HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN NỘI TIẾT

yeutailieu4589
yeutailieu4589(760 tài liệu)
(0 người theo dõi)
Lượt xem 11
0
Tải xuống 2,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 41 | Loại file: PDF
0

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 19/10/2013, 08:20

Mô tả: 387 | Page 2. Trình bày vai trò sinh lý và áp dụng điều trị của vitamin D. 3. Trình bày vai trò sinh lý và áp dụng điều trị của vitamin E. 4. Trình bày vai trò sinh lý và áp dụng điều trị của vitamin B 1 . 5. Trình bày vai trò sinh lý và áp dụng điều trị của vitamin B 2 và vitamin B 6 . 6. Trình bày vai trò sinh lý và áp dụng điều trị của vitamin C. PHẦN VII HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN NỘI TIẾT Bài 35: HORMON VÀ THUỐC KHÁNG HORMON MỤC TIÊU HỌC TẬP: Sau khi học xong bài này, sinh viên có khả năng: 1. Trình bày được cơ chế tác dụng và áp dụng điều trị của hormon giáp trạng và kháng giáp trạng tổng hợp. 2. Trình bày được tác dụng và cơ chế tác dụng của insulin 3. Trình bày được cơ chế tác dụng, áp dụng lâm sàng của glucocorticoid. 4. Phân tích được tác dụng không mong muốn của corticoid, cách theo dõi và dự phòng. 5. Nêu được tác dụng và áp dụng điều trị của androgen và thuốc kháng androgen. 6. Nêu được tác dụng và áp dụng điều trị của estrogen và thuốc kháng estrogen. 7. Trình bày được tác dụng và áp dụng điều trị của progesteron và thuốc kháng progesteron. 8. Trình bày được tác dụng và áp dụng điều trị của các thuốc chống thụ thai. 1. HORMON TUYẾN GIÁP Tuyến giáp sản xuất 2 loại hormon khác nhau: - Thyroxin và triiodothyronin có vai trò quan trọng trong sự phát triển bình thường của cơ thể và chuyển hóa năng lượng. - Calcitonin (thyrocalcitonin) là hormon điều hòa chuyển hóa calci và phospho. 1.1.Thyroxin và triiodothyronin (T4 và T3) 1.1.1. Tác dụng sinh lý 388 | Page - Điều hòa phát triển cơ thể: kiểm tra hầu hết các quá trình tổng hợp protein và sự phát triển của hệ thần kinh. Rất nhiều enzym chuyển hóa lipid, protid và glucid chịu ảnh hưởng của thyroxin. Thiếu thyroxin thì enzym giảm hoạt động. - Làm tăng quá trình chuyển hóa của cơ thể, đặc biệt là chuyển hóa của các tổ chức tim, gan, thận. Có vai trò quan trọng trong tạo nhiệt và điều hoà thân nhiệt của động vật đẳng nhiệt. Khi chức phận tuyến giáp kém thì gây phù niêm dịch, chuyển hóa cơ sở giảm, thân nhiệt hạ, rụng tóc, mạch chậm, ruột giảm nhu động, kém ăn, sức khoẻ và trí khôn giảm (ở trẻ em, gọi là chứng đần độn). Ngoài các triệu chứng trên, trẻ chậm lớn, tuyến giáp to ra vì tuyến yên vẫn bài tiết thêm các chất kích thích tuyến giáp. Trong tuyến đầy chất dạng keo, nhưng rất kém về số lượng hormon. Ở vài vùng núi, nước uống ít iod cũng gây bướu cổ địa phương. Bình thường mỗi ngày ta cần 0,075 g