Quy trình công nghệ chế tạo các chi tiết điển hình

tailieuhay_1389
tailieuhay_1389(12394 tài liệu)
(3 người theo dõi)
Lượt xem 59
8
Tải xuống
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 30 | Loại file: PDF
0

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 19/10/2013, 22:15

Mô tả: Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy Chơng 8 Quy trình công nghệ chế tạo Các chi tiết điển hình Trong ngành Chế tạo máy, chi tiết gia công có hình dạng hình học rất phong phú và với mỗi chi tiết thì sẽ một có quy trình công nghệ chế tạo. Tuy nhiên, chúng ta có thể tập hợp một số rất lớn các chi tiết và nhóm máy thành một số loại có hạn, bảo đảm có khả năng chuyển từ quá trình công nghệ đơn chiếc thành quá trình công nghệ hàng loạt mang dấu hiệu điển hình đặc trng cho từng loại. Những chi tiết đợc xếp cùng một loại hay nhóm khi chúng có chức năng và quy trình công nghệ tơng tự nhau. Trong điều kiện sản xuất hàng loạt, quy trình công nghệ điển hình có tác dụng làm giảm bớt công việc chuẩn bị sản xuất, không cần lập một hoặc một vài phơng án công nghệ cho riêng từng chi tiết, không cần thiết kế và chế tạo trang bị công nghệ riêng cho từng chi tiết . Hiện nay, các chi tiết cơ khí đợc phân loại thành các chi tiết dạng hộp, dạng càng, dạng bạc, dạng trục, dạng đĩa. Chơng này sẽ trình bày quy trình công nghệ gia công cho từng dạng chi tiết điển hình này. Khi làm công tác chuẩn bị sản xuất một chi tiết nào đó, trớc hết cần xem xét nó thuộc dạng chi tiết nào trong các dạng trên để định hớng và tham khảo quy trình công nghệ điển hình của chi tiết tơng ứng, trên cơ sở đó bổ sung những nội dung cần thiết để có đợc quy trình công nghệ gia công cho chi tiết cần sản xuất. 8.1- quy trình công nghệ chế tạo chi tiết dạng hộp Trong tất cả các loại máy móc đều có chi tiết dạng hộp. Hộp bao gồm những chi tiết có hình khối rỗng (xung quanh có thành vách) thờng làm nhiệm vụ của chi tiết cơ sở để lắp các đơn vị lắp (nhóm, cụm, bộ phận) của những chi tiết khác lên nó tạo thành một bộ phận máy nhằm thực hiện một nhiệm vụ động học nào đó của máy. Hộp có rất nhiều kiểu và công dụng cũng khác nhau tùy theo yêu cầu làm việc. Đặc điểm của các chi tiết hộp là có nhiều vách, độ dày mỏng của các vách khác nhau, trong các vách lại có nhiều gân, nhiều phần lồi lõm; nhiều mặt phẳng phải gia công để làm mặt tiếp xúc; đặc biệt trên hộp có nhiều lỗ phải gia công chính xác để thực hiện các mối lắp ghép. Nhìn chung, hộp là loại chi tiết phức tạp, khó gia công, khi chế tạo phải đảm bảo nhiều yêu cầu kỹ thuật khác nhau. 8.1.1- Yêu cầu kỹ thuật Hộp có những bề mặt chính nh mặt đáy, mặt lỗ yêu cầu độ chính xác khá cao. Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 116 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy Ngoài ra, còn có các bề mặt phụ nh bề mặt đậy nắp, lỗ bắt bulông . Những yêu cầu kỹ thuật cơ bản của hộp là: - Độ không phẳng và độ không song song của các bề mặt chính trong khoảng 0,05 ữ 0,1 mm trên toàn bộ chiều dài, Ra = 5 ữ 1,25. - Các lỗ có độ chính xác cấp 6 ữ 8, Ra = 2,5 ữ 0,63 đôi khi cần đạt cấp 5 vfa R a =0,32. Sai số hình dáng các lỗ là 0,5 ữ 0,7 