Cảm thụ văn lớp 4

fresh boy 33
fresh boy 33(8370 tài liệu)
(8 người theo dõi)
Lượt xem 744
10
Tải xuống 2,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 23 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 31/10/2013, 08:11

Mô tả: Nội dung cảm thụ văn học lớp 4 Phần I : Một số vấn đề chung I. Thế nào là cảm thụ văn học : Theo Trần Mạnh Hởng : Cảm thụ văn học chính là sự cảm nhận những giá trị nổi bật, những điều sâu sắc tế nhị và đẹp đẽ của văn học thể hiện trong tác phẩm (cuốn truyện bài văn, bài thơ) hay một bộ phận của tác phẩm (đoạn văn, đoạn thơ thậm chí là một từ ngữ có giá trị trong câu văn thơ). Nói cách khác cảm thụ văn học có nghĩa là khi đọc (nghe) một đoạn văn, một đoạn thơ, một câu chuyện ta không những phải hiểu mà còn phải xúc cảm, t- ởng tợng, nhập thân với những gì đã học II. Yêu cầu của cảm thụ ở tiểu học : 1. Học sinh cảm nhận đợc cái hay cái đẹp của văn (thơ) thông qua nội dung, nghệ thuật. 2. Nắm bắt đợc t tởng chủ đạo của tác giả. 3. Biết bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc của bản thân. 4. Biết viết thành một đoạn văn cảm thụ sinh động ở mức độ đơn giản phù hợp với lứa tuổi tiểu học. III. Đối tợng của cảm thụ văn học ở Tiểu học - Các bài văn, bài thơ, mẩu chuyện ngắn đặc sắc, có giá trị trong chơng trình Tập đọc lớp 4. - Các đoạn văn, đoạn th hay ngoài chơng trình có nội dung nói về tình yêu quê hơng đất nớc, tình cảm gia đình , Bác Hồ hay phản ánh nét sinh hoạt độc đáo của một vùng (miền) trên đất nớc. IV. Các dạng bài tập cảm thụ cơ bản ở Tiểu học Dạng 1 : Bài tập phát hiện hình ảnh và tái hiện vẻ đẹp của hình ảnh. Dạng 2 : Bài tập phát hiện các biện pháp nghệ thuật nêu giá trị của nghệ thuật. Dạng 3 : Bài tập nhận xét cách viết câu và sử dụng dấu câu, nêu tác dụng. Dạng 4 : Bài tập tìm hiểu nội dung và nêu cảm nhận chung. 1 Dạng 5 : Bài tập cảm thụ hình tợng nhân vật (chỉ yêu cầu cảm thụ một nét tính cách đặc trng hay một đặc điểm tiêu biểu của nhân vật ở mức độ đơn giản). V/ Một số biện pháp nghệ thuật cơ bản thờng dùng ở Tiểu học Để giúp học sinh làm bài tập cảm thụ văn học đạt kết quả cao, ngời giáo viên cần hớng dẫn học sinh nắm chắc một số những biện pháp nghệ thuật thờng dùng trong các bài văn, bài thơ ở tiểu học, bởi đây chính là chìa khóa giúp các em chủ động mở ra các lớp nghĩa sâu xa ẩn sau từng câu chữ của đoạn văn, đoạn thơ 1. Nghệ thuật so sách a. Định nghĩa : So sánh là cách đối chiếu hai đối tợng khác loại không đồng nhất nhau hoàn toàn mà chỉ giống nhau một nét nào đó về màu sắc, hình dáng, ngữ nghĩa b. Tác dụng : Phép so sánh trong văn học có tác dụng tạo ra cảm giác mới mẻ, giúp sự vật đợc miêu tả trở nên cụ thể, sống động c. Cách nhận biết : Trong câu văn có sử dụng nghệ thuật so sánh thờng có các từ : là, nh, bằng, tựa nh và dấu hai chấm (:) dấu gạch ngang (-). d. Bài tập vận dụng : + Nghệ thuật nào đợc sử dụng trong câu ca dao sau : Công cha nh núi Thái Sơn Nghĩa mẹ nh nớc trong nguồn chảy ra + Con cảm nhận đợc gì về tình cảm bà cháu đợc thể hiện qua phép so sánh sau : Bà nh quả ngọt chín rồi Càng thêm tuổi tác càng tơi lòng vàng Quả ngọt cuối mùa Võ Thanh An 2. Nghệ thuật nhân hoá a- Định nghĩa : Nhân hoá là cách gọi hoặc tả đồ vật, loài vật, cây cối bằng những từ ngữ vốn đợc dùng để gọi hoặc tả con ngời (hoặc nói cách khác là gắn cho những hoạt động đồ vật, loài vật, cây cối tình cảm, trạng thái nh con ngời). 