iod. Khi cường tuyến thì gây Basedow: bướu cổ, mắt lồi, tay run, mạch nhanh, cholesterol- máu giảm, chuyển hóa cơ sở tăng (vượt trên 20%). Thyroxin máu tăng, nhưng vì có rối loạn tiền yên- giáp, nên tuyến giáp vẫn to ra (cũng có trường hợp không to). Tế bào tuyến có thyreoglobulin, khi bị thuỷ phân sẽ cho thyroxin (3,5 diiodothyrozin- T 4 ) và 3, 5, 3' triiodotyronin (T 3 ). Tỷ lệ T 4 / T 3 trong thyreoglobulin là 5/1, nghĩa là phần lớn hormon được giải phóng là thyroxin, còn phần lớn T 3 tuần hoàn trong máu lại là từ chuyển hóa ngoại biên của T 4 . Tác dụng của T 3 mạnh hơn T 4 3- 4 lần. trong huyết tương, T 3 và T 4 gắn vào thyroxin- binding globulin (TBG), dạng tự do của T 4 chỉ bằng khoảng 0,04% tổng lượng và T 3 là khoảng 0,4%. HO O I CH 2 CHCOOH I I NH 2 5 ' 6 ' 3 2 5 6 3 ' 2 ' 3 , 5 , 3 ' triiodothryronin (T 3 ) HO O I I CH 2 CHCOOH I I NH 2 6 ' Thyroxin (T 4 ) 389 | Page Sự khử iod của T 4 có thể xảy ra ở vòng trong, tạo ra 3, 3’, 5’ triodotyronin, được gọi là T 3 ngược (reverse T 3 hoặc r T 3 ), không có hoạt tính. Thuộc chẹn õ, corticoid, đói lâu ngày, ức chế enzym chuyển T 4 thành T 3 , làm giảm lượng T 3 và làm tăng r T 3 trong huyết tương. Hormon TSH điều hòa sự thuỷ phân thyreoglobulin và sự nhập iod vào tuyến giáp. Ngược lại đậm độ thyroxyn và 3, 5, 3' triod tironin trong huyết tương điều hòa sự tiết TSH. Trong huyết tương, có một gama globulin tổng hợp trong lympho tác động cũng tương tự như TSH, nhưng thời gian lâu hơn, đó là yếu tố L.A.T.S. (long- acting thyroid stimulator). 1.1.2. Chỉ định và chế phẩm Hai chỉ định chính là suy tuyến giáp (hay myxoedème) và bướu cổ địa phương. - Thyreoidin; bột tuyến giáp khô của động vật (có 0,17- 0,23% iod), uống 0,1- 0,2g mỗi lần, mỗi ngày uống 2- 3 lần. Liều tối đa một lần 0,3g, một ngày 1,0g. - Thyroxin: viên 0,1 mg; dung dịch uống 1 giọt = 5 mg. Uống liều đầu 0,1 mg. Sau tăng dần từng 0,025 mg. - Kali iodid: trộn 1 mg vào 100 g muối ăn thường gọi là muối iod để dự phòng bướu cổ địa phương. - Levothyroxin (Levothyrox, Thyrax, Berithyrox) viên nén 25- 50- 100- 150 mg. Là chế phẩm tổng hợp có nhiều ưu điểm nên là thuốc được chọn lựa trong điều trị: thuốc có tính ổn định cao, thuần nhất, không có protein ngoại lai nên không gây dị ứng, dễ xác định nồng độ trong huyết tương, thời gian bán thải dài (7 ngày), giá thành hạ. Liều lượng: đi từ liều thấp, tăng dần từng 25 mg tuỳ theo tình trạng bệnh và tuổi bệnh nhân. 1.2. Calcitonin 1.2.1. Tác dụng sinh lý Là hormon làm hạ calci máu, có tác dụng ngược với hormon cận giáp trạng, do "tế bào C" của tuyến giáp bài tiết. Là một chuỗi đa peptid hoặc gồm 32 acid amin có trọng lượng phân tử là 3600. Tác dụng chính ở ba nơi: - Xương: ức chế tiêu xương bằng ức chế hoạt tính của các huỷ cốt bào (ostéoclaste), đồng thời làm tăng tạo xương do kích thích tạo cốt bào (ostéoblaste). - Thận: gây tăng thải trừ calci và phosphat qua nước tiểu do tác dụng trực tiếp. Tuy nhiên, do ức chế tiêu xương nên calcitonin làm giảm bài tiết Ca 2+ , Mg 2+ và hydroxyprolin qua nước tiểu. - Ống tiêu hóa: làm tăng hấp thu calci Tóm lại, calcitonin như một hormon dự trữ, hormon tiết kiệm calci vì nó làm ngừng sự huỷ xương và làm tăng hấp thu calci qua tiêu hóa. 1.2.2. Chỉ định 390 | Page - Calcitonin có tác dụng làm hạ calci- máu và phosphat- máu trong các trường hợp cường cận giáp trạng, tăng calci máu không rõ nguyên nhân ở trẻ em, nhiễm độc vitamin D, di căn ung thư gây tiêu xương, bệnh Paget (cả đồng hóa và dị hóa của xương đều tăng rất mạnh). - Các bệnh loãng xương: sau mãn kinh, tuổi cao, dùng corticoid kéo dài. - Ngoài ra, calcitonin còn có tác dụng giảm đau xương, được dùng trong các di căn ung thư. 1.2.3. Tác dụng không mong muốn - Triệu chứng tiêu hóa: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng - Triệu chứng về mạch máu: nóng mặt, đỏ mặt, nóng chi và có cảm giác kiến bò. - Thận: đi tiểu nhiều lần, đa niệu 1.2.4. Chế phẩm - Calcitonin: 100 UI/ ngày đầu, sau giảm xuống 50 UI mỗi tuần 3 lần. - Calcitonin của cá hồi (salmon): Miacalcic Ống 1 mL chứa 50 UI- chai xịt định liều 50 và 200 UI. Tiêm dưới da hoặc xịt vào mũi 50- 100 UI mỗi ngày hoặc cách ngày. Calcitonin của cá hồi mạnh hơn calcitonin của người và lợn từ 10- 40 lần và tác dụng lâu hơn 10 lần. 1.3. Thuốc kháng giáp trạng tổng hợp Quá trình tổng hợp thyroxin có 4 giai đoạn: - Gắn iodid vô cơ vào tuyến (iodid là iod dạng ion I - ) - Oxy hóa iodid thành iod tự do - Tạo mono- và diiodotyrosin (MIT- DIT) - Ghép 2 iodotyrozin thành L- thyroxin- tetraiodotyrosin T 4 (TIT) (xem hình ) Thuốc kháng giáp trạng được dùng để chữa cường giáp (bệnh Basedow). Có thể chia thành 4 nhóm: 391 | Page Hình 35.1.Vị trí tác dụng của thuốc kháng giáp trạng MIT: monoiodotyrosin, DIT: diiodo- tyrosin (1): Thiocyanat, perclorat (2): Nhóm thiamid carbimazol, benzylthiouracil, propylthiouracil, methimazol (3): Lithium 1.3.1. Thuốc ức chế gắn iodid vào tuyến Ức chế quá trình vận chuyển iod như thiocyanat (SCN - ), perclorat (ClO 4 - ), nitrat. Độc vì thường gây mất bạch cầu hạt, không được dùng trong lâm sàng. 1.3.2. Thuốc ức chế trực tiếp tổng hợp thyroxin: Thioamid S úú ¾ N ¾ C¾ R 1.3.2.1. Cơ chế Loại này không ức chế gắn iod vào tuyến giáp, nhưng ức chế tạo thành các phức hợp hữu cơ của iod do ức chế một số enzym như iod peroxydase, các enzym oxy hóa iod. Vì vậy tuyến không tổng hợp được mono- và diiodotyrosin. 