dung sai đờng kính lỗ. - Dung sai khoảng cách tâm giữa các lỗ phụ thuộc vào chức năng của nó, nếu là lỗ lắp trục bánh răng thì dung sai khoảng cách tâm là 0,02 ữ 0,1 mm. Dung sai độ không song song của các tâm lỗ bằng dung sai khoảng cách tâm. Độ không vuông góc của các tâm lỗ khi lắp bánh răng côn và trục vít - bánh vít là 0,02 ữ 0,06 mm. - Dung sai độ không đồng tâm của các lỗ bằng 1/2 dung sai đờng kính lỗ nhỏ nhất. - Độ không vuông góc giữa mặt đầu và tâm lỗ trong khoảng 0,01 ữ 0,05 trên 100 mm bán kính. 8.1.2- Vật liệu và phơng pháp chế tạo phôi Vật liệu để chế tạo các chi tiết hộp thờng dùng là gang xám, thép đúc, hợp kim nhôm và những thép tấm để hàn. Tùy theo điều kiện làm việc, số lợng hộp và vật liệu mà phôi đợc chế tạo bằng các phơng pháp khác nhau. Phổ biến nhất là phôi gang đúc, phôi thép đúc, phôi hợp kim nhôm đúc, trong một số trờng hợp ngời ta dùng phôi dập, phôi hàn. * Phôi đúc bao gồm cả phôi gang, thép hoặc hợp kim nhôm là những loại phôi phổ biến nhất để chế tạo các chi tiết dạng hộp. Thờng dùng các phơng pháp đúc sau để chế tạo phôi đúc: - Đúc gang trong khuôn cát, mẫu gỗ, làm khuôn bằng tay. Phơng pháp này cho độ chính xác thấp, lợng d gia công cắt gọt lớn, năng suất thấp, đòi hỏi trình độ công nhân cao. Phơng pháp này thích hợp đối với dạng sản xuất đơn chiếc và loạt nhỏ. - Đúc gang trong khuôn cát, mẫu kim loại, làm khuôn bằng máy. Phơng pháp này cho độ chính xác cao, lợng d gia công cắt gọt nhỏ. Phơng pháp này thích hợp đối với dạng sản xuất hàng loạt và hàng khối. - Đúc trong khuôn vỏ mỏng thì chi tiết đúc ra đạt độ chính xác 0,3 ữ 0,6 mm, tính chất cơ học tốt. Phơng pháp này dùng trong hàng loạt lớn và hàng khối nhng thờng chỉ dùng để đúc các chi tiết có trọng lợng nhỏ. - Đúc áp lực có thể tạo nên các chi tiết hộp cỡ nhỏ có hình thù phức tạp. Các chi tiết hộp đúc ra thờng nguội không đều, gây ra biến dạng nhiệt và ứng suất d. Cho nên cần có biện pháp khử ứng suất d trớc khi gia công cắt gọt. * Phôi hàn đợc chế tạo từ thép tấm rồi hàn lại thành hộp. Loại này đợc dùng trong sản xuất đơn chiếc và loạt nhỏ vì sẽ rút ngắn đợc thời gian chuẩn bị phôi, đạt hiệu quả kinh tế cao (so với phôi đúc). Phôi hàn có 2 kiểu: - Kiểu thô: Hàn các tấm thép lại thành hộp rồi mới gia công. Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 117 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy - Kiểu tinh: Hàn các tấm thép đã đợc gia công sơ bộ các bề mặt cần thiết thành hộp, sau đó mới gia công tinh lại. Phôi hàn thì luôn có ứng suất d và việc khử ứng suất d của phôi hàn thờng gặp khó khăn. * Phôi dập đợc dùng đối với các chi tiết hộp nhỏ có hình thù không phức tạp ở dạng sản xuất loạt lớn và hàng khối. Ta có thể dập nóng đối với thép còn hợp kim màu thì có thể dập nguội. Phơng pháp dập tạo đợc cơ tính tốt và đạt năng suất cao. 8.1.3- Tính công nghệ trong kết cấu Tính công nghệ trong kết cấu của chi tiết hộp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi vì nó không những ảnh hởng rất lớn tới công sức lao động khi chế tạo mà còn có ảnh hởng tới việc tiêu hao vật liệu. Vì vậy, ngay từ khi thiết kế phải đảm bảo các yêu cầu về tính