự phát triển; phản ánh quá trình đấu tranh giải quyết mẫu thuẫn bên trong sự vật. Từ đó, phải vận dụng nguyên tắc mâu thuẫn mà ý đồ cơ bản của nó là phải nhận thức đúng đắn mâu thuẫn của sự vật, trớc hết là mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn chủ yếu, phải phân tích mâu thuẫn và quá trình đấu tranh giải quyết mâu thuẫn. Đấu tranh là phơng thức giải quyết mâu thuẫn. Lênin nói "Sự phát triển là một cuộc "đấu tranh" giữa các mặt đối lập". Tuy nhiên, hình thức đấu tranh rất đa dạng, linh hoạt, tuỳ thuộc mâu thuẫn cụ thể và hoàn cảnh lịch sử cụ thể.3Theo quan điểm biện chứng thì sự vật nào cũng là một thể thống nhất của các mặt đối lập, tức là, các mặt có xu hớng, khuynh hớng trái ngợc nhau. Chính sự tác động lẫn nhau giữa các mặt đối lập tạo nên mâu thuẫn sự vật.Khi nói mâu thuẫn biện chứng là nói đến mâu thuẫn tất yếu của những mặt trái ngợc nhau, ví dụ, điện có cực âm, cực dơng Trong các mặt đối lập, chúng vừa đấu tranh với nhau (với nghĩa tác động theo xu hớng trái ngợc nhau) nhng các mặt đối lập lại là thống nhất với nhau.Thống nhất là tồn tại không tách rời nhau, làm điều kiện cho nhau tồn tại, phát triển, có mặt này thì mới có mặt kia. Thống nhất còn bao hàm thâm nhập nhau, trong mặt này chứa đựng mầm mống mặt kia, cho nên, chúng ta không nên tạo ra hàng rào tuyệt đối giữa các mặt đối lập mà phải thấy đợc có sự chuyển hoá giữa các mặt đối lập. Chuyển hoá có trình độ từ thấp đến cao và dẫn đến sự chuyển hoá cuối cùng, tức là khi mâu thuẫn đã đợc giải quyết. Chuyển hoá cuối cùng có hai hình thức cơ bản: hình thức thay đổi vị trí cho nhau và hình thức các mặt đối lập cũ mất đi và hình thành những mặt đối lập mới.Hầu hết các nhà triết học đều cho rằng thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập đều có vai trò trong s phát triển của sự vật. Tuy nhiên, tuỳ từng giai đoạn phát triển mà ta phải nhấn mạnh mặt này hay mặt kia. Khi sự vật còn ở giai đoạn phát triển, khi mâu thuẫn cha gay gắt thì khi đó mặt thống nhất giữ vai trò chủ đạo, còn khi mâu thuẫn trở nên gay gắt, đấu tranh để giải quyết mâu thuẫn lại là chủ đạo, chính yếu.Ngày nay, sự "thống nhất" của các mặt đối lập ngày càng mở rộng. Những giải pháp khoa học và kỹ thuật tiên tiến, những vấn đề toàn cầu tạo ra môi trờng thuận lợi cho sự mở rộng đó. Vì vậy, bớc chuyển biến cách mạng từ chủ nghĩa t bản lên chủ nghĩa xã hội không thể không mang những hình thái đặc thù: có thể cho phép các nớc kém phát triển đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua một hay nhiều giai đoạn nào đó trong sự phát triển t bản chủ nghĩa.4II. Vận dụng quy luật mâu thuẫn trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam Nớc ta đang trong giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ t bản chủ nghĩa. Đặc điểm cơ bản nhất của thời kỳ quá độ là sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần và xã hội nhiều giai cấp. Trong thời kỳ quá độ, nền kinh tế có tính chất quá độ. Nó không còn là nền kinh tế t bản chủ nghĩa, nhng cũng cha hoàn toàn là nền kinh tế xã hội chủ nghĩa.2.1. Tính tất yếu tồn tại nhiều thành phần kinh tế (TPKT) ở Việt Nam Trong bất cứ hình thái kinh tế - xã hội nào cũng có phơng thức sản xuất giữ vị trí chi phối. Ngoài ra, còn có phơng thức sản xuất tàn d của xã hội trớc và phơng thức sản xuất mầm mống của xã hội tơng lai. Các phơng thức