1.3.2.2. Độc tính Dùng thuốc ức chế tổng hợp thyroxin kéo dài, lượng thyroxin giảm, làm tuyến yên tăng tiết TSH. TSH tăng, kích thích tuyến giáp nhập iod, làm tăng sinh, dẫn đến chứng phù niêm (tuyến giáp chứa nhiều chất dạng keo, nhưng ít hormon) Nhóm thuốc này ít gây tai biến. Tai biến nặng nhất là giảm bạch cầu hạt (0,3- 0,6%) thường xẩy ra sau vài tháng điều trị. Vì vậy cần kiểm tra số lượng bạch cầu có định kỳ và nên dùng thuốc ngắt quãng. Các tai biến khác: phát ban, sốt, đau khớp, nhức đầu, buồn nôn, viêm gan, viêm thận. Thường ngừng thuốc hoặc đổi thuốc khác sẽ hết. 392 | Page 1.3.2.3. Chế phẩm Các loại thuốc này thường được dùng ở lâm sàng để chữa cường tuyến giáp, gồm: - Aminothiazol: mỗi ngày 0,6- 0,8g. Giảm dần, rồi dùng liều duy trì 0,2g. Hiện nay ít dùng vì độc. - Thio- uracil: mỗi lần 0,5g. Mỗi ngày 2- 3 lần, tai biến 5,8%. R = CH 3 metyl thiouracil (MTU) R = C 3 H 7 propyl thiouracil (PTU) R = CH 2 - C 6 H 5 benzyl thiouracil (Basden) - Thiamazol (Basolan): mỗi ngày uống 15- 60 mg. Tai biến 3,4%. - Carbimazol (Neomecazol): mỗi ngày uống 15- 60 mg. Vào cơ thể chuyển thành methiazol, chất này mạnh gấp 10 lần PTU nên ưa dùng hơn. 1.3.2.4. Cách dùng Uống thuốc làm 3 giai đoạn: - Tấn công: 3- 6 tuần với liều 150- 200 mg - Duy trì: 3- 6 tháng với liều 100 mg - Củng cố: hàng tháng. Liều hàng ngày bằng 1/4 liều tấn công. 1.3.3. Iod Nhu cầu hàng ngày là 150 mg. Khi thức ăn không cung cấp đủ iod, sẽ gây bướu cổ đơn thuần. Trái lại, khi lượng iod trong máu quá cao sẽ làm giảm tác dụng của TSH trên AMPv. Làm giảm giải phóng thyroxin. - Chỉ định: chuẩn bị bệnh nhân trước khi mổ cắt tuyến giáp. - Dùng cùng với thuốc kháng giáp trạng và thuốc phong toả b adrenergic trong điều trị tăng năng tuyến giáp. - Chế phẩm: dung dịch Lugol (iod 1g, kali iodid 2g, nước vừa đủ 20mL), uống XXX giọt mỗi ngày (XX giọt chứa 10mg iod). - Độc tính: thường ít và hồi phục khi ngừng dùng: trứng cá, sưng tuyến nước bọt, loét niêm mạc, chảy mũi . (tương tự như nhiễm độc brom) 1.3.4. Phá huỷ tổ chức tuyến: iod phóng xạ 1.3.5. Thuốc phong toả hệ adrenergic Nhiều triệu chứng của cường giáp là cường giao cảm. Vì vậy dùng guanethidin, reserpin. Nhưng tốt hơn cả là thuốc chẹn õ propranolol. Nhóm thuốc này chỉ có tác dụng chữa triệu chứng, không tác dụng vào tuyến. 2. HORMON TUYẾN TỤY Đảo Langerhans của tuyến tụy có 4 loại tế bào bài tiết: 393 | Page - Tế bào A (a) chiếm 20%, tiết glucagon và proglucagon - Tế bào B (b) chiếm 75%, tiết insulin, proinsulin và C peptid - Tế bào C ( d) chiếm 3%, tiết somatostatin - Tế bào F (PP) chiếm < 2%, tiết pancreatic polypeptid (PP) Bài này chỉ trình bày 2 hormon quan trọng là insulin là glucagon. 2.1. Insulin Insulin là một protein có trọng lượng phân tử là 5800 Da, gồm 2 chuỗi peptid A (21 acid amin) và B (30 acid amin) nối với nhau bằng 2 cầu disulfid. Toàn bộ tuyến tụy của người có 8 mg insulin, tương đương 200 đơn vị sinh học. Khi đói, tuyến tụy tiết khoảng 40 mg (1 đơn vị) insulin vào tĩnh mạch cửa. Glucose là tác nhân chủ yếu gây tiết insulin, thời gian bán thải trong huyết tương là 5- 6 phút với insulin và khoảng 17 phút với proinsulin. Insulin bị giáng hóa chủ yếu ở gan và thận do bị cắt đường nối disulfid giữa chuỗi A và B bởi insulinase. 2.1.1. Tác dụng và cơ chế Insulin điều hòa đường huyết tại các mô đích chủ yếu là gan, cơ và mỡ. Insulin là hormon chủ yếu kiểm tra sự thu hồi, sử dụng và dự trữ các chất dinh dưỡng cho tế bào. Insulin kích thích các quá trình đồng hóa của tế bào (sử dụng và dự trữ glucose, acid amin, acid béo), đồng thời ức chế các quá trình dị hóa (phân huỷ glycogen, mỡ và protein). Tác dụng chung là kích thích vận chuyển các cơ chất và ion vào trong tế bào, hoạt hóa và bất hoạt các enzym đặc hiệu. Glucose nhập vào tế bào bằng sự khuếch tán thuận lợi nhờ vào các chất vận chuyển glucose (glucose transporters- GLUT): GLUT 1 có ở mọi mô, đặc biệt là hồng cầu và não GLUT 2 có ở tế bào b của tụy, ở gan, thận, ruột GLUT 3 có ở não, thận, rau thai GLUT 4 có ở cơ và mô mỡ GLUT 5 có ở ruột và thận Glucose được sử dụng là nhờ vào hệ thống enzym hexokinase để chuyển thành glucose- 6- phosphat (GGP). Sau đó G6P sẽ chuyển thành glycogen để dự trữ hoặc bị oxy hóa để cung cấp năng lượng cho mô. Hexokinase IV là một glucokinase được thấy kết hợp với GLUT 2 trong gan và tế bào b của tụy; hexokinase II lại được thấy kết hợp với GLUT 4 trong tế bào cơ vân, cơ tim và mô mỡ. Cả 2 hexokinase này đều được điều hòa bởi insulin ngay ở mức phiên mã di truyền. 2.1.1.1. Tác dụng của insulin tại gan - Ức chế hủy glycogen (ức chế phosphorylase) - Ức chế chuyển acid béo và acid amin thành keto acid - Ức chế chuyển acid amin thành glucose - Thúc đẩy dự trữ glucose dưới dạng glycogen (gây cảm ứng glucokinase và glycogen synthetase) 394 | Page - Làm tăng tổng hợp triglycerid và VLDL. 2.1.1.2. Tác dụng của insulin tại cơ vân - Làm tăng tổng hợp protein, tăng nhập acid amin vào tế bào - Làm tăng tổng hợp glycogen, tăng nhập glucose vào tế bào 2.1.1.3. Tác dụng của insulin tại mô mỡ - Làm tăng dự trữ triglycerid và làm giảm acid béo tự do trong tuần hoàn theo 3 cơ chế: . Gây cảm ứng lipoproteinlipase tuần hoàn nên làm tăng thuỷ phân triglycerid từ lipoprotein tuần hoàn. . Este hóa các acid béo từ thuỷ phân lipoprotein . Ức chế trực tiếp lipase trong tế bào nên làm giảm lipolyse của triglycerid dự trữ. 2.1.2. Receptor của insulin Hầu như mọi tế bào của động vật có vú đều có receptor với insulin, nhưng số lượng rất khác nhau: màng tế bào hồng cầu chỉ có 40 receptor trong khi màng tế bào mỡ, tế bào gan có tới 300.000. Khi insulin gắn vào receptor, nó sẽ hoạt hóa các tyrosin kinase trong tế bào (người truyền tin thứ 2) và thúc đẩy