công nghệ của kết cấu nh: - Hộp phải có đủ độ cứng vững để khi gia công không bị biến dạng và có thể dùng chế độ cắt cao, đạt năng suất cao. - Các bề mặt làm chuẩn phải có đủ diện tích nhất định, phải cho phép thực hiện nhiều nguyên công khi dùng bề mặt đó làm chuẩn. Ngoài ra, bề mặt chuẩn còn phải tạo điều kiện để gá đặt chi tiết nhanh khi gia công và lắp ráp. - Các bề mặt cần gia công không đợc có vấu lồi, lõm; phải thuận lợi cho việc ăn dao, thoát dao. Kết cấu của các bề mặt phải tạo điều kiện cho việc gia công đồng thời bằng nhiều dao. - Các lỗ trên hộp nên có kết cấu đơn giản, không nên có rãnh hoặc có dạng định hình, bề mặt lỗ không đợc đứt quãng. Các lỗ đồng tâm nên có đờng kính giảm dần từ ngoài vào trong. Các lỗ nên thông suốt và ngắn. - Không nên bố trí các lỗ nghiêng so với mặt phẳng của các vách để khi gia công tránh hiện tợng dao (khoan, khoét, doa) bị ăn dao lệch hớng. - Các lỗ kẹp chặt phải là các lỗ tiêu chuẩn. 8.1.4- Quy trình công nghệ gia công chi tiết hộp a) Chuẩn định vị Khối lợng gia công chi tiết dạng hộp chủ yếu là tập trung vào việc gia công các lỗ. Muốn gia công nhiều lỗ trên nhiều bề mặt khác nhau qua các giai đoạn thô, tinh . cần tạo nên một chuẩn tinh thống nhất cho chi tiết hộp. Chuẩn đó thờng là một mặt ngoài nào đó và hai lỗ chuẩn tinh phụ vuông góc với mặt phẳng đó. Hai lỗ chuẩn tinh phụ này phải đợc gia công đạt đến độ chính xác cấp 7 và có khoảng cách càng xa càng tốt. Khi định vị chi tiết hộp trên đồ gá thì mặt ngoài sẽ tiếp xúc với đồ định vị mặt phẳng, hai lỗ sẽ đợc tiếp xúc với hai chốt (một chốt trụ, một chốt trám). Nh vậy, chi tiết đợc định vị đủ 6 bậc tự do. Hai lỗ chuẩn tinh phụ thờng đợc dùng trong số các lỗ bulông trên đế của hộp. Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 118 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy Tuy nhiên, không nhất thiết lúc nào cũng dùng hai trong số các lỗ bắt bulông đem gia E A B công chính xác để làm chuẩn phụ, mà có thể căn cứ vào kết cấu cụ thể của hộp nh rãnh, sống trợt, thậm chí cả lỗ chính xác của hộp để khống chế các bậc tự do còn lại. Ví dụ, khi gia công hộp dạng mặt bích. Ta chọn chuẩn là mặt đầu (có đờng kính A), lỗ chính B và một trong hai lỗ bắt bulông. Hình 8.1- Chọn chuẩn định vị trên mặt bích Sơ đồ gá dặt có tính chất điển hình nh trên (một mặt phẳng và hai lỗ vuông góc với mặt phẳng đó) cho phép gá đặt chi tiết qua nhiều nguyên công trên nhiều đồ gá, tránh đợc sai số tích lũy do việc thay đổi chuẩn gây ra. Tạo đợc chuẩn tinh nh thế, đồ gá cũng đơn giản đi nhiều và tơng tự nhau ở nhiều nguyên công. Vì vậy đối với chi tiết dạng hộp, sau khi làm sạch, khử ứng suất bên trong, cắt đậu rót, đậu ngót thì nguyên công đầu tiên phải là gia công tạo mặt chuẩn. Việc chọn chuẩn thô cho nguyên công này hết sức quan trọng vì nó ảnh hởng đến lợng d gia công cũng nh độ chính xác ở các nguyên công tiếp theo. Ta có thể dùng những phơng án chọn chuẩn thô nh sau: c Mặt thô của lỗ chính khống chế 4 bậc tự do (hình a). d Mặt thô không gia công ở bên trong khống chế 3 bậc tự do (hình b). e Mặt trên ở gờ vai khống chế 3 bậc tự do (hình c). a) b) c) Trong các bề mặt