bien phap phat trien tu duy

fresh boy 30
fresh boy 30(8585 tài liệu)
(8 người theo dõi)
Lượt xem 4
6
Tải xuống 2,000₫
(Lịch sử tải xuống)
Số trang: 27 | Loại file: DOC
0

Gửi bình luận

Bình luận

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 31/10/2013, 10:11

Mô tả: TƯ DUY là một vấn đề cần thiết cho mọi họạt động của cuộc sống,đặc biệt là năng lực tư duy lien quan đến tư tưởng va năng lực trí tuệ con người, có tư duy tốt con người mới lao động và làm việc đạt hiệu quả cao. Chính vì vậy việc rèn luyện và phát triển tư duy cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là rất quan trọng và hữu ích. Đôi lúc bạn cảm thấy đầu óc trống rỗng, tư duy trì trệ và dường như bất lực trước các vấn đề, điều đó không phải do khả năng tư duy bị giới hạn mà là do bạn chưa biết cách làm cho nó trở nên sắc bén hơn. 1. Chọn thời gian phù hợp Đa số người lớn tuổi thường suy nghĩ sáng suốt hơn vào buổi sáng, trong khi những người trẻ lại thường minh mẫn hơn vào buổi chiều. Do đó, hãy cố gắng tìm ra những "khoảnh khắc vàng" của bộ não và để dành chúng cho những công việc đòi hỏi tư duy nhiều nhất. Hãy dành một thời gian tối thiểu trong ngày cho việc rèn luyện cơ thể. Bạn sẽ thấy điều này không vô ích. 2. Viết ra những gì chợt đến trong đầu Luôn luôn mang theo sổ và bút, hoặc bất cứ phương tiện nào giúp bạn ghi lại những gì nhìn thấy, nghe thấy mà bạn cho là quan trọng hoặc những ý tưởng chợt đến. Hơn 99% những điều này có thể là vô dụng, nhưng 1% còn lại sẽ khiến bạn trở thành thiên tài. Và bạn sẽ không thể nhớ được chúng nếu không ghi lại. 3. Xây dựng kiến thức mới trên nền tảng những gì đã có Mỗi khi nhận được những thông tin mới, hãy liên hệ chúng với những gì bạn đã biết. Đó là phương pháp tối ưu khiến cho những kiến thức mới không bị rơi rụng và những hiểu biết đã có không bị lạc hậu. 4. Luôn luôn thực hành Một nghiên cứu do Viện nghiên cứu lão khoa Mỹ tiến hành cho thấy, việc thực hành thường xuyên trên một số lĩnh vực đã khiến khả năng nhận thức và trí nhớ ở những người 70 tuổi làm việc tốt hơn lúc họ 60. Vì vậy, hãy thường xuyên thực hành kiến thức của mình từ khi bạn còn trẻ. 5. Kết bạn với những người thông minh Đừng bao giờ bỏ qua cơ hội kết bạn với những người có khả năng tư duy cao hơn bạn. Quan sát cách họ giải quyết vấn đề và suy nghĩ về điều đó, bạn sẽ rút ra cho mình được nhiều kinh nghiệm. 6. Học cách tập trung Bạn đã bao giờ đột nhiên quên tên một người chỉ sau khi gặp anh ta vài phút? Vấn đề không phải trí nhớ mà là khả năng tập trung. Khi tiếp xúc với kiến thức mới hoặc bắt đầu một công việc trí tuệ, hãy cố gắng gạt bỏ ra khỏi đầu mọi vấn đề khác không liên quan. Nếu cảm thấy khó thực hiện, hãy tạo ra một môi trường thuận lợi: Đóng cửa phòng, tắt điện thoại, yêu cầu người khác không làm phiền 7. Thư giãn Một trong những biện pháp thư giãn tốt nhất cho những người làm việc trí tuệ là nghe nhạc Mozart. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh âm nhạc của ông vừa có tác dụng thư giãn, giảm stress, vừa kích thích sự hình thành mối liên hệ phức hợp giữa các phần của não. Khả năng trao đổi thông tin trong não nhờ vậy trở nên hiệu quả hơn và tốc độ tư duy sẽ nhanh hơn. 8. Thử thách bản thân ở những lĩnh vực mới Khi gần cuối đời, họa sĩ theo trường phái ấn tượng nổi tiếng Henri Matisse đã chuyển từ việc sáng tác bằng cọ sang dùng kéo. Nhiều tác phẩm tranh cắt giấy của ông ra đời trong thời gian này đã trở thành kiệt tác nhờ có được phong cách thể hiện mới mẻ đến không ngờ. Bài học rút ra là đừng bao giờ ỷ lại vào kinh nghiệm. Kinh nghiệm có thể làm cho bạn trở thành chuyên gia trong nhiều lĩnh vực nhưng cũng có thể khiến bạn trở nên cổ hủ, lạc hậu trước sự biến đổi của thời cuộc. Vì vậy, từ khi còn trẻ, hãy tìm cơ hội để thử thách khả năng ở những lĩnh vự mới và đừng ngần ngại nếu phải làm lại từ đầu. 9. Rèn luyện cơ thể để bồi dưỡng tinh thần Một tinh thần minh mẫn chỉ có được trong một cơ thể khỏe mạnh. Nếu bạn đang chọn cho mình một hình thức luyện tập thì aerobic có thể là quyết định đúng đắn. Nhiều công trình nghiên cứu gần đây cho thấy aerobic có thể cải thiện đáng kể khả năng làm việc trí óc. Nguyên nhân có thể do các bài tập aerobic làm tăng lượng oxy và dưỡng chất lên não, đồng thời kích thích sản sinh một hợp chất tự nhiên là neurotrophin, vốn có tác dụng thúc đẩy các tế bào não phát triển. Vì thế, dù bận rộn, hãy dành một thời gian tối thiểu trong ngày cho việc rèn luyện cơ thể. Bạn sẽ thấy điều này không vô ích Một biện pháp hiệu quả nữa là thường xuyên tổ chức cho HS chơi những trò chơi, tăng trí tò mò, kích thích niềm ham mê, hứng thú của HS. Đan xen những câu hỏi lý thú, nhwungx trò chơi vào giờ ngoại khóa toán học Bạn có thể sử dụng sơ đồ tư duy vào nhiều việc khác * Ghi nhớ chi tiết cấu trúc đối tượng hay sự kiện mà chúng chứa các mối liên hệ phức tạp hay chằng chéo. * Tổng kết dữ liệu * Hợp nhất thông tin từ các nguồn nghiên cứu khác nhau. * Động não về một vấn đề phức tạp. * Trình bày thông tin để chỉ ra cấu trúc của toàn bộ đối tượng. * Ghi chép (bài giảng, phóng sự, sự kiện .). Ứng dụng sơ đồ tư duy đa chiều trong học nhóm Cùng với việc đổi mới mục tiêu và nội dung dạy học, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học theo triết lý lấy người học làm trung tâm được đặt ra một cách bức thiết. Bản chất của dạy học lấy người học làm trung tâm là phát huy cao độ tính tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo của người học. Để làm được điều đó thì vấn đề đầu tiên mà người giáo viên cần nhận thức rõ ràng là quy luật nhận thức của người học. Người học là chủ thể hoạt động chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và thái độ chứ không phải là “cái bình chứa kiến thức” một cách thụ động. Trong thực tế hiện nay, còn nhiều học sinh, sinh viên học tập một cách thụ động, chỉ đơn thuần là nhớ kiến thức một cách máy móc mà chưa rèn luyện kỹ năng tư duy. Học sinh chỉ học bài nào biết bài đấy, cô lập nội dung của các môn, phân môn mà chưa có sự liên hệ kiến thức với nhau vì vậy mà chưa phát triển được tư duy logic và tư duy hệ thống. Sử dụng sơ đồ tư duy giúp các em giải quyết được các vấn đề trên và nâng cao hiệu quả học tập. Sau khi nghiên cứu cuốn sách “Use your head” và cuốn “Mind maps at work” của tác giả Tony Buzan - cuốn sách đầu tiên về hoạt động của bộ não, được thiết kế để giúp chúng ta hiểu được cỗ máy sinh học của chính chúng ta, để chăm sóc nó và để bạn giải phóng cho những khả năng phi thường mà chúng ta có. Chúng ta sẽ hiểu rõ hơn về nguyên lý hoạt động của bộ não và nên sử dụng nó như thế nào để có hiệu quả tối ưu, hay có thể ghi nhớ lâu hơn, đọc nhanh hơn, hiệu quả hơn. Không những vậy, chúng ta còn hiểu được sơ đồ tư duy, thấy được sự tương thích giữa sơ đồ tư duy với cấu tạo, chức năng và hoạt động của bộ não. Từ đó thấy