sản xuất này ở vào địa vị lệ thuộc, bị chi phối bởi phơng thức sản xuất thống trị.Thành phần kinh tế là một loại hình của quan hệ sản xuất xác định tơng ứng với trình độ và trình độ của lực lợng sản xuất nhất định đã ra đời nhng cha đạt tới độ thống trị trong nền kinh tế hoặc đang bị thủ tiêu dần.Nh vậy, phạm trù thành phần kinh tế và phơng thức sản xuất đều phản ánh mối quan hệ biện chứng giữa lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất, nhng không đồng nhất về nội dung. Trong thời kỳ quá độ, mỗi phơng thức sản xuất khi cha hoặc không đóng vai trò thống trị, cũng không bị trị, lệ thuộc mà tồn tại nh những "bộ phận", những "mảnh" trong mối quan hệ vừa thống nhất "xen kẽ", vừa đấu tranh bài trừ gạt bỏ, phủ định lẫn nhau của kết cấu kinh tế xã hội, thì đó là thành phần kinh tế. Khi một thành phần, một bộ phận nào đó giữ một vai trò thống trị đối với các thành phần (bộ phận, hình thức kinh tế khác) thì nó là một phơng thức sản xuất đại diện cho hình thái kinh tế - xã hội đó.Mỗi thành phần kinh tế có kiểu tổ chức sản xuất kinh doanh của nó hợp thành nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần.5Nền kinh tế - xã hội nớc ta tồn tại nhiều thành phần kinh tế là vì các lý do sau:- Khi giành chính quyền thì chính quyền mới tiếp quản nền kinh tế chủ yếu dựa trên chế độ t hữu về t liệu sản xuất, gồm hai loại là t hữu lớn (kinh tế t bản chủ nghĩa) và t hữu nhỏ (sản xuất nhỏ cá thể). Phơng thức sản xuất cũ cha thể mất đi, do đó tồn tại thành phần kinh tế t bản t nhân, thành phần kinh tế cá thể, thành phần kinh tế hợp tác.- Trong một nền kinh tế thì các ngành, vùng kinh tế phát triển không đều về lực lợng sản xuất, tơng ứng với nó là những quan hệ sản xuất, đó chính là cơ sở nảy sinh các thành phần kinh tế khác nhau.- Xu thế toàn cầu hoá nền kinh tế - chính trị, các nớc đều cần đầu t của n-ớc ngoài, hình thành thành phần kinh tế t bản Nhà nớc, đó là sự kết hợp đầu t giữa nhà nớc với các nhà t bản, các công ty trong nớc và ngoài nớc.- Giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền còn khó hơn; để giữ vững chính quyền cộng sản thì phải xây dựng thành phần kinh tế mới là kinh tế quốc doanh hay kinh tế nhà nớc.Thành phần kinh tế Nhà nớc giữ vai trò chủ đạo, các thành phần kinh tế khác đóng vai trò tích cực trong quá trình phát triển nền kinh tế - xã hội.2.2. Các thành phần kinh tế ở Việt Nam Trên cơ sở nhận biết đợc tính tất yếu của việc tồn tại nhiều thành phần kinh tế ở Việt Nam, Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII đã xác định nớc ta hiện nay có 6 thành phần kinh tế nh sau:62.2.1. Thành phần kinh tế nhà nớc- Là thành phần kinh tế mà vốn chủ yếu dựa trên sở hữu nhà nớc hoặc phần sở hữu Nhà nớc chiếm tỷ lệ khống chế. Kinh tế Nhà nớc gồm hai loại: Doanh nghiệp nhà nớc và kinh tế nhà nớc phi doanh nghiệp (tài nguyên thiên nhiên, cơ sở hạ tầng, tài chính, dự trữ nhà nớc )- Đặc điểm:+ Thuộc sở hữu nhà nớc+ Thờng bảo đảm những cân đối lớn trong nền kinh tế + Vai trò: chủ đạo, mở đờng, duy trì bộ máy nhà nớc.- Xu hớng vận động: Tồn tại lâu dài và có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế.2.2.2. Thành phần kinh tế hợp tác.