có thể làm chuẩn thô nói trên, quan trọng nhất là lỗ chính vì nếu chọn nó làm chuẩn thô thì bảo đảm đợc lợng d về sau cho bản thân lỗ đều đặn, tạo điều kiện cho việc gia công lỗ dễ dàng. Khi chọn chuẩn thô, nếu không chú ý đến Hình 8.2- Sơ đồ định vị khi chọn chuẩn thô ở nguyên công đầu tiên mặt trong không gia công sẽ có thể làm cho khe hở lắp ghép giữa nó với các bộ phận bên trong (nh bánh răng, tay gạt .) không đảm bảo. Trong sản xuất hàng loạt nhỏ và đơn chiếc, do việc chế tạo phôi kém chính xác và khi không dùng đồ gá chuyên dùng, có thể thực hiện nguyên tắc chọn chuẩn nh trên bằng phơng pháp lấy dấu. Khi lấy dấu, có thể kết hợp chọn chuẩn thô này, đồng thời kiểm tra chuẩn thô kia, chia l ợng d cho thoả mãn các yêu cầu khác nhau. Tuy Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 119 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy nhiên, lấy dấu và gia công theo dấu có năng suất rất thấp, do đó giá thành tăng. b) Trình tự gia công các bề mặt chủ yếu của hộp Quá trình công nghệ gia công chi tiết dạng hộp gồm hai giai đoạn chính sau: * Gia công mặt phẳng chuẩn và các lõ chuẩn để làm chuẩn thống nhất. * Dùng chuẩn thống nhất ở trên để làm chuẩn định vị gia công các bề mặt còn lại nh: - Gia công các mặt phẳng còn lại. - Gia công thô và bán tinh các lỗ lắp ghép. - Gia công các lỗ không chính xác dùng để kẹp chặt. - Gia công chính xác các lỗ lắp ghép. - Tổng kiểm tra. 8.1.5- Biện pháp công nghệ thực hiện các nguyên công chính a) Gia công mặt chuẩn Mặt chuẩn để gia công chi tiết dạng hộp gồm một mặt phẳng và hai lỗ chuẩn. * Gia công mặt phẳng chuẩn Với hộp có kích thớc khác nhau và sản lợng ít, ta có thể dùng máy phay hay bào vạn năng để gia công. Nếu các hộp cỡ lớn có bề mặt chuẩn vuông hoặc gần tròn, có thể gia công trên máy tiện đứng; còn hộp cỡ nhỏ thì ngoài bào và phay, ta còn có thể gia công trên máy tiện vạn năng bằng cách dùng mâm cặp 4 chấu để định vị hoặc dùng đồ gá chuyên dùng. Trong sản xuất hàng loạt lớn và hàng khối, với hộp cỡ lớn hoặc trung bình, gia công mặt phẳng chuẩn đợc thực hiện trên máy nhiều trục hoặc máy có bàn quay; với hộp cỡ nhỏ có thể dùng chuốt mặt phẳng hoặc máy tổ hợp hay máy chuyên dùng. * Gia công hai lỗ chuẩn Nếu sản xuất hàng loạt lớn hoặc hàng khối nên dùng máy nhiều trục chuyên dùng. Chú ý rằng khi gia công hai lỗ chuẩn này phải lần lợt tiến hành khoan, khoét, doa trong một lần gá và phải dùng bạc dẫn hớng để đảm bảo đạt đợc độ nhám bề mặt và độ chính xác của bản thân lỗ cũng nh đảm bảo khoảng cách tâm hai lỗ nằm trong phạm vi dung sai cho phép. Nếu sản lợng nhỏ, có thể gia công bằng cách lấy dấu và thực hiện trên máy khoan đứng. Với hộp lớn, có thể gia công hai lỗ chuẩn trên máy doa ngang. b) Gia công các mặt ngoài của hộp Các mặt ngoài của hộp thờng là mặt phẳng, đợc gia công bằng các phơng pháp bào, phay, tiện, mài và chuốt. Trong sản xuất đơn chiếc và hàng loạt nhỏ, thờng dùng phơng pháp bào vì đơn giản và rẻ tiền. Năng suất của bào tuy thấp nhng có thể khắc phục bằng cách gá nhiều chi tiết gia công cùng một lúc. Trong sản xuất hàng loạt vừa và lớn, việc gia công mặt ngoài có thể bằng