được vai trò quan trọng của nó trong học tập và trong đời sống. Sơ đồ tư duy không chỉ có tác dụng với mỗi cá nhân mà nó còn phát huy được sức mạnh của tập thể. Từ những kiến thức trên, chúng tôi hình thành ý tưởng đó là ứng dụng sơ đồ tư duy trong học nhóm để có thể phát huy tối đa năng lực của mỗi cá nhân cũng như của cả nhóm. Với lý do trên chúng tôi lựa chọn đề tài “ứng dụng sơ đồ tư duy đa chiều trong học nhóm”. Đề tài đặt ra mục đích, nhiệm vụ của nghiên cứu đó là: ứng dụng triệt để sơ đồ tư duy vào trong dạy học nói chung và giảng dạy sinh học nói riêng để phát huy tối đa khả năng tư duy, đặc biệt là tư duy hệ thống, giúp người học rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, để dễ dàng tiếp nhận được kiến thức sau này và giải quyết được những vấn đề gặp phải trong cuộc sống. ý nghĩa của việc sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy, học nhóm Sơ đồ tư duy chính là một bức tranh tổng thể về chủ đề đang hướng tới để mỗi cá nhân có thể hiểu được bức tranh đó, nắm bắt được diễn biến của quá trình tư duy theo nhóm đang diễn ra đến đâu, đang ở nhánh nào của sơ đồ tư duy và tổng quan toàn bộ kết quả của nhóm ra sao. Điều này giúp tiết kiệm thời gian làm việc trong nhóm do các thành viên không mất thời gian giải thích ý tưởng của mình thuộc ý lớn nào. Trong quá trình thảo luận nhóm có rất nhiều ý kiến trong khi đó mỗi người luôn giữ chính kiến của mình, không hướng vào mục tiêu đã đề ra dẫn đến không rút ra được kết luận cuối cùng. Sử dụng sơ đồ tư duy sẽ khắc phục được những hạn chế đó bởi sơ đồ tư duy tạo nên sự đồng thuận trong nhóm, các thành viên đều suy nghĩ tập trung vào một vấn đề chung cần giải quyết, tránh được hiện tượng lan man và đi lạc chủ đề. Không những vậy, sơ đồ tư duy đa chiều tạo nên sự cân bằng giữa các cá nhân và cân bằng trong tập thể. Mọi thành viên đều đóng góp ý kiến và cùng nhau xây dựng nên sơ đồ tư duy của cả nhóm. Các thành viên tôn trọng ý kiến của nhau và các ý kiến đều được thể hiện trên sơ đồ tư duy. Sơ đồ tư duy là một công cụ tư duy thực sự hiệu quả bởi nó tối đa hoá được nguồn lực của cá nhân và tập thể. Mỗi thành viên đều rèn luyện được khả năng tư duy, kỹ năng thuyết trình và làm việc khoa học. Sử dụng sơ đồ tư duy giúp cho các thành viên hiểu được nội dung bài học một cách rõ ràng và hệ thống. Việc ghi nhớ cũng như vận dụng cũng sẽ tốt hơn. Chỉ cần nhìn vào sơ đồ tư duy, bất kỳ thành viên nào của nhóm cũng có thể thuyết trình được nội dung bài học. Sơ đồ tư duy cung cấp cho ta cái nhìn chi tiết và cụ thể. Khi mọi người tập trung vào chủ đề ở giữa thì bộ não của mỗi thành viên đều hướng tới trọng tâm tạo nên sự đồng thuận tập thể, cùng hướng tới một mục tiêu chung và định hướng được kết quả. Các nhánh chính của sơ đồ tư duy đưa ra cấu trúc tổng thể giúp các thành viên định hướng tư duy một cách logic. Bên cạnh đó, các nhánh phụ kích thích tính sáng tạo đồng thời hiểu được tư duy cũng như sự tích cực của mỗi thành viên. Như vậy sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học nhóm đã phát huy được tính sáng tạo, tối đa hoá khả năng của mỗi cá nhân đồng thời kết hợp sức mạnh cá nhân thành sức mạnh tập thể để có thể giải quyết được các vấn đề một cách hiệu quả. Sơ đồ tư duy tạo cho mỗi thành viên cơ hội được giao lưu học hỏi và phát triển chính mình một cách hoàn thiện hơn. Các nhà giáo dục học Toán học Việt Nam cũng nghiêncứu năng lực