- Là sự liên kết kinh tế tự nguyện của các chủ thể kinh tế với các hình thức đa dạng, linh hoạt, phù hợp với nhu cầu, khả năng và lợi ích của các bên tham gia, có thể dẫn tới hoặc không dẫn tới pháp nhân. Nòng cốt của thành phần kinh tế này là hợp tác xã: HTX nông nghiệp, thủ công, cổ phần- Đặc điểm:+ Sở hữu hỗn hợp+ Là hình thức kinh tế linh hoạt, hiệu quả+ Một chủ thể có thể tham gia vào nhiều hợp tác xã.+ Sản xuất kinh doanh dịch vụ ở tất cả các ngành trong nền kinh tế - Xu hớng vận động: Tồn tại lâu dài, có thể trở thành kinh tế t bản t nhân hoặc kinh tế t bản Nhà nớc.2.2.3. Thành phàn kinh tế t bản nhà nớc- Là thành phần kinh tế mà Nhà nớc và các nhà t bản trong và ngoài nớc hợp tác đầu t qua việc liên doanh liên kết.- Đặc điểm+ Sở hữu hỗn hợp7+ Có sức mạnh về vốn, công nghệ, thị trờng + Sản xuất kinh doanh chủ yếu ở những ngành có lợi nhuận cao+ Thúc đẩy lực lợng sản xuất phát triển mạnh, tạo ra những ngành nghề, sản phẩm mới.- Xu hớng vận động: tồn tại lâu dài, có thể chuyển hoá thành phần kinh tế t bản t nhân hoặc kinh tế nhà nớc.2.2.4. Thành phần kinh tế cá thể - Là thành phần kinh tế hs sản xuất kinh doanh dựa vào vốn và sức lao động của bản thân là chính.- đặc điểm: + Từ hữu nhỏ.+ Ngời có sức lao động đồng thời là ngời có vốn, nếu có thuê thêm lao động thì gọi là tiểu chủ.+ Hết sức manh mún và lệ thuộc.- Xu hớng vận động: Tồn tại lâu dài, có thể chuyển hoá thành kinh tế hợp tác, t bản t nhân hoặc kinh tế Nhà nớc.2.2.5. Thành phần kinh tế t bản t nhân:- Là thành phần kinh tế mà vốn do các nàh t bản trong và ngoài nớc đầu t.- Đặc điểm: + T hữu lớn.+ Thuê và bóc lột lao động làm thuê.+ Thờng chỉ kinh doanh những ngành ít vốn, lãi cao.+ Mạnh về vốn, linh hoạt.- Xu hớng vận động: Tồn tại lâu dài, xã hội đòi hỏi phát triển thành phần kinh tế này, có thể chuyển thànah kinh tế hợp tác, kinh tế Nhà nớc hoặc t bản Nhà nớc.82.2.6. Thành phần kinh tế có vốn đầu t nớc ngoài.Thành phần kinh tế này bao gồm phần vốn đầu t của nớc ngoài vào các cơ sở sản xuất, kinh doanh ở nớc ta. Các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế này có thể có 100% vốn đầu t nớc ngoài, có thể liên kết, liên doanh, vói doanh nghiệp Nhà nớc hoặc doanh nghiệp t nhân ở nớc ta.Thành phần kinh tế này đợc tạo điều kiện phát triển thuận lợi, hớng vào suất khẩu, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, gắn với thu hút công nghệ hiện đại, tạo thêm nhiều việc làm. So với Đại hội VIII, Đại hội IX đã tách thành một thành phần kinh tế riêng không để trong thành phần kinh tế t bản nhà nớc.Đại hội IX cũng chỉ có: "Thực hiện nhất quán chính sách phát triển kinh tế nhiều thành phần. Các thành phần kinh tế kinh doanh theo pháp luật đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN cùng phát triển lâu dài hợp tác và cạnh tranh lành mạnh, trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đoạ. kinh tế nhà nớc cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân.2.3. Tính thống nhất và mâu thuẫn giữa các thành phần kinh tế.Nền kinh tế hàng hoá quá độ trong đó tồn tại nhiều thành phần kinh tế với những kiểu sản xuất hàng hoá không cùng bản chất, vừa thống nhất lại vừa mâu thuẫn với nhau.Tính thống nhất của các thành phần kinh tế thể hiện:- Các thành phần kinh tế trong quá trình hoạt động không biệt lập nhau, mà gắn bó đan xem xâm nhập lẫn nhau thông qua các mối quan hệ kinh tế, vì chúng đều là các bộ phận của hệ thống phân công lao động xã hội thống nhất.