2 b. Tác dụng : Nghệ thuật so sánh giúp cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối trở nên gần gũi, sinh động, hấp dẫn, biểu thị đợc những tình cảm, suy nghĩ của con ngời. e. Bài tập ứng dụng : + Trong câu văn sau, những sự vật nào đợc nhân hoá Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cậu Chân, cậu Tay lại sống thân mật với nhau, mỗi ngời một việc không ai tị ai cả . + Chỉ ra và nêu tác dụng của nghệ thuật nhân hoá trong đoạn thơ sau : Bé ngủ ngon quá Đẫy cả giấc tra Cái võng thơng bé Thức hoài đa đa . Ngoài hai biện pháp nghệ thuật cơ bản trên giáo viên có thể cung cấp cho học sinh các biện pháp nghệ thuật : Đảo ngữ, điệp từ, dùng hình ảnh gợi tả, gợi cảm, dùng hình ảnh đối lập VI/ Phơng pháp làm 1 bài tập cảm thụ : Để làm tốt một bài tập cảm thụ văn học, ngời giáo viên cần hớng dẫn để các em thực hiện đầy đủ từng bớc các việc sau đây : a- Đọc kỹ đề bài, xác định rõ yêu cầu của bài tập (phải trả lời đợc điều gì ? cần nêu bật ý gì ?). b- Đọc và tìm hiểu đoạn văn (đoạn thơ ; mẩu chuyện) đợc nêu trong đề bài : (cần dựa vào yêu cầu cụ thể của từng bài tập để tìm hiểu) Thông thờng để tìm hiểu một đoạn văn thơ cần hớng dẫn học sinh đọc kỹ đoạn trích, xác định đợc nội dung chính của đoạn trích thông qua một số câu hỏi gợi ý. Tác giả viết bài (đoạn) văn (thơ) nhằm diễn tả gì ? - Điều đó đợc thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh , chi tiết nào và những biện pháp nghệ thuật nào đợc thể hiện qua các từ ngữ, hình ảnh đó . - Đoạn thơ (văn) gợi cho em suy nghĩ cảm xúc gì ?. c. Viết đoạn văn cảm thụ hớng vào yêu cầu của đề : 3 - Đoạn văn có thể bắt đầu bằng một câu mở đoạn để dẫn dắt ngời đọc hoặc trả lời thẳng vào câu hỏi chính, tiếp đó cần nêu rõ các ý theo yêu cầu của đề (các hình ảnh, từ ngữ, chi tiết làm toát nội dung thân đoạn ; cuối cùng có thể kết đoạn bằng một câu ngắn gọn để gợi lại nội dung cảm thụ. Với từng dạng bài cụ thể có thể trình bày theo các bớc cơ bản sau : * Dạng bài phát hiện hình ảnh thờng có các bớc sau : + Phát hiện, nêu ra các hình ảnh. + Tái hiện vẻ đẹp, nêu ý nghĩa của hình ảnh thông qua nghệ thuật. + Nêu bật đợc t tởng, tình cảm của tác giả. + Cảm xúc của bản thân. * Dạng bài cảm thụ hình tợng nhân vật 1. Nêu các chi tiết về : + Ngoại hình + Hành động + Lời nói của nhân vật (đợc thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh nào) 2. Nêu bật tính cách, phẩm chất của nhân vật. 3. T tởng chủ đạo, ý nghĩa sâu xa của mẩu chuyện, của tác giả đợc thể hiện qua nhân vật. 4. Cảm xúc của bản thân * Với các dạng bài còn lại gồm 4 bớc sau : + Phát hiện nghệ thuật + Chỉ ra nội dung + Nêu t tởng, tình cảm của tác giả + Cảm xúc của bản thân. 4 