toán học của học sinh. Phạm Văn Hoàn, Trần Thúc Trình, Nguyễn Gia Cốc (1981) trong Giáo dục học môn Toán, viết (tr. 60-61): “Để nhận thức mặt nội dung của hiện thực cần có tư duy biện chứng, để nhận thức mặt hình thức của hiện thực cần có tư duy logic, nên tư duy toán học cũng phải là sự thống nhất biện chứng giữa tư duy logic và tư duy biện chứng”. học sinh, thể hiện 4 mặt: Thứ nhất là rèn luyện tư duy logic và ngôn ngữ chính xác. Do đặc điểm của khoa học Toán học, GS, TS Nguyễn Bá Kim, trong cuốn Phương pháp dạy học môn Toán (2004) (Nxb ĐHSP) từ trang 53 -59, đã viết một cách tổng hợp về phát triển năng lực trí tuệ toán học cho môn Toán có tiềm năng quan trọng có thể khai thác để rèn luyện cho học sinh tư duy logic. Nhưng tư duy không thể tách rời ngôn ngữ, nó phải diễn ra với hình thức ngôn ngữ, được hoàn thiện trong sự trao đổi bằng ngôn ngữ của con người và ngược lại, ngôn ngữ được hình thành nhờ có tư duy. Vì vậy, việc phát triển tư duy logic gắn liền với việc rèn luyện ngôn ngữ chính xác. Thứ hai là phát triển khả năng suy đoán và tưởng tượng. Tác dụng phát triển tư duy của môn toán không phải chỉ hạn chế ở sự rèn luyện tư duy logic mà còn ở sự phát triển khả năng suy đoán và tưởng tượng, Cần lưu ý hai mặt sau: * Làm cho học sinh quen và có ý thức sử dụng những quy tắc suy đoán như xét tương tự, khái quát hóa quy lạ về quen; * Tập luyện cho học sinh khả năng hình dung được những đối tượng, quan hệ không gian và làm việc với chúng trên nhũng dữ liệu bằng lời hay những hình phẳng, từ những biểu tượng của những đối tượng đã biết có thể hình thành, sáng tạo ra hình ảnh của những đối tượng chưa biết hoặc không có trong đời sống. Thứ ba là rèn luyện những hoạt động trí tuệ cơ bản. Môn Toán đòi hỏi học sinh phải thường xuyên thực hiện những hoạt động trí tuệ cơ bản như phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa, khái quát hóa, do đó có tác dụng rèn luyện cho học sinh những hoạt động này; Thứ tư là hình thành những phẩm chất trí tuệ. Các phẩm chất trí tuệ quan trọng cần rèn luyện cho học sinh là: Tính linh hoạt; tính độc lập; tính sáng tạo. Có nhà nghiên cứu đưa ra định nghĩa: “Tư duy thay thế các hành động với các sự vật có thật bằng sự vận dụng khái niệm theo quy tắc của Logic học gọi là tư duy logic” (A. V. Petrovxki (1982), Tâm lý học lứa tuổi và Tâm lý học sư phạm, tập 2, Nxb GD, HN). “Tư duy logic là tư duy chính xáctheo các quy luật và hình thức, không phạm phải sai lầm trong lập luận, biết phát hiện ra những mâu thuẫn” (Vương Tất Đạt) “Tư duy logic được đặc trưng bởi kỹ năng rút ra kết luận từ những tiền đề cho trước; kỹ năng phân chia các trường hợp riêng để khảo sát đầy đủ mọi sự kiện toán học; kỹ năng dự đoán về mặt lý thuyết một số kết quả cụ thể; kỹ năng khái quát hóa các kết quả thu được” (Iu. M. Koliagin, V. A. Oganhexian, Phương pháp dạy Toán) Giáo sư Hoàng Chúng cho rằng: “Việc rèn luyện tư duy logic và ngôn ngữ chính xác qua môn toán thực hiện theo ba hướng có liên quan chặt chẽ với nhau: - Nắm vững thuật ngữ toán học và các ký hiệu toán học; - Phát triển khả năng định nghĩa và phân chia khái niệm; - Phát triển khả năng suy luận chặt chẽ.” Theo G. Polya, nhiệm vụ chính của dạy học Toán ở trường phổ thông là dạy học sinh suy nghĩ, để việc dạy học có hiệu quả nhất, học sinh phải tự mình khám phá trong chừng mực có thể phần lớn tài liệu học tập. “Với những ai đang học Toán, tất