phơng Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 120 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy pháp phay. Với hộp có kích thớc nhỏ thì xếp nhiều chi tiết để gia công cùng một lúc. Hộp có kích thớc lớn thì gia công mặt ngoài trên máy phay giờng hoặc bào giờng. Trong sản xuất hàng khối thì đã và đang sử dụng phơng pháp phay liên tục trên máy phay có bàn quay và máy phay có tang trống để gia công hai mặt phẳng song song cùng một lúc bằng hai dao. Ngoài ra, hiện nay còn sử dụng rộng rãi cả phơng pháp chuốt để gia công mặt phẳng của hộp. Những hộp có mặt ngoài và mặt trong tròn xoay đợc gia công trên máy tiện đứng. Gia công tinh các mặt ngoài của hộp trong sản xuất hàng loạt lớn và hàng khối đợc thực hiện trên máy mài, còn trong sản xuất đơn chiếc và loạt nhỏ thờng dùng phơng pháp cạo. c) Gia công các lỗ lắp ghép Khi chế tạo các chi tiết dạng hộp, việc gia công các lỗ nhất là các lỗ lắp ghép chiếm thời gian khá lớn. Vì vậy, việc chọn phơng pháp gia công hợp lý sẽ tạo điều kiện nâng cao năng suất, giảm giá thành rất có hiệu quả. Biện pháp để gia công các lỗ lắp ghép của hộp phụ thuộc vào sản lợng của chi tiết. Có thể gia công trên máy doa ngang vạn năng hay máy tổ hợp nhiều trục chính. Trong một số trờng hợp, có thể gia công trên dây chuyền tự động hoặc cũng có thể gia công trên máy khoan đứng, khoan cần, đôi khi có thể gia công trên máy tiện đứng hay máy tiện thờng. Đờng kính các lỗ gia công phụ thuộc cơ bản vào kích thớc của dao (dao định hình), hoặc phụ thuộc vào việc điều chỉnh kích thớc của mũi dao lắp trên trục dao. Độ chính xác về khoảng cách tâm, độ song song và vuông góc giữa các đờng tâm lỗ với nhau, cũng nh các yêu cầu khác về vị trí của lỗ đợc đảm bảo bằng hai phơng pháp sau: - Gia công các lỗ theo các bạc dẫn hớng trên đồ gá. - Gia công các lỗ theo phơng pháp xác định bằng tọa độ nhờ các vạch kích thớc trên máy (máy doa tọa độ). * Trong sản xuất hàng loạt lớn và hàng khối, các lỗ lắp ghép của hộp đợc gia công trên máy doa, máy tổ hợp nhiều trục theo cách gia công song song hoặc song song liên tục trên hai hoặc ba bề mặt của hộp. Khi đó, vị trí các lỗ đợc đảm bảo theo cách bố trí các trục chính trên máy. Khi gia công trên máy tổ hợp nên chia ra thành hai nguyên công thô và tinh, hoàn thành trên hai máy của một đờng dây hoặc chia làm hai bớc hoàn thành tại hai vị trí của máy. Những lỗ chính của hộp có kích thớc không lớn lắm, có thể đợc gia công trên máy khoan đứng nhờ bạc dẫn hớng và đầu khoan nhiều trục để gia công các lỗ trên một bề mặt cùng một lúc, hoặc trên máy khoan cần có dùng bạc dẫn. * Trong sản xuất hàng loạt, các lỗ chính xác của hộp đợc gia công trên máy doa ngang có dùng bạc dẫn hớng. Khoảng cách tâm và độ song song của chúng đợc bảo đảm bằng sự dịch chuyển bàn máy và bằng các bạc dẫn hớng. Còn độ vuông góc Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 121 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy giữa các đờng tâm lỗ đợc đảm bảo nhờ quay bàn máy mang chi tiết so với trục doa. Nếu lỗ cần doa ngắn, khi gia công cần dùng bạc dẫn hớng cho trục doa ở phía trớc hoặc ở phía sau. Khi lỗ cần doa dài thì định