các quá trình phosphoryl hóa gây ra sự chuyển vị của các chất vận chuyển glucose (GLUT) về phía màng tế bào để nhập glucose vào trong tế bào. Khi thiếu insulin, tế bào sẽ không sử dụng được glucose, glucose huyết sẽ tăng gọi là bệnh đái tháo đường. Có 2 loại (typ) đái tháo đường. (Xin xem thêm bài “Thuốc hạ glucose máu”). - Đái tháo đường typ I, do tổn thương tế bào b của tụy, tụy không bài tiết đủ insulin nên phải điều trị bù bằng insulin ngoại lai, gọi là bệnh đái tháo đường phụ thuộc vào insulin. Bệnh thường gặp ở người trẻ, thể gầy. - Đái tháo đường typ II, do tổn thương tại receptor (giảm số lượng hoặc giảm tính cảm thụ của receptor với insulin), insulin máu vẫn bình thường hoặc có khi còn tăng nên gọi là bệnh đái tháo đường không phụ thuộc vào insulin. Bệnh thường gặp ở người trên 40 tuổi, béo bệu. 2.1.3. Áp dụng điều trị - Bệnh đái tháo đường và các biến chứng của nó (xin xem thêm bài "Thuốc hạ glucose máu") - Nôn, trẻ gầy yếu, kém ăn: dùng insulin với glucose 2.1.4. Các chế phẩm chính Các chế phẩm thường có nguồn gốc từ bò, lợn hoặc bằng kỹ thuật tái tổ hợp DNA của insulin người. Insulin bò mang tính kháng nguyên nhiều hơn lợn. Các loại chế phẩm: xin xem bài “Thuốc hạ glucose máu”. 2.2. Glucagon Do tế bào alpha của đảo Langerhans tiết ra, glucagon có tác dụng tăng glucose máu, tăng acid lactic máu, tăng acid pyruvic máu, tăng acid béo tự do huyết tương. Với liều cao, glucagon kích thích thượng thận bài tiết catecholamin. 395 | Page Glucagon làm tăng sức co bóp của cơ tim, nhịp tim và cung lượng tim, hạ huyết áp, tương tự như isoprenalin (thuốc có tác dụng cường b adrenergic). Liều cao làm giãn cơ trơn của ruột không thông qua AMPv. 2.2.1. Cơ chế tác dụng Glucagon hoạt hóa adenylcyclase, làm tăng đậm độ 3', 5' AMP vòng, 3', 5' AMP vòng hoạt hóa phosphorylase gan, chuyển glycogen thành glucose. Cơ vân không có receptor với glucagon. Cơ chế này cũng giống như cơ chế về tác dụng của catecholamin hoạt hóa các receptor b adrenergic. 2.2.2. Chỉ định - Hạ glucose- máu do dùng quá liều insulin (kết hợp với glucose tiêm tĩnh mạch), hoặc cơn sốc insulin kéo dài. - Sốc (glucagon được dùng thay isoprenalin). - Đánh giá dự trữ glycogen trong gan, để phân loại các thể bệnh về glycogen. 2.2.3. Chế phẩm Glucagon: 1 mL = 1mg. Tiêm dưới da, tiêm bắp hoặc tĩnh mạch. Tác dụng xuất hiện nhanh. Cường độ tác dụng phụ thuộc vào dự trữ glycogen của gan. 3. HORMON VỎ THƯỢNG THẬN: GLUCOCORTICOID Vỏ thượng thận có 3 vùng sản xuất hormon: - Vùng cuộn ở phía ngoài, sản xuất hormon điều hòa thăng bằng điện giải (mineralocorticoid), đại diện là aldosteron, chịu sự kiểm tra chính của hệ renin- angiotensin. - Vùng bó và vùng lưới ở phía trong, sản xuất hormon điều hòa glucose (glucocorticoid- hydrocortison hay cortisol) và androgen, chịu sự kiểm tra chính của ACTH tuyến yên. Trong lâm sàng thường dùng glucocorticoid nên ở đây chỉ trình bày nhóm thuốc này. Corticoid điều hòa glucose: CORTISOL (hydrocortison) 3.1. Tác dụng sinh lý và tai biến Mọi tác dụng sinh lý của corticoid đều là nguồn gốc của các tai biến khi dùng kéo dài. 3.1.1. Trên chuyển hóa - Chuyển hóa glucid: corticoid thúc đẩy tạo glucose từ protid, tập trung thêm glycogen ở gan, làm giảm sử dụng glucose của các mô, nên làm tăng glucose máu. Vì thế có khuynh hướng gây ra hoặc làm nặng thêm bệnh đái tháo đường. - Chuyển hóa protid: corticoid làm giảm nhập acid amin vào trong tế bào, tăng acid amin tuần hoàn, dẫn đến teo cơ, thăng bằng nitơ (-). Do tăng dị hóa protid, nhiều mô bị ảnh hưởng: mô liên kết kém bền vững (gây những vạch rạn dưới da), mô lympho bị teo (tuyến hung, lách, hạch lympho), xương bị thưa do làm teo các thảm mô liên kết, nơi lắng đọng các chất vô cơ để tạo nên khung xương (do đó xương dài dễ bị gãy, đốt sống bị lún, hoại tử vô khuẩn cổ xương đùi). 396 | Page - Chuyển hóa lipid: corticoid vừa có tác dụng huỷ lipid trong các tế bào mỡ, làm tăng acid béo tự do; vừa có tác dụng phân bố lại lipid trong cơ thể, làm mỡ đọng nhiều ở mặt (khuôn mặt mặt trăng), cổ, nửa thân trên (như dạng Cushing), trong khi các chi và nửa thân dưới thì teo lại. Có giả thiết giải thích rằng tế bào mỡ của nửa thân trên đáp ứng chủ yếu với tăng insulin do glucocorticoid gây tăng đường huyết, trong khi các tế bào mỡ khác lại kém nhạy cảm với insulin và đáp ứng với tác dụng huỷ lipid. - Chuyển hóa nước và điện giải: . Na + : làm tăng tái hấp thu Na + và nước tại ống thận, dễ gây phù và tăng huyết áp. . K + : làm tăng thải K + (và cả H + ), dễ gây base máu giảm K + (và cả base máu giảm Cl - ). . Ca 2+ ; làm tăng thải Ca 2+ qua thận, giảm hấp thu Ca 2+ ở ruột do đối kháng với vitamin D. Khuynh hướng làm giảm Ca- máu này dẫn tới cường cận giáp trạng phản ứng để kéo Ca 2+ từ xương ra, càng làm xương bị thưa, làm trẻ em chậm lớn. . Nước: nước thường đi theo các ion. Khi phù do aldosteron tăng thì corticoid gây đái nhiều (như trong xơ gan) vì nó đối kháng với aldosteron tại thận. 3.1.2. Trên các cơ quan, mô - Kích thích thần kinh trung ương, gây lạc quan, có thể là do cải thiện nhanh được tình trạng bệnh lý. Về sau làm bứt rứt, bồn chồn, lo âu, khó ngủ (có thể là do rối loạn trao đổi ion Na + , K + trong dịch não tuỷ). Gây thèm ăn, do tác dụng trên vùng đồi. - Làm tăng đông máu, tăng số lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, nhưng làm giảm số lượng tế bào lympho do huỷ các cơ quan lympho. - Trên ống tiêu hóa: corticoid vừa có tác dụng gián tiếp, vừa có tác dụng trực tiếp làm tăng tiết dịch vị acid và pepsin, làm giảm sản xuất chất nhày, giảm tổng hợp prostaglandin E 1 , E 2 có vai trò trong việc bảo vệ niêm mạc dạ dày. Vì vậy, corticoid có thể gây viêm loét dạ dày. Tai biến này thường gặp khi dùng thuốc kéo dài hoặc dùng liều cao. - Do ức chế cấu tạo nguyên bào sợi, ức chế các mô hạt, corticoid làm chậm lên sẹo các vết thương. 