phần II : Một số bài tập cảm thụ theo các chủ điểm chơng trình SGK lớp 4 chủ điểm : thơng ngời nh thể thơng thân Bài 1 : Trình bày cảm nhận của em về Lòng thơng ngời một nét tính cách tiêu biểu của Dế Mèn trong câu chuyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu của nhà văn Tô Hoài. Gợi ý : 1. Chi tiết thể hiện hành động của Dế Mèn - Quan tâm đến ngời yếu đuối bất hạnh : Nghe Tiếng khóc tỷ tê nhìn thấy chị nhà trò đang gục đầu bên tảng đá cuội đến gần gạn hỏi mãi. - Bênh vực giúp đỡ ngời gặp hoạn nạn Xoè hai càng ra Dắt chị Nhà Trò đi. - Lời nói Em đừng sợ, hãy về với tôi đây 2. Tính cách, phẩm chất : Dế Mèn rất giàu lòng thơng ngời luôn quan tâm giúp đỡ ngời gặp khó khăn hoạn nạn. 3. T tởng, ý nghĩa : Ca ngợi những con ngời giàu lòng nhân ái. 4. Cảm xúc của bản thân cảm phục, yêu mến, học tập. Tham khảo : Nhân vật Dến Mèn trong mẩu chuyện Dế mèn bênh vực kẻ yếu của Nhà văn Tô Hoài đã để lại cho ta ấn tợng tuyệt đẹp. Đó là một con ngời giàu tình thơng ngời : Khi nghe Tiếng khóc tỉ tê và thấy chị Nhà Trò gục đầu bên tảng đá cuội, nếu là ngời khác chắc sẽ thờ ơ, bỏ mặc nhng Dế Mèn đã đến gần và gặn hỏi cho thấy Dến Mèn đã rất quan tâm đến mọi ngời. Hình ảnh chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy gò quá và đôi cánh ngắn chùn chụt đã làm Dế Mèn rất cảm thơng, chú ta càng xúc động hơn tr- ớc cảnh ngộ bất hạnh của chị : mẹ mất sống thui thủi một mình, rồi túng thiếu lại còn bị đe dọa bởi món nợ truyền đời của bọn nhện. Cứ chỉ Xoè hai càng ra dắt chị Nhà trò đi và lời nói Em đừng sợ càng thể hiện rõ hơn phẩm chất đáng quý của Dế Mèn giàu tình thơng yêu, sẵn sàng che chở, giúp đỡ những ngời yếu đuối bất hạnh. Dế Mèn đúng là biểu tợng của tình thơng yêu, lòng nhân ái. Dế Mèn đã để lại trong lòng ta bao tình cảm mến th- ơng, cảm phục. 5 Bài 2 : Hình ảnh chị Nhà Trò trong mẩu chuyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu đã để lại trong lòng ngời đọc bao cảm thơng. Hãy trình bày cảm nhận của em. Gợi ý : Hình ảnh chị Nhà Trò đợc miêu tả qua các chi tiết : + Ngoại hình : bé nhỏ lại gầy yếu cánh non nớt lại ngắn chùn chùn. + Hoàn cảnh : mẹ mất sống thui thủi bị đe doạ : đánh vặt cánh vặt chân ăn thịt Chị là hiện thân của sự yếu đuối, bất hạnh và bị bóc lột trong xã hội. - Cảm xúc của bản thân : thơng cảm, xúc động. Bài 3 : Đoạn thơ Vì con mẹ khổ đủ điều Quanh đôi mắt mẹ đã nhiều nếp nhăn Con mong mẹ khoẻ dần dần Ngày ăn ngon miệng đêm nằm ngủ ngon Rồi ra đọc sách cấy cày Mẹ là đất nớc tháng ngày của con . Mẹ ốm Trần Đăng Khoa Theo em, hình ảnh nào góp phần nhiều nhất làm nên cái hay của đoạn thơ trên ! Vì sao ?. Gợi ý : + Hình ảnh Mẹ là đất nớc, tháng ngày của con góp phần làm nên cái hay của đoạn thơ. + Nghệ thuật so sánh Mẹ-Đất nớc, tháng ngày + Hình ảnh Đất nớc tháng ngày cho thấy trong suy nghĩ của ngời con mẹ là tất cả những gì vĩ đại, lớn lao và cao quý không bao giờ thiếu đợc với mỗi con ngời. + Thấy đợc tình yêu thơng lòng biết ơn vô hạn của con cái đối với mẹ. + Tình cảm của bản thân : Thấm thía công ơn của mẹ 6 Bài 4 : Tôi lục tìm hết túi nọ túi kia, không có tiền, không có đồng hồ, không có cả một chiếc khăn tay. Trên ngời tôi chẳng có tài sản gì . Ngời ăn xin vẫn đợi tôi. Tay vẫn chìa ra run lẩy bẩy. Tôi chẳng biết làm cách nào. Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia. - Ông đừng giận cháu, cháu không có để cho ông cả ( Ng ời ăn xin Tuốc-Ghê-Nhép ). Trình bày suy nghĩ của con về nhân vật cậu bé đợc miêu tả trong đoạn văn trên. Gợi ý : Hành động Lục tìm hết túi nọ túi kia Nắm chặt lấy bàn tay run rẩy + Lời nói : Ông đừng giận cháu Cậu bé là một con ngời có tấm lòng nhân hậu thơng cảm và muốn giúp đỡ ông lão ăn xin nghèo khổ dù ông lão và cậu là hai con ngời ở hai hoàn cảnh khác nhau. - ý nghĩa : Ca ngợi những con ngời giàu lòng nhân ái. - Cảm xúc của bản thân : yêu quý cảm phục học tập. Chủ điểm : Măng mọc thẳng Bài 1 : Đoạn thơ : Nòi tre đâu chịu mọc cong Cha lên đã nhọn nh chông lạ thờng Lng trần phơi nắng phơi sơng Có manh áo cộc tre nhờng cho con Tre Việt Nam Nguyễn Duy Đoạn thơ trên có những hình ảnh nào đẹp. Nêu ý nghĩa đẹp đẽ của những hình ảnh đó. Gợi ý : Hình ảnh măng tre nhọn nh chông : Cho thấy sự kiêu hãnh, hiên ngang, bất khuất, bản chất ngay thẳng, khảng khái của nòi tre nghệ thuật so sánh. 7 + Hình ảnh lng trần phơi nắng phơi sơng gợi sự dãi dầu, chịu đựng mọi khó khăn của tre. + Hình ảnh manh áo cộc tre nhờng cho con gợi sự liên tởng đến sự che chở, hy sinh tất cả vì măng non của trẻ. + Thông qua những phẩm chất đáng quý của tre đến ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của ngời Việt Nam, dân tộc Việt Nam : Kiên cờng bất khuất, ngay thẳng chịu thơng chịu khó thể hiện tình yêu và lòng tự hào của nhà thơ đối với tre Việt Nam dân tộc Việt Nam. + Cảm xúc của bản thân : Yêu quý và tự hào . Bài 2 : Năm qua đi, tháng qua đi Tre già măng mọc có gì lạ đâu Mai sau Mai sau Mai sau Đất xanh tre mãi xanh màu tre xanh . Tre Việt Nam Nguyễn Du Em hãy cho biết những câu thơ trên nhằm khẳng định điều gì ? Cách diễn đạt của nhà thờ có gì độc đáo nhằm góp phần khẳng định điều đó. Gợi ý : + Nghệ thuật : điệp từ Mai sau xanh 3 lần + Điệp từ Mai sau nhắc lại 3 lần thể hiện rất đẹp sự kế tiếp tre già - măng mọc đồng thời gợi cảm xúc về không gian và thời gian nh mở ra vô tận tạo cho ý thơ bay bổng. Điệp từ xanh (3 lần) gợi sức sống mãnh liệt, vĩnh cửu của màu sắc của trẻ. Nghệ thuật () đã góp phần khẳng định sự trờng tồn, sự sống mãnh liệt của tre Việt Nam, dân tộc Việt Nam. 8 + Cảm xúc : yêu quý và tự hào về nòi tre Việt Nam về dân tộc Việt Nam. Bài 3 : Trình bày cảm nhận của em về nhân vật Gà trống trong câu chuyện thơ Gà trống và Cáo của tác giả La-Phông-Ten. Tham khảo : Đọc truyện thơ Gà trống và Cáo của nhà thơ La-Phông- Ten ta có ấn tợng thật sâu sắc về chú Gà Trống đáng yêu. Chú ta thật thông minh nhanh nhẹn với cái dáng vắt vẻo trên cành và tinh nhanh lõi đời. Nhng trớc một lão cáo già có cái dáng đon đả và những lời đờng mật ngọt ngào kìa anh bạn quý, xin mời xuống đây và cái thông điệp tuyệt vời mà Cáo mang đến