- Mỗi thành phần kinh tế có vai trò và chức năng của nó trong đời sống kinh tế - xã hội và đều chịu sự quản lý thống nhất của Nhà nớc.9- Sự thống nhất của các thành phần kinh tế còn vì yếu tố điều tiết thống nhất của hệ thống các quy kinh tế đang tác động trong thời kỳ quá độ và thị tr-ờng thống nhất.Tuy nhiên, các thành phần kinh tế này tồn tại trong mâu thuẫn. Mâu thuẫn giữa các thành phần kinh tế với nhau thể hiện ở:+ Mâu thuẫn giữa công hữu và t hữu.+ Mâu thuẫn giữa t nhân với tập thể, với Nhà nớc.+ Mâu thuẫn giữa xu hớng t bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.Mâu thuẫn là động lực của mọi sự vận động và phát triển. Trong hệ thống thống nhất của nền kinh tế quá độ chứa đựng những sự đối lập, những khuynh hớng đối lập, một mặt bài trừ phru định lẫn nhau, cạnh tranh với nhau; mặt khác, chúng thống nhất với nhau, thâm nhập, nơng tựa vào nhau để tồn tại và phát triển thông qua hợp tác và cạnh tranh, liên doanh, liên kết.Các thành phần kinh tế đều đợc thừa nhận tồn tại khách quan và Nhà nớc tạo điều kiện và môi trờng để chúng tồn tại trên thực tế. Đồng thời, các thành phần kinh tế cần đợc bình đẳng trớc pháp luật.Tuỳ khả năng và trình độ xã hội hoá từng thành phần kinh tế và sự đan xen liên kết đa dạng lẫn nhau giữa chúng, giải phóng mọi năng lực sản xuất kinh doanh, phát triển lực lợng sản xuất, phát triển sản xuất và lu thông, phát triển và mở rộng thị trờng, tạo ra công ăn việc làm, khối lợng sản phẩm cho xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.Trong quá trình cạnh tranh và hợp tác, từng thành phần kinh tế tồn tại với t cách là đơn vị sản xuất hàng hoá để vơn lên tự khẳng định mình và phát triển theo quỹ đạo chung, chịu sự quản lý của Nhà nớc.Cần phân biệt các thành phần kinh tế vì từ đặc điểm lịch sử hình thành và bản chất vốn có của mỗi thành phần kinh tế có vị trí, vai trò, chức năng, tiềm năng, xu hớng phát triển khác nhau. Chính sự khác nhau đó là cơ sở để phân biệt các thành phần kinh tế, nhằm phát huy tác dụng tích cực và hạn chế ảnh 10 . nói Sự phát triển là cuộc đấu tranh của các mặt đối lập. Lịch sử phát triển của triết học là lịch sử phát triển của t duy triết học gắn liền với cuộc đấu tranh. thức các mặt đối lập cũ mất đi và hình thành những mặt đối lập mới.Hầu hết các nhà triết học đều cho rằng thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập đều

— Xem thêm —

Từ khóa: triet.hoc sự phát triển của hệ thống nguyên lý về sự phát triển sự phát triển của công nghệ mật độ ương Sự phát sinh loài người sự phát triển của khoa học sự phát triển của Nho giáo

Xem thêm: Sự phát triển là sự đấu tranh của các mặt đối lập, Sự phát triển là sự đấu tranh của các mặt đối lập, Sự phát triển là sự đấu tranh của các mặt đối lập

Gửi bình luận

Bình luận
Lên đầu trang
  • luanvan02
    luanvan02 · Vào lúc 06:44 pm 28/11/2013
    Nhiều bạn trẻ đã thành công sau khi đọc xong tài liệu này
  • Minh Anh
    Minh Anh · Vào lúc 01:16 pm 18/12/2013
    Thanks nhìu! tới hôm nay mới tìm được web tài liệu tin cậy!hehe
  • ant123
    ant123 · Vào lúc 02:35 am 23/12/2013
    Đúng là tài liệu em đang cần!!! :X:X:X
  • fresh boy 44
    fresh boy 44 · Vào lúc 04:20 pm 26/12/2013
    Cám ơn anh,tìm thấy hi vọng với môn này rồi 
  • fresh boy 45
    fresh boy 45 · Vào lúc 09:07 pm 26/12/2013
    Hy vọng bạn sẽ chia sẻ thêm nhiều tài liệu bổ ích.
Xem thêm
Đăng ký

Generate time = 0.106758117676 s. Memory usage = 13.94 MB