3.2. Các tác dụng được dùng trong điều trị Ba tác dụng chính được dùng trong điều trị là chống viêm, chống dị ứng và ức chế miễn dịch. Tuy nhiên, các tác dụng này chỉ đạt được khi nồng độ cortisol trong máu cao hơn nồng độ sinh lý, đó là nguyên nhân dễ dẫn đến các tai biến trong điều trị. Vì vậy, trong trường hợp có thể, nên dùng thuốc tại chỗ để tránh tác dụng toàn thân và nâng cao hiệu quả điều trị đến tối đa. Cơ chế tác dụng của corticoid rất phức tạp vì có nhiều tác dụng trên một tế bào đích, và lại có nhiều tế bào đích. 3.2.1. Tác dụng chống viêm Glucocorticoid tác dụng trên nhiều giai đoạn khác nhau của quá trình viêm, không phụ thuộc vào nguyên nhân gây viêm: - Ức chế mạnh sự di chuyển bạch cầu về ổ viêm. - Làm giảm sản xuất và giảm hoạt tính của nhiều chất trung gian hóa học của viêm như histamin, serotonin, bradykinin, các dẫn xuất của acid arachidonic (sơ đồ 1). Glucocorticoid ức chế phospholipase A 2 , làm giảm tổng hợp và giải phóng leucotrien, . lý và áp dụng điều trị của vitamin B 2 và vitamin B 6 . 6. Trình bày vai trò sinh lý và áp dụng điều trị của vitamin C. PHẦN VII HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU. của vitamin C. PHẦN VII HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN NỘI TIẾT Bài 35: HORMON VÀ THUỐC KHÁNG HORMON MỤC TIÊU HỌC TẬP: Sau khi học xong bài này,

— Xem thêm —

Từ khóa:

Xem thêm: HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN NỘI TIẾT, HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN NỘI TIẾT, HORMON VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN NỘI TIẾT

Gửi bình luận

Bình luận
Lên đầu trang
  • Lom Royal
    Lom Royal · Vào lúc 01:22 pm 30/12/2013
    TRÊN LỚP 1 CHÚT ZÊ LÊN TRAG NÀY ĐC THÊM 1 ÍT.......=> KUG HK TE.............................
    Trả lời
  • HuyenHn
    HuyenHn · Vào lúc 01:58 pm 19/12/2013
    Mình học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm :)
  • luulan
    luulan · Vào lúc 04:24 am 21/12/2013
    Tài liệu bổ ích vậy. Mình cảm ơn bạn nhìu hii
  • Hòn Hâm
    Hòn Hâm · Vào lúc 03:53 am 22/12/2013
    Càng xem nhiều tài liệu càng thấy yêu trang web này! thật sự vô cùng hữu ích. Cảm ơn bạn!
  • daimabao90
    daimabao90 · Vào lúc 02:28 am 27/12/2013
    Xin cảm ơn bạn đã chia sẽ tài liệu bổ ích này.
  • fresh boy 19
    fresh boy 19 · Vào lúc 02:45 pm 27/12/2013
    Cảm ơn bạn nhìu. đang cần tìm hiểu cái này.
Xem thêm
Đăng ký

Generate time = 0.188493967056 s. Memory usage = 13.45 MB