nhiên họ sẽ học chứng minh, nhưng phải học cả dự đoán nữa” Giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn cũng coi trọng quan điểm dạy học sinh mò mẫm, dự đoán để phát hiện vấn đề. Trong cuốn Phương pháp dạy học môn Toán của Giáo sư Nguyễn Bá Kim, ở trang 53 viết: “Việc phát triển tư duy và ngôn ngữ chính xác ở học sinh qua môn Toán có thể thực hiện theo ba hướng liên quan chặt chẽ với nhau: * Làm cho học sinh nắm vững, hiểu đúng và sử dụng đúng những liên kết logic: và, hoặc, nếu thì, phủ định, những lượng từ tồn tại và khái quát, . * Phát triển khả năng định nghĩa và làm việc với những định nghĩa. * Phát triển khả năng hiểu chứng minh, trình bày lại chứng minh và độc lập tiến hành chứng minh”. 2. Trên đây là một quan điểm chung nhất, nhằm định hướng cho việc rèn luyện và phát triển năng lực tư duy logic và sử dụng chính xác ngôn ngữ Toán học cho học sinh. Nhưng, quan niệm thế nào là năng lực tư duy logic sử dụng chính xác ngôn ngữ Toán học thì còn nhiều cách khác nhau. Khi thực hiện vấn đề này, người giáo viên Toán nên vận dụng tùy theo lớp học, đối tượng cấp học, môn học mà mình đảm nhận. Bản thân giáo viên Toán tự mình đưa ra cách quan niệm dựa trên một số cơ sở thích hợp: (1) Cần tham khảo một số sách về Phương pháp dạy học môn Toán, các quan điểm của những tác giả có đề cập đến tư duy Toán học, đặc biệt những tác giả có đề cập đến các thành tố của tư duy logic. (2) Căn cứ vào chất liệu và đặc thù của môn học mà giáo viên giảng dạy; (3) Căn cứ vào thực tiễn dạy học các môn Toán các cấp ở phổ thông (4) Cần căn cứ vào đặc điểm tâm lý đối tượng, những sai lầm phổ biến của học sinh khi học toán và giải toán, để xác định những hoạt động thích hợp giúp học khắc phục những khó khăn, sai lầm. (5) “Việc thể hiện cách quan niệm về những thành tố của một loại hình tư duy toán học, cũng như của năng lực tư duy logic và sử dụng chính xác ngôn ngữ toán học nói riêng, không phải là một vấn đề có tính hình thức, mà nên cân nhắc đến hai tiêu chí sau: - Các thành tố này thực sự có ý nghĩa với việc nâng cao hiệu quả học môn Toán không? - Trong thực tế dạy học, có khả năng phát triển được các thành tố đó hay không? Đặc biệt, trong Luận án Tiến sĩ của Nguyễn Văn Thuận (Trường Đại học Vinh, 2004), tác giả đã xác định bảy thành tố đặc trưng của Năng lực tư duy logic và Sử dụng ngôn ngữ chính xác của học sinh đầu cấp Trung học phổ thông như sau: 1) Năng lực suy luận chính xác và chặt chẽ tuân theo các quy luật và quy tắc suy luận của Logic hình thức; 2) Năng lực phân chia các trường hợp riêng từ những sự kiện tổng quát, nhằm xem xét (xử lý, biện luận, .) vấn đề với mức độ trọn vẹn và hoàn chỉnh; 3) Năng lực kết hợp hữu cơ giữa dự đoán và suy diễn. Nói riêng là, biết dự đoán những quan hệ, những tính chất, những đặc điểm, .trên cơ sở quan sát, xem xét một số trường hợp cụ thể; hơn . TƯ DUY là một vấn đề cần thiết cho mọi họạt động của cuộc sống,đặc biệt là năng lực tư duy lien quan đến tư tưởng va năng lực trí tu con người, có tư duy. tư duy biện chứng, để nhận thức mặt hình thức của hiện thực cần có tư duy logic, nên tư duy toán học cũng phải là sự thống nhất biện chứng giữa tư duy

— Xem thêm —

Xem thêm: bien phap phat trien tu duy, bien phap phat trien tu duy, bien phap phat trien tu duy

Lên đầu trang

Tài liệu liên quan

Từ khóa liên quan

Đăng ký

Generate time = 0.0780658721924 s. Memory usage = 13.94 MB