hớng trục doa cả phía trớc và sau. Bạc dẫn Chi tiết Bạc dẫn Chi tiết Chi tiết Hình 8.3- Sơ đồ định hớng dụng cụ khi doa lỗ chi tiết hộp Nếu có nhiều lỗ đồng trục trên một hàng, có thể thực hiện gia công trên máy doa với biện pháp thích hợp. Để đảm bảo độ chính xác của hàng lỗ nên chia ra hai nguyên công thô và tinh. Khi gia công thô, trớc tiên gia công lỗ ngoài cùng ở một phía của hộp bằng trục dao côngxôn. Sau đó gia công lỗ tiếp theo, làm nh vậy cho đến khi xong một nửa số lỗ trên hàng lỗ đó. Quay bàn máy đi 180 0 để gia công các lỗ còn lại ở phía đối diện của hộp với biện pháp nh các lỗ ở phía bên kia. Làm nh vậy cho đến hết. Khi gia công tinh, có thể tiến hành theo hai cách. Cách thứ nhất là gia công liên tục các lỗ bằng cách sử dụng các lỗ vừa gia công đợc để dẫn hớng cho việc gia công các lỗ tiếp theo. Cách thứ hai là lần lợt gia công hai lỗ ngoài của hai mặt ngoài cùng đối diện của hộp, sau đó dùng hai lỗ này để dẫn hớng cho dụng cụ cắt cho việc gia công các lỗ còn lại ở giữa. Ví dụ, cần gia công 4 lỗ trên một hàng lỗ của chi tiết hộp nh sau: - Gia công thô: 1 2 3 4 + Bớc 1: Gia công lỗ 4. + Bớc 2: Gia công lỗ 3. Sau đó, quay bàn máy để quay chi tiết 180 0 và tiếp tục gia công. + Bớc 3: Gia công lỗ 1. + Bớc 4: Gia công lỗ 2. - Gia công tinh: + Nếu dùng cách thứ nhất, gia công lỗ 4 trớc. Sau đó, dùng lỗ 4 (gắn bạc dẫn hớng) để dẫn trục dao gia công lỗ 3. Cứ nh vậy, dùng lỗ 3 để định hớng gia công cho lỗ 2, dùng lỗ 2 để định hớng gia công lỗ 1. + Nếu dùng cách thứ hai, tiến hành gia công lỗ 4 trớc. Sau đó, quay bàn máy để quay chi tiết 180 0 để gia công lỗ 1. Dùng hai lỗ 4 và 1 vừa gia công xong Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 122 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy để dẫn hớng cho trục dao gia công các lỗ 3 và 2. * Trong sản xuất loạt nhỏ và đơn chiếc, việc gia công lỗ hộp có thể thực hiện trên máy khoan cần hay máy doa đứng, doa ngang không cần bạc dẫn hớng cho dụng cụ cắt mà tiến hành bằng phơng pháp rà gá theo đờng vạch dấu trên phôi. Thứ tự việc gia công lỗ hộp theo phơng pháp này nh sau: - Gá đặt và kiểm tra chi tiết hộp trên bàn máy sao cho đờng tâm của lỗ lấy dấu song song với đờng tâm trục chính. - Đa đờng tâm trục chính của máy trùng với tâm lỗ đầu tiên sẽ gia công. - Gia công lỗ đó. - Dịch chuyển bàn máy cùng với chi tiết gia công theo những khoảng cách tâm đã cho tới khi trùng với đờng tâm của lỗ cần gia công tiếp theo. d) Gia công các lỗ kẹp chặt Trong các chi tiết dạng hộp, ngoài những lỗ cơ bản, chính xác còn có các lỗ dùng để kẹp chặt và các lỗ có ren. Khi gia công các lỗ này ta cũng căn cứ vào san lợng để chọn biện pháp gia công. - Khi sản lợng ít, với mọi cỡ kích thớc của hộp, các lỗ kẹp chặt đợc gia công trên máy khoan đứng hoặc khoan cần, khoảng cách tâm giữa các lỗ đợc đảm bảo bằng cách lấy dấu hoặc nhờ các phiến dẫn, bạc dẫn khoan. Đối với các hộp quá lớn, có thể dùng máy khoan di động kẹp thẳng vào chi tiết gia công hoặc là cho máy khoan di động trên nền xởng. - Trong sản xuất hàng loạt vừa, các lỗ kẹp chặt đợc cg trên máy khoan cần có lắp đầu Rơvônve, trên đó có lắp nhiều dụng cụ gia công khác nhau theo thứ tự gia công. Làm nh vậy sẽ giảm đợc thời gian tháo lắp dụng cụ. - Trong sản xuất hàng loạt lớn và hàng khối với các chi tiết cỡ vừa, các lỗ này đợc gia công trên máy tổ hợp hay máy khoan nhiều trục để gia công nhiều lỗ cùng một lúc. Đối với chi tiết cỡ nhỏ, nguyên công này đợc thực hiện trên máy tổ hợp cùng với một số nguyên công khác. Trong sản xuất hàng khối, các lỗ này còn có thể đợc gia công trên các đờng dây tự động. Với các lỗ có ren, khi gia công chúng ta phải có thêm bớc cắt ren. Tùy theo sản lợng, kết cấu và yêu cầu độ chính xác cũng nh kích thớc của ren mà ta chọn các phơng pháp cắt ren cho hợp lý. e) Gia công chính xác các lỗ lắp ghép Nếu trong chi tiết dạng hộp có các lỗ cần đảm bảo độ chính xác cấp 6, 7 thì phải gia công tinh lần cuối. Các phơng pháp gia công tinh lần cuối có thể là doa mỏng (doa láng), mài hành tinh, mài khôn, lăn ép thậm chí có thể mài nghiền, cạo . - Doa mỏng dùng để gia công lỗ đạt độ chính xác cao về kích thớc, hình dạng hình học và độ thẳng của đờng tâm. Đặc điểm của phơng pháp này là gia công với vận tốc rất cao, lợng ăn dao nhỏ, chiều sâu cắt nhỏ. Máy có thể là máy một trục chính, nhiều trục chính, máy doa Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 123 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy ngang, doa đứng, doa chuyên dùng. - Mài hành tinh dùng để gia công tinh lỗ có đờng kính lớn (hơn 180 mm). Phôi sẽ đợc gá cố định trên bàn máy, đá mài sẽ quay tơng đối so với tâm của trục chính, đồng thời quay hành tinh (tức là quay tơng đối so với lỗ gia công). Lợng ăn dao dọc do bàn máy thực hiện, ăn dao ngang là do dịch chuyển của đá mài. Phơng pháp này có năng suất thấp, kết cấu máy phức tạp nên ít dùng. - Mài khôn dùng để gia công tinh các lỗ có đờng kính từ 25 ữ 500 mm. Mài khôn thờng đợc thực hiện trên máy mài khôn một trục chính. Đây là phơng pháp có năng suất khá cao và kinh tế. - Lăn ép là phơng pháp gia công tinh bằng biến dạng dẻo trong trạng thái nguội. Nó dùng để gia công mọi vật liệu chịu tác dụng của biến dạng dẻo có độ cứng nhỏ hơn 40 HRC. f) Kiểm tra Trong quá trình chế tạo, ta phải kiểm tra. Việc kiểm tra giữa các nguyên công đợc tiến hành sau khi gia công các bề mặt quan trọng, có yêu cầu độ chính xác cao. Còn cuối giai đoạn gia công phải tổng kiểm tra các yếu tố đã đề ra trong yêu cầu kỹ thuật nh độ thẳng, độ phẳng của các mặt phẳng, độ song song, vuông góc, đồng tâm và khoảng cách giữa các lỗ . * Độ thẳng của mặt phẳng đợc kiểm tra bằng cách dùng thớc hoặc đồng hồ so. Độ phẳng của mặt phẳng đợc kiểm tra bằng đồng hồ so hoặc bằng những bàn rà trên đó có bôi lớp sơn đỏ để áp vào mặt cần kiểm tra. * Độ chính xác về kích thớc lỗ thì đợc kiểm tra bằng dụng cụ đo thích hợp tùy theo hình dạng và kết cấu lỗ. Nếu lỗ có chiều sâu nhỏ thì dùng thớc cặp, calip; nếu lỗ có chiều sâu lớn thì dùng đồng hồ đo lỗ. * Độ chính xác hình dáng hình học đợc kiểm tra bằng đồng hồ so. * Độ đồng tâm của các lỗ cơ bản đợc xác định bằng trục kiểm tra. Để đo độ đồng tâm của hai lỗ ta dùng trục kiểm tra và đồng hồ so với sơ đồ nh hình bên. Ta lắp hai trục chuẩn vào hai lỗ cần đo độ đồng tâm (lắp không có khe hở, nếu lỗ quá to thì ta có thể gá trục trong bạc), cho trục bên trái quay. Sai lệch chỉ thị lớn nhất và nhỏ nhất trên đồng hồ sau một vòng quay chính là sai lệch giữa Hình 8.4- Sơ đồ đo độ đồng tâm hai lỗ khoảng cách lớn nhất và nhỏ nhất từ các điểm trên tiết diện đo đến đờng tâm quay trục bên phải, đó chính là độ đảo h ớng tâm giữa hai trục, bằng hai lần độ đồng tâm giữa hai trục. Ngoài ra, để kiểm tra độ đồng tâm còn có thể dùng đồ gá chuyên dùng, phơng Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 124 Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy pháp quang học và một vài phơng pháp khác nữa. * Khoảng cách giữa hai tâm lỗ thì đợc đo nh sau: Ta đa hai trục có đờng kính 1 và 2 vào hai lỗ cần đo khoảng cách tâm. + Nếu lỗ có cấp chính xác cao (trên cấp 7) và lắp không có khe hở (H7/ h6). 2 MA 21 + = + Nếu lỗ có cấp chính xác thấp (dới cấp 8) thì lắp trục vào bạc điểm (bạc điểm có độ côn 1/500 ữ 1/200, khi lắp bạc điểm vào lỗ thì sẽ không có khe hở). * Đo độ song song giữa các lỗ đợc tiến hành bằng đồng hồ so. Hình 8.5- Sơ đồ đo khoảng cách tâm hai lỗ N A M 2 1 Bạc điểm 1 2 3 4 5 Dùng hai trục kiểm 4 và 5 cho vào hai lỗ cần kiểm tra dùng bạc điều chỉnh cho không còn khe hở. Lắp tay treo số 3 có mang đồng hồ 1 và 2 vào trục 5, quay tay treo 3 cho mũi tỳ của đồng hồ so 1 và 2 tỳ vào trục 4, tại đó chỉnh các đồng hồ so về số 0. Tháo tay treo ra, quay ngợc lại 180 0 và lắp về phía đối diện của trục 4 và 5. Tiến hành đo nh trên ta đợc kết quả: Hình 8.6- Sơ đồ kiểm tra độ song song theo hai phơng - Hiệu số chỉ trên đồng hồ số 1 là sai số về độ không song song theo phơng thẳng đứng của hai đờng tâm đó trên chiều dài bằng khoảng cách giữa hai đầu lắp tay treo. - Hiệu số chỉ trên đồng hồ số 2 là sai số về độ không song song theo Lu đức bình - Bộ môn Chế tạo máy - Khoa Cơ khí - Trờng Đại học Bách khoa 125 . Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy Chơng 8 Quy trình công nghệ chế tạo Các chi tiết điển hình Trong ngành Chế tạo máy, chi tiết gia công có hình dạng hình. Hình 8.9- Kiểm tra độ vuông góc giữa các lỗ a) Dùng đồng hồ so; b) Dùng calip Giáo trình: Công nghệ chế tạo máy 8.2- quy trình công nghệ chế tạo chi tiết

— Xem thêm —

Từ khóa:

Xem thêm: Quy trình công nghệ chế tạo các chi tiết điển hình, Quy trình công nghệ chế tạo các chi tiết điển hình, Quy trình công nghệ chế tạo các chi tiết điển hình

Gửi bình luận

Bình luận
Lên đầu trang
  • iphone
    iphone · Vào lúc 10:52 am 03/12/2013
    Bộ này đúng tài liệu mình đang tìm, thanks nhìu nha
  • Cam nang kinh doanh
    Cam nang kinh doanh · Vào lúc 10:12 am 11/12/2013
    Tài liệu hay quá, cám ơn tailieuhay_1389
  • An An
    An An · Vào lúc 05:38 am 27/12/2013
    Tài liệu rất hay, thank bạn nhiều. Hy vọng bạn post thêm tài liệu
  • bocapdangiu
    bocapdangiu · Vào lúc 05:48 am 03/01/2014
    Cảm ơn bạn nhiều nhé, mình mà biết đến bài này sớm hơn thì tốt quá 
  • fresh boy 43
    fresh boy 43 · Vào lúc 06:56 pm 03/01/2014
    Cám ơn những tài liệu website đã cung cấp ^.^
Xem thêm
Đăng ký

Generate time = 0.0883760452271 s. Memory usage = 13.93 MB