liệu gà ta sẽ xử lý thế nào ?. Gà rằng xin đợc ghi ơn trong lòng đã khiến ta giật mình lo lắng cho Gà Trống, lĩnh mạng của Gà Trống rõ ra. Sao khi bị cáo lừa gạt và rồi : kìa tôi thấy cặp chó săn từ xa chạy lại chắc loan tin này đã khiến cáo ta hồn bay phách lạc quắp đuôi, co cẳng chạy mất khiến ta thở phào nhẹ nhõm và bật lên tiếng cời sảng khoái trớc sự thông minh tuyệt vời của Gà Trống. Với lời kể chuyện bằng những vần thơ nhẹ nhàng, dí dỏm, câu chuyện là một bài học sâu sắc đừng vội tin những lời nói ngọt ngào của kẻ xấu mà hại đến thân và nhân vật gà trồng đã để lại cho ta tình cảm yêu quý và mến phục. Bài 4 : Trình bày cảm nhận của em về nhân vật Cáo trong câu chuyện Gà trống và Cáo. Qua đó em rút ra bài học gì ?. Chủ điểm Trên đôi cánh ớc mơ Bài 1 : Đoạn văn Trăng đêm nay sáng quá ! Trăng mai còn sáng hơn. Anh mừng cho các em vui tết trung thu độc lập đầu tiên và anh mong ớc ngày mai đây những tết trung thu tơi đẹp hơn nữa sẽ đến với các em Trung thu độc lập Thép Mới. - Đoạn văn trên giúp em cảm nhận đợc điều gì ? Em có suy nghĩ gì, mơ ớc gì về tơng lai của Đất nớc ?. Gợi ý : + Câu cảm ở đầu đoạn văn Trăng đêm nay sáng quá gợi vẻ đẹp của ánh trăng và cảm xúc vui sớng của anh chiến sỹ khi ngắm trăng độc lập đầu tiên. + Các từ chỉ cảm xúc mừng mong ớc từ gợi tả tơi đẹp diễn tả niềm vui, những suy nghĩ của anh chiến sỹ về tơng lai tơi đẹp của các em của đất nớc. 9 + Suy nghĩ và mơ ớc của bản thân : Bài 2 : Nếu chúng mình có phép lạ Hái triệu vì sao xuống cùng Đúc thành ông mặt trời mới Mãi mãi không còn mùa đông Nếu chúng mình có phép lạ -Đinh Hải Đoạn thơ thể hiện những điều gì đẹp đẽ. Em có những cảm nhận gì khi đọc đoạn thơ trên. Gợi ý : + Nghệ thuật liên tởng Biểu tợng Ông mặt trời gợi một thế giới ấm no hạnh phúc, đầy ánh sáng. Biểu tợng Mùa đông gợi sự lạnh lẽo, đói rét, nghèo khổ. + Cách dùng các động tự hái đúc thể hiện khát vọng của tuổi thơ muốn chinh phục vũ trụ bao la và các hành tinh xa xôi. + Đoạn thơ thể hiện sinh động ớc mơ cao đẹp đầy tính nhân văn của tuổi thơ không còn đói rét nghèo khổ và bất công. Các em ớc mơ một thế giới tốt đẹp đầy ánh sáng văn minh, ấm no và hạnh phúc. + Cảm xúc của bản thân Bài 3 : Đoạn thơ Nếu chúng mình có phép lạ Hoá trái bom thành trái ngon Trong ruột không còn thuốc nổ Chỉ toàn kẹo và bi tròn Nếu chúng mình có phép lạ - Đinh Hải Trình bày cảm nhận của em khi đọc đoạn thơ trên. Chủ điểm Có chí thì nên Bài 1 : Em có suy nghĩ gì về nhân vật Nguyễn Hiền trong câu chuyện Ông Trạng thả diều. Tham khảo : 10 . Nội dung cảm thụ văn học lớp 4 Phần I : Một số vấn đề chung I. Thế nào là cảm thụ văn học : Theo Trần Mạnh Hởng : Cảm thụ văn học chính là sự cảm nhận. nghĩ, cảm xúc của bản thân. 4. Biết viết thành một đoạn văn cảm thụ sinh động ở mức độ đơn giản phù hợp với lứa tuổi tiểu học. III. Đối tợng của cảm thụ văn

— Xem thêm —

Xem thêm: Cảm thụ văn lớp 4, Cảm thụ văn lớp 4, Cảm thụ văn lớp 4

Lên đầu trang

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.0980651